Interakcje leku
AzitroLEK 100 mg/5 ml

Azytromycyna, makrolidowy antybiotyk, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne z różnymi grupami leków, co ma istotne znaczenie kliniczne. Stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy zmniejsza maksymalne stężenie (Cmax) azytromycyny o około 25%, dlatego zaleca się zachowanie odstępu około 2 godzin między podaniem tych leków. Istotne jest monitorowanie stężeń substratów P-gp, takich jak digoksyna i kolchicyna, gdyż azytromycyna może zwiększać ich stężenia w surowicy, co wymaga ewentualnej modyfikacji dawki. Jednoczesne stosowanie azytromycyny z pochodnymi alkaloidów sporyszu jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko zatrucia sporyszem. W terapii skojarzonej z lekami przeciwwirusowymi (np. zydowudyną, efawirenzem, nelfinawirem) nie obserwuje się istotnych klinicznie interakcji, choć azytromycyna może zwiększać stężenie aktywnego metabolitu zydowudyny, co może mieć potencjalne korzyści terapeutyczne.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Azytromycyna, będąca makrolidowym antybiotykiem, może wchodzić w interakcje z różnymi grupami produktów leczniczych. Znajomość tych interakcji jest kluczowa dla zapewnienia bezpiecznej i skutecznej farmakoterapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji podczas stosowania produktu leczniczego AzitroLEK.1

Interakcje z lekami zobojętniającymi

Jednoczesne stosowanie azytromycyny z lekami zobojętniającymi kwas żołądkowy może prowadzić do zmniejszenia maksymalnego stężenia azytromycyny w surowicy o około 25%, choć nie wpływa to na ogólną biodostępność antybiotyku. Zaleca się zachowanie odstępu czasowego około 2 godzin pomiędzy przyjmowaniem azytromycyny a leków zobojętniających.2

Interakcje z substratami glikoproteiny P

Istotne klinicznie interakcje mogą wystąpić podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny z substratami dla glikoproteiny P (P-gp), takimi jak digoksyna i kolchicyna. Azytromycyna może zwiększać stężenie tych leków w surowicy, co należy uwzględnić podczas prowadzenia terapii skojarzonej.3

Interakcje z pochodnymi sporyszu

Ze względu na teoretyczną możliwość wystąpienia zatrucia sporyszem, nie zaleca się jednoczesnego stosowania azytromycyny z pochodnymi alkaloidów sporyszu.4

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi

Azytromycyna wykazuje interakcje z niektórymi lekami przeciwwirusowymi:

  • Dydanozyna (dideoksyinozyna) – jednoczesne stosowanie azytromycyny w dawce 1200 mg na dobę z dydanozyną w dawce 400 mg na dobę prawdopodobnie nie wpływa na farmakokinetykę dydanozyny u pacjentów z zakażeniem HIV.5
  • Zydowudyna – azytromycyna w dawkach 1000 mg jednorazowo lub 1200 mg bądź 600 mg wielokrotnie ma niewielki wpływ na farmakokinetykę zydowudyny w osoczu lub jej wydalanie nerkowe. Jednak stwierdzono, że azytromycyna zwiększa stężenie fosforylowanej zydowudyny (aktywnego metabolitu) w komórkach jednojądrzastych krwi obwodowej, co może stanowić potencjalną korzyść terapeutyczną.6
  • Efawirenz – jednoczesne podawanie azytromycyny w pojedynczej dawce 600 mg z efawirenzem w dawce 400 mg na dobę przez 7 dni nie powoduje istotnych klinicznie interakcji farmakokinetycznych.7

Interakcje z inhibitorami proteazy HIV

Podczas jednoczesnego stosowania azytromycyny z inhibitorami proteazy HIV należy uwzględnić następujące interakcje:

  • Indynawir – pojedyncza dawka 1200 mg azytromycyny nie ma statystycznie istotnego wpływu na farmakokinetykę indynawiru podawanego w dawce 800 mg trzy razy na dobę przez 5 dni.8
  • Nelfinawir – jednoczesne podawanie azytromycyny (1200 mg) z nelfinawirem w stanie stacjonarnym (750 mg trzy razy na dobę) powoduje zwiększenie stężenia azytromycyny. Nie zaobserwowano jednak istotnych klinicznie działań niepożądanych, które wymagałyby modyfikacji dawkowania.9

Interakcje z lekami przeciwgrzybiczymi

Flukonazol – jednoczesne podanie azytromycyny w pojedynczej dawce 1200 mg nie zmienia farmakokinetyki flukonazolu podanego w pojedynczej dawce 800 mg. Podobnie, flukonazol nie wpływa na całkowite narażenie organizmu na azytromycynę ani na jej okres półtrwania. Jednakże obserwowano nieistotne klinicznie zmniejszenie wartości Cmax azytromycyny o około 18%.10

