Interakcje leku
AzitroLEK 100 mg/5 ml
Azytromycyna, makrolidowy antybiotyk, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, co ma istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy zmniejsza maksymalne stężenie (Cmax) azytromycyny o około 25%, dlatego zaleca się zachowanie odstępu około 2 godzin między podaniem tych leków. Istotne jest monitorowanie stężeń substratów P-gp, takich jak digoksyna i kolchicyna, gdyż azytromycyna może zwiększać ich stężenia w surowicy, co wymaga ewentualnej modyfikacji dawki. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z pochodnymi alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zatrucia sporyszem. W terapii skojarzonej z lekami przeciwwirusowymi (np. zydowudyną, efawirenzem, nelfinawirem) nie obserwuje się istotnych klinicznie interakcji, choć azytromycyna może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu zydowudyny, co może mieć potencjalne korzyści terapeutyczne.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Interakcje z lekami zobojętniającymi
- Interakcje z substratami glikoproteiny P
- Interakcje z pochodnymi sporyszu
- Interakcje z lekami przeciwwirusowymi
- Interakcje z inhibitorami proteazy HIV
- Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi
- Interakcje z lekami przeciwalergicznymi
- Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
- Interakcje z lekami immunosupresyjnymi
- Interakcje z lekami przeciwbakteryjnymi
- Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi
- Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT
- Interakcje z pozostałymi lekami
- Interakcje z alkoholem
- Tabela interakcji lekowych z azytromycyną
- niepowikłane zapalenie cewki moczowej
- niepowikłane zapalenie szyjki macicy
- ostre bakteryjne zapalenie ucha środkowego
- ostre bakteryjne zapalenie zatok obocznych nosa
- pozaszpitalne zapalenie płuc
- zakażenie skóry
- zakażenie tkanki miękkiej
- zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli
- zapalenie gardła
- zapalenie migdałków
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Azytromycyna, będąca makrolidowym antybiotykiem, może wchodzić w interakcje z różnymi grupami produktów leczniczych. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpiecznej i skutecznej farmakoterapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji podczas stosowania produktu leczniczego AzitroLEK.1
Interakcje z lekami zobojętniającymi
Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy może prowadzić do zmniejszenia maksymalnego stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, choć nie wpływa to na ogólną biodostępność antybiotyku. Zaleca się zachowanie odstępu czasowego około 2 godzin pomiędzy przyjmowaniem azytromycyny a leków zobojętniających.2
Interakcje z substratami glikoproteiny P
Istotne klinicznie interakcje mogą wystąpić podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny z substratami dla glikoproteiny P (P-gp), takimi jak digoksyna i kolchicyna. Azytromycyna może zwiększać stężenie tych leków w surowicy, co należy uwzględnić podczas prowadzenia terapii skojarzonej.3
Interakcje z pochodnymi sporyszu
Ze względu na teoretyczną możliwość wystąpienia zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny z pochodnymi alkaloidów sporyszu.4
Interakcje z lekami przeciwwirusowymi
Azytromycyna wykazuje interakcje z niektórymi lekami przeciwwirusowymi:
- Dydanozyna (dideoksyinozyna) – jednoczesne stosowanie azytromycyny w dawce 1200 mg na dobę z dydanozyną w dawce 400 mg na dobę prawdopodobnie nie wpływa na farmakokinetykę dydanozyny u pacjentów z zakażeniem HIV.5
- Zydowudyna – azytromycyna w dawkach 1000 mg jednorazowo lub 1200 mg bądź 600 mg wielokrotnie ma niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny w osoczu lub jej wydalanie nerkowe. Jednak stwierdzono, że azytromycyna zwiększa stężenie fosforylowanej zydowudyny (aktywnego metabolitu) w komórkach jednojądrzastych krwi obwodowej, co może stanowić potencjalną korzyść terapeutyczną.6
- Efawirenz – jednoczesne podawanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg z efawirenzem w dawce 400 mg na dobę przez 7 dni nie powoduje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.7
Interakcje z inhibitorami proteazy HIV
Podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny z inhibitorami proteazy HIV należy uwzględnić następujące interakcje:
- Indynawir – pojedyncza dawka 1200 mg azytromycyny nie ma statystycznie istotnego wpływu na farmakokinetykę indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.8
- Nelfinawir – jednoczesne podawanie azytromycyny (1200 mg) z nelfinawirem w stanie stacjonarnym (750 mg trzy razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie zaobserwowano jednak istotnych klinicznie działań niepożądanych, które wymagałyby modyfikacji dawkowania.9
Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi
Flukonazol – jednoczesne podanie azytromycyny w pojedynczej dawce 1200 mg nie zmienia farmakokinetyki flukonazolu podanego w pojedynczej dawce 800 mg. Podobnie, flukonazol nie wpływa na całkowite narażenie organizmu na azytromycynę ani na jej okres półtrwania. Jednakże obserwowano nieistotne klinicznie zmniejszenie wartości Cmax azytromycyny o około 18%.10
Interakcje z lekami przeciwalergicznymi
Azytromycyna może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami przeciwalergicznymi:
- Cetyryzyna – podawanie azytromycyny przez 5 dni jednocześnie z cetyryzyną w dawce 20 mg w stanie stacjonarnym nie powoduje interakcji farmakokinetycznych ani znaczących zmian w odstępie QT.11
- Astemizol, terfenadyna – nie ma pełnych danych dotyczących interakcji z astemizolem. W przypadku terfenadyny nie opisywano interakcji w badaniach farmakokinetycznych, jednak istnieją doniesienia o rzadkich przypadkach, gdy nie można było całkowicie wykluczyć ryzyka takich interakcji. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych leków z azytromycyną.12
Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi
W przypadku doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny, azytromycyna w badaniu interakcji farmakokinetycznej nie zmieniała przeciwzakrzepowego działania warfaryny podanej zdrowym ochotnikom w pojedynczej dawce 15 mg. Jednakże istnieją doniesienia z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu o nasileniu działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym zastosowaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny. Pomimo braku jednoznacznego związku przyczynowego, zaleca się częstsze kontrolowanie czasu protrombinowego podczas jednoczesnego stosowania tych leków.13
Interakcje z lekami immunosupresyjnymi
Cyklosporyna – w badaniu farmakokinetycznym, w którym zdrowym ochotnikom podawano doustnie azytromycynę w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporynę w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., stwierdzono znaczące zwiększenie wartości Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. W związku z tym należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. Jeśli terapia skojarzona jest konieczna, należy monitorować stężenie cyklosporyny i odpowiednio dostosować jej dawkę.14
Interakcje z lekami przeciwbakteryjnymi
Trimetoprym z sulfametoksazolem – podawanie tych leków (160 mg + 800 mg) przez 7 dni jednocześnie z azytromycyną w dawce 1200 mg w dniu 7. nie wykazuje znaczącego wpływu na maksymalne stężenia, całkowite narażenie ani wydalanie nerkowe zarówno trimetoprymu, jak i sulfametoksazolu. Stężenie azytromycyny w surowicy pozostaje porównywalne do obserwowanego w innych badaniach.15
Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi
Karbamazepina – w badaniu interakcji farmakokinetycznej u zdrowych ochotników nie wykazano znaczącego wpływu jednocześnie podawanej azytromycyny na stężenie karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu.16
Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT
Azytromycyny nie należy stosować jednocześnie z innymi produktami leczniczymi, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT, ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania z hydroksychlorochiną oraz cyzaprydem. Ten ostatni jest metabolizowany w wątrobie przez izoenzym CYP3A4, a makrolidy hamują aktywność tego enzymu, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu serca i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.17
Interakcje z pozostałymi lekami
Azytromycyna wchodzi w interakcje również z następującymi lekami:
- Alfentanyl – brak dokładnych danych o interakcjach, jednak zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania, ponieważ opisywano nasilenie działania podczas leczenia skojarzonego z erytromycyną (inny antybiotyk makrolidowy).18
- Atorwastatyna – jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg na dobę) i azytromycyny (500 mg na dobę) nie zmienia stężenia atorwastatyny w osoczu. Niemniej jednak, w okresie porejestracyjnym opisywano przypadki rabdomiolizy u pacjentów otrzymujących jednocześnie statyny i azytromycynę.19
- Cymetydyna – pojedyncza dawka cymetydyny, podana 2 godziny przed azytromycyną, nie wpływa na farmakokinetykę azytromycyny.20
- Metyloprednizolon – azytromycyna nie ma znaczącego wpływu na farmakokinetykę metyloprednizolonu.21
- Midazolam – podawanie azytromycyny w dawce 500 mg na dobę przez 3 dni nie powoduje znaczących klinicznie zmian parametrów farmakokinetycznych i farmakodynamicznych midazolamu podanego jednocześnie w pojedynczej dawce 15 mg.22
- Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie azytromycyny i ryfabutyny nie wpływa na stężenie obu leków w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię, chociaż związek przyczynowy z leczeniem skojarzonym nie został jednoznacznie ustalony.23
- Syldenafil – azytromycyna (500 mg na dobę przez 3 dni) nie wpływa na wartość AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego metabolitu w krwiobiegu.24
- Teofilina – u zdrowych ochotników nie wykazano znaczących klinicznie interakcji farmakokinetycznych między azytromycyną i jednocześnie podaną teofiliną.25
- Triazolam – azytromycyna w dawce 500 mg w pierwszym dniu i 250 mg w drugim dniu podana jednocześnie z 0,125 mg triazolamu nie ma znaczącego wpływu na parametry farmakokinetyczne triazolamu.26
Interakcje z alkoholem
Brak jest udokumentowanych istotnych klinicznie interakcji między azytromycyną a alkoholem. Jednakże, jak w przypadku wszystkich antybiotyków, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii azytromycyną może prowadzić do:
- Zmniejszenia skuteczności terapii antybiotykowej przez potencjalne osłabienie układu odpornościowego
- Zwiększenia obciążenia wątroby, która metabolizuje zarówno alkohol, jak i lek
- Nasilenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty czy bóle brzucha
- Pogorszenia ogólnego stanu pacjenta i spowolnienia procesu zdrowienia
Z tych powodów, mimo braku bezpośrednich interakcji farmakologicznych, zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu podczas terapii azytromycyną w celu zapewnienia optymalnej skuteczności leczenia i zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych.
Tabela interakcji lekowych z azytromycyną
| Lek/grupa leków | Rodzaj interakcji | Efekt kliniczny | Poziom istotności | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Leki zobojętniające | Farmakokinetyczna | Zmniejszenie Cmax azytromycyny o około 25% | Umiarkowany | Zachować odstęp około 2 godzin między podaniem leków |
| Digoksyna, kolchicyna (substraty P-gp) | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia digoksyny/kolchicyny w surowicy | Wysoki | Monitorowanie stężenia substratów P-gp, ewentualna modyfikacja dawki |
| Pochodne alkaloidów sporyszu | Farmakodynamiczna | Teoretyczne ryzyko zatrucia sporyszem | Wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania |
| Warfaryna i inne doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny | Farmakodynamiczna | Potencjalne nasilenie działania przeciwzakrzepowego | Wysoki | Częstsze kontrole czasu protrombinowego |
| Cyklosporyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie wartości Cmax i AUC0-5 cyklosporyny | Wysoki | Monitorowanie stężenia cyklosporyny, dostosowanie dawki |
| Cyzapryd | Farmakokinetyczna (hamowanie CYP3A4) | Wydłużenie odstępu QT, ryzyko torsade de pointes | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Hydroksychlorochina i inne leki wydłużające odstęp QT | Farmakodynamiczna | Wydłużenie odstępu QT, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca | Bardzo wysoki | Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie |
| Atorwastatyna i inne statyny | Farmakodynamiczna | Możliwe ryzyko rabdomiolizy | Umiarkowany | Monitorowanie objawów mięśniowych |
| Zydowudyna | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia fosforylowanej zydowudyny w komórkach jednojądrzastych | Niski (potencjalnie korzystny) | Brak szczególnych zaleceń |
| Nelfinawir | Farmakokinetyczna | Zwiększenie stężenia azytromycyny | Niski | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Ryfabutyna | Farmakodynamiczna | Możliwa neutropenia | Umiarkowany | Monitorowanie morfologii krwi |
| Alkohol | Niespecyficzna | Potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, zwiększone obciążenie wątroby | Niski do umiarkowanego | Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii |
| Flukonazol | Farmakokinetyczna | Nieistotne klinicznie zmniejszenie Cmax azytromycyny (18%) | Niski | Brak konieczności modyfikacji dawki |
| Trimetoprym z sulfametoksazolem | Farmakokinetyczna | Brak znaczącego wpływu | Niski | Brak szczególnych zaleceń |
| Metyloprednizolon, midazolam, teofilina, triazolam, syldenafil, karbamazepina | Farmakokinetyczna | Brak znaczących klinicznie interakcji | Niski | Brak szczególnych zaleceń |
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania