ostre bakteryjne zapalenie ucha środkowego
Wskazanie

Ostre bakteryjne zapalenie ucha środkowego (OBZUŚ) to stan zapalny obejmujący jamę bębenkową, wywołany przez patogeny bakteryjne. Najczęstszymi czynnikami etiologicznymi są Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae oraz Moraxella catarrhalis. Choroba ta dotyka głównie dzieci poniżej 5. roku życia, a jej objawy obejmują silny ból ucha, gorączkę, osłabienie słuchu, a u niemowląt dodatkowo niepokój, płacz i problemy ze snem.

Rozpoznanie opiera się na badaniu otoskopowym, w którym stwierdza się przekrwienie i uwypuklenie błony bębenkowej, często z obecnością płynu w jamie środkowej ucha. W leczeniu stosuje się antybiotykoterapię empiryczną, obejmującą najczęściej amoksycylinę (preparaty: Amotaks, Duomox, Ospamox) jako lek pierwszego wyboru. W przypadku niepowodzenia terapii lub podejrzenia szczepów opornych stosuje się amoksycylinę z kwasem klawulanowym (Augmentin, Taromentin, Amoksiklav) lub cefalosporyny II/III generacji (Zinnat, Cedax, Orelox).

W łagodzeniu objawów bólowych zaleca się paracetamol (Panadol, Apap) lub ibuprofen (Nurofen, Ibuprom). W przypadkach nawracających zapaleń ucha środkowego można rozważyć profilaktyczną antybiotykoterapię lub zabieg drenażu jamy bębenkowej z założeniem drenów wentylacyjnych.

Największe trudności w leczeniu OBZUŚ związane są z rosnącą antybiotykoopornością patogenów, trudnościami diagnostycznymi u małych dzieci oraz ryzykiem powikłań takich jak zapalenie wyrostka sutkowatego czy przewlekłe zapalenie ucha środkowego. Problemem jest również tendencja do nawrotów, szczególnie u dzieci uczęszczających do żłobka czy przedszkola oraz tych narażonych na dym tytoniowy. Leczenie komplikuje również fakt, że część zakażeń ma charakter wirusowy lub mieszany, co utrudnia decyzję o włączeniu antybiotykoterapii. Kluczowe znaczenie ma właściwa edukacja rodziców dotycząca konieczności ukończenia pełnej terapii antybiotykowej, nawet przy ustąpieniu objawów.