Interakcje z lekami przeciwalergicznymi

Azytromycyna może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami przeciwalergicznymi:

  • Cetyryzyna – podawanie azytromycyny przez 5 dni jednocześnie z cetyryzyną w dawce 20 mg w stanie stacjonarnym nie powoduje interakcji farmakokinetycznych ani znaczących zmian w odstępie QT.11
  • Astemizol, terfenadyna – nie ma pełnych danych dotyczących interakcji z astemizolem. W przypadku terfenadyny nie opisywano interakcji w badaniach farmakokinetycznych, jednak istnieją doniesienia o rzadkich przypadkach, gdy nie można było całkowicie wykluczyć ryzyka takich interakcji. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas jednoczesnego stosowania tych leków z azytromycyną.12

Interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi

W przypadku doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny, azytromycyna w badaniu interakcji farmakokinetycznej nie zmieniała przeciwzakrzepowego działania warfaryny podanej zdrowym ochotnikom w pojedynczej dawce 15 mg. Jednakże istnieją doniesienia z okresu po wprowadzeniu produktu do obrotu o nasileniu działania przeciwzakrzepowego po jednoczesnym zastosowaniu azytromycyny i doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy kumaryny. Pomimo braku jednoznacznego związku przyczynowego, zaleca się częstsze kontrolowanie czasu protrombinowego podczas jednoczesnego stosowania tych leków.13

Interakcje z lekami immunosupresyjnymi

Cyklosporyna – w badaniu farmakokinetycznym, w którym zdrowym ochotnikom podawano doustnie azytromycynę w dawce 500 mg/dobę przez 3 dni, a następnie cyklosporynę w pojedynczej dawce doustnej 10 mg/kg mc., stwierdzono znaczące zwiększenie wartości Cmax i AUC0-5 cyklosporyny. W związku z tym należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków. Jeśli terapia skojarzona jest konieczna, należy monitorować stężenie cyklosporyny i odpowiednio dostosować jej dawkę.14

Interakcje z lekami przeciwbakteryjnymi

Trimetoprym z sulfametoksazolem – podawanie tych leków (160 mg + 800 mg) przez 7 dni jednocześnie z azytromycyną w dawce 1200 mg w dniu 7. nie wykazuje znaczącego wpływu na maksymalne stężenia, całkowite narażenie ani wydalanie nerkowe zarówno trimetoprymu, jak i sulfametoksazolu. Stężenie azytromycyny w surowicy pozostaje porównywalne do obserwowanego w innych badaniach.15

Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi

Karbamazepina – w badaniu interakcji farmakokinetycznej u zdrowych ochotników nie wykazano znaczącego wpływu jednocześnie podawanej azytromycyny na stężenie karbamazepiny lub jej aktywnego metabolitu w osoczu.16

Interakcje z lekami wpływającymi na odstęp QT

Azytromycyny nie należy stosować jednocześnie z innymi produktami leczniczymi, o których wiadomo, że wydłużają odstęp QT, ze względu na ryzyko poważnych zaburzeń rytmu serca. Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania z hydroksychlorochiną oraz cyzaprydem. Ten ostatni jest metabolizowany w wątrobie przez izoenzym CYP3A4, a makrolidy hamują aktywność tego enzymu, co może prowadzić do wydłużenia odstępu QT, komorowych zaburzeń rytmu serca i zaburzeń rytmu typu torsade de pointes.17

Interakcje z pozostałymi lekami

Azytromycyna wchodzi w interakcje również z następującymi lekami:

  • Alfentanyl – brak dokładnych danych o interakcjach, jednak zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania, ponieważ opisywano nasilenie działania podczas leczenia skojarzonego z erytromycyną (inny antybiotyk makrolidowy).18
  • Atorwastatyna – jednoczesne podawanie atorwastatyny (10 mg na dobę) i azytromycyny (500 mg na dobę) nie zmienia stężenia atorwastatyny w osoczu. Niemniej jednak, w okresie porejestracyjnym opisywano przypadki rabdomiolizy u pacjentów otrzymujących jednocześnie statyny i azytromycynę.19
  • Cymetydyna – pojedyncza dawka cymetydyny, podana 2 godziny przed azytromycyną, nie wpływa na farmakokinetykę azytromycyny.20
  • Metyloprednizolon – azytromycyna nie ma znaczącego wpływu na farmakokinetykę metyloprednizolonu.21
  • Midazolam – podawanie azytromycyny w dawce 500 mg na dobę przez 3 dni nie powoduje znaczących klinicznie zmian parametrów farmakokinetycznych i farmakodynamicznych midazolamu podanego jednocześnie w pojedynczej dawce 15 mg.22
  • Ryfabutyna – jednoczesne stosowanie azytromycyny i ryfabutyny nie wpływa na stężenie obu leków w surowicy. U pacjentów otrzymujących jednocześnie azytromycynę i ryfabutynę obserwowano neutropenię, chociaż związek przyczynowy z leczeniem skojarzonym nie został jednoznacznie ustalony.23
  • Syldenafil – azytromycyna (500 mg na dobę przez 3 dni) nie wpływa na wartość AUC i Cmax syldenafilu lub jego głównego metabolitu w krwiobiegu.24
  • Teofilina – u zdrowych ochotników nie wykazano znaczących klinicznie interakcji farmakokinetycznych między azytromycyną i jednocześnie podaną teofiliną.25
  • Triazolam – azytromycyna w dawce 500 mg w pierwszym dniu i 250 mg w drugim dniu podana jednocześnie z 0,125 mg triazolamu nie ma znaczącego wpływu na parametry farmakokinetyczne triazolamu.26

Interakcje z alkoholem

Brak jest udokumentowanych istotnych klinicznie interakcji między azytromycyną a alkoholem. Jednakże, jak w przypadku wszystkich antybiotyków, jednoczesne spożywanie alkoholu podczas terapii azytromycyną może prowadzić do:

  • Zmniejszenia skuteczności terapii antybiotykowej przez potencjalne osłabienie układu odpornościowego
  • Zwiększenia obciążenia wątroby, która metabolizuje zarówno alkohol, jak i lek
  • Nasilenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, takich jak nudności, wymioty czy bóle brzucha
  • Pogorszenia ogólnego stanu pacjenta i spowolnienia procesu zdrowienia

Z tych powodów, mimo braku bezpośrednich interakcji farmakologicznych, zaleca się powstrzymanie od spożywania alkoholu podczas terapii azytromycyną w celu zapewnienia optymalnej skuteczności leczenia i zminimalizowania ryzyka działań niepożądanych.

Tabela interakcji lekowych z azytromycyną

Lek/grupa leków Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Leki zobojętniające Farmakokinetyczna Zmniejszenie Cmax azytromycyny o około 25% Umiarkowany Zachować odstęp około 2 godzin między podaniem leków
Digoksyna, kolchicyna (substraty P-gp) Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia digoksyny/kolchicyny w surowicy Wysoki Monitorowanie stężenia substratów P-gp, ewentualna modyfikacja dawki
Pochodne alkaloidów sporyszu Farmakodynamiczna Teoretyczne ryzyko zatrucia sporyszem Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Warfaryna i inne doustne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryny Farmakodynamiczna Potencjalne nasilenie działania przeciwzakrzepowego Wysoki Częstsze kontrole czasu protrombinowego
Cyklosporyna Farmakokinetyczna Zwiększenie wartości Cmax i AUC0-5 cyklosporyny Wysoki Monitorowanie stężenia cyklosporyny, dostosowanie dawki
Cyzapryd Farmakokinetyczna (hamowanie CYP3A4) Wydłużenie odstępu QT, ryzyko torsade de pointes Bardzo wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Hydroksychlorochina i inne leki wydłużające odstęp QT Farmakodynamiczna Wydłużenie odstępu QT, zwiększone ryzyko zaburzeń rytmu serca Bardzo wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie
Atorwastatyna i inne statyny Farmakodynamiczna Możliwe ryzyko rabdomiolizy Umiarkowany Monitorowanie objawów mięśniowych
Zydowudyna Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia fosforylowanej zydowudyny w komórkach jednojądrzastych Niski (potencjalnie korzystny) Brak szczególnych zaleceń
Nelfinawir Farmakokinetyczna Zwiększenie stężenia azytromycyny Niski Brak konieczności modyfikacji dawki
Ryfabutyna Farmakodynamiczna Możliwa neutropenia Umiarkowany Monitorowanie morfologii krwi
Alkohol Niespecyficzna Potencjalne nasilenie działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego, zwiększone obciążenie wątroby Niski do umiarkowanego Unikanie spożywania alkoholu podczas terapii
Flukonazol Farmakokinetyczna Nieistotne klinicznie zmniejszenie Cmax azytromycyny (18%) Niski Brak konieczności modyfikacji dawki
Trimetoprym z sulfametoksazolem Farmakokinetyczna Brak znaczącego wpływu Niski Brak szczególnych zaleceń
Metyloprednizolon, midazolam, teofilina, triazolam, syldenafil, karbamazepina Farmakokinetyczna Brak znaczących klinicznie interakcji Niski Brak szczególnych zaleceń
  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl