receptor kortykosteroidowy
Receptor kortykosteroidowy to wewnątrzkomórkowy receptor białkowy należący do nadrodziny receptorów jądrowych, który wiąże kortykosteroidy – hormony steroidowe wydzielane przez korę nadnerczy. Wyróżnia się dwa główne typy tych receptorów: receptory glikokortykosteroidowe (GR) oraz receptory mineralokortykosteroidowe (MR), które różnią się powinowactwem do ligandów oraz ekspresją tkankową.
Receptory kortykosteroidowe po związaniu ligandu ulegają translokacji z cytoplazmy do jądra komórkowego, gdzie działają jako czynniki transkrypcyjne regulujące ekspresję wielu genów. Mogą one zarówno aktywować, jak i hamować transkrypcję, co prowadzi do zróżnicowanych efektów biologicznych związanych z regulacją metabolizmu, odpowiedzi immunologicznej, procesów zapalnych oraz gospodarki wodno-elektrolitowej.
Zaburzenia funkcji receptorów kortykosteroidowych wiążą się z licznymi stanami patologicznymi, takimi jak choroba Addisona, zespół Cushinga, oporne na leczenie zespoły zapalne oraz niektóre zaburzenia psychiatryczne. Ponadto receptory te stanowią ważny cel terapeutyczny dla leków glikokortykosteroidowych szeroko stosowanych w leczeniu chorób autoimmunologicznych, zapalnych i alergicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Posterisan H 387,1 mg + 5 mg
Posterisan H to preparat miejscowy stosowany w leczeniu hemoroidów, zawierający dwie substancje czynne: standaryzowaną zawiesinę kultury bakteryjnej Escherichia coli (387,1 mg) oraz hydrokortyzon (5 mg). Zawiesina bakteryjna, pozbawiona żywych bakterii, wykazuje działanie immunomodulujące poprzez stymulację swoistych i nieswoistych mechanizmów immunologicznych, indukcję proliferacji limfocytów T oraz produkcję immunoglobulin IgA i IgG. Ponadto hamuje uwalnianie histaminy i indukuje cytokiny wspierające regenerację tkanek, co przekłada się na działanie antyflogistyczne, zmniejszenie obrzęku oraz wspomaganie gojenia ran. Hydrokortyzon, jako glikokortykosteroid o słabym działaniu, wykazuje silne efekty przeciwzapalne, przeciwświądowe i przeciwalergiczne, mechanistycznie hamując uwalnianie enzymów lizosomalnych, migrację komórek zapalnych oraz syntezę mediatorów zapalenia, a także redukując aktywność immunologiczną limfocytów T, komórek Langerhansa i makrofagów.
cytokiny, działanie immunogenne, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, efekt synergistyczny, enzym lizosomalny, Escherichia coli, glikokortykosteroid, gojenie ran, granulocyt zasadochłonny, hydrokortyzon, komórka Langerhansa, komórka tuczna, kortyzol, kwas rybonukleinowy, limfocyt T, makrofag, mechanizmy immunologiczne, mediatory zapalenia, migracja komórek zapalnych, proces zapalny, proliferacja limfocytów, proliferacja limfocytów T, prostaglandyny, przepuszczalność naczyń, reaktywność naczyń, receptor kortykosteroidowy, skurcz naczyń, zawiesina kultury bakteryjnej - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Advantan 1 mg/g
Metyloprednizolonu aceponian, substancja czynna preparatu Advantan (1 mg/g, 0,1%), wykazuje charakterystyczny gradient stężeń w skórze po aplikacji miejscowej, z najwyższym stężeniem w zewnętrznych warstwach naskórka i stopniowym spadkiem w kierunku skóry właściwej. Substancja ulega bioaktywacji poprzez hydrolizę do 17-propionianu 6α-metyloprednizolonu, metabolitu o silniejszym powinowactwie do receptorów kortykosteroidowych, co zwiększa efektywność terapeutyczną. Przezskórne wchłanianie zależy od wielu czynników, w tym od postaci leku (krem, emulsja, maść), warunków aplikacji (otwarta vs okluzyjna), czasu stosowania oraz stanu skóry. Badania wykazały, że wchłanianie przezskórne wynosi od 0,34% do 0,65% przy otwartej aplikacji maści (dawka 2 x 20 g/dobę przez 5-8 dni), natomiast przy okluzyjnej aplikacji kremu wzrasta do około 3%, co przekłada się na dawki ogólnoustrojowe odpowiednio około 2-4 µg/kg/dzień i 20 µg/kg/dzień. Usunięcie warstwy rogowej naskórka zwiększa wchłanianie do 13-27% dawki, podkreślając rolę bariery naskórkowej w ograniczaniu absorpcji.
17-propionian-6α-metyloprednizolonu, 21-glukuronid 17-propionianu, aplikacja miejscowa, aplikacja okluzyjna, atopia, bioaktywacja w skórze, biodostępność ogólnoustrojowa, emulsja na skórę, hydroliza, kortykosteroid miejscowy, kwas glukuronowy, łuszczyca, metyloprednizolonu aceponian, okres półtrwania, preparat Advantan, receptor kortykosteroidowy, skóra właściwa, warstwa rogowa naskórka, wchłanianie przezskórne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Posterisan H (166,7 mg + 2,5 mg)/g
Posterisan H to preparat miejscowy stosowany w leczeniu hemoroidów, zawierający standaryzowaną zawiesinę kultury bakteryjnej Escherichia coli (166,7 mg/g) oraz hydrokortyzon (2,5 mg/g). Zawiesina bakteryjna, pozbawiona żywych bakterii, wykazuje działanie immunomodulujące poprzez indukcję proliferacji limfocytów T oraz zwiększenie produkcji immunoglobulin IgA i IgG, co wzmacnia odpowiedź immunologiczną i zmniejsza podatność tkanek na zakażenia. Ponadto, zawiesina hamuje uwalnianie histaminy z komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych, wykazując właściwości przeciwzapalne i wspierając procesy regeneracji tkanek oraz gojenie ran. Badania in vitro i in vivo potwierdzają szybkie wchłanianie zawiesiny przez błonę śluzową jelita oraz jej korzystny wpływ na redukcję obrzęków i stanów zapalnych skóry. Hydrokortyzon, będący słabym glikokortykosteroidem, wykazuje silne działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe i przeciwalergiczne, hamując uwalnianie enzymów lizosomalnych, migrację komórek zapalnych oraz syntezę mediatorów zapalenia (prostaglandyn i leukotrienów). Działa również poprzez skurcz naczyń krwionośnych i zmniejszenie ich przepuszczalności, co redukuje reakcje zapalne w tkance łącznej. W przeciwieństwie do silniejszych kortykosteroidów, hydrokortyzon nie wykazuje działania antyproliferacyjnego. W preparacie Posterisan H synergistyczne działanie hydrokortyzonu i zawiesiny kultury bakteryjnej zapewnia szybkie łagodzenie objawów zapalnych oraz wspomaga naturalne mechanizmy obronne i regenerację tkanek, bez wzajemnego osłabiania efektów terapeutycznych obu składników.
aplikacja doodbytnicza, błona śluzowa jelita, cytokiny, działanie antyproliferacyjne, działanie immunomodulujące, działanie immunosupresyjne, działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, Escherichia coli, glikokortykosteroid, gojenie ran, granulocyty zasadochłonne, hydrokortyzon, immunoglobuliny, komórki Langerhansa, komórki tuczne, kora nadnerczy, kwas rybonukleinowy, mediatory zapalenia, odpowiedź immunologiczna, odpowiedź poliklonalna, proliferacja limfocytów T, prostaglandyny i leukotrieny, przepuszczalność naczyń, reaktywność naczyniowa, receptor kortykosteroidowy, skurcz naczyń krwionośnych, tkanka łączna, uwalnianie histaminy, zapalenie skóry, zawiesina kultury bakteryjnej - Leksykon substancji czynnych
Prednizolon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące prednizolonu wskazują na stosunkowo niski potencjał toksyczności ostrej, z wartością LD50 u szczurów wynoszącą 240 mg/kg masy ciała po jednorazowym podaniu. W badaniach przewlekłych obserwowano zmiany patologiczne, takie jak uszkodzenia wysepek Langerhansa przy dawce 33 mg/kg/dobę (7-14 dni), uszkodzenie wątroby u królików przy dawkach 2-3 mg/kg/dobę (2-4 tygodnie) oraz martwicę mięśni u świnek morskich i psów przy dawkach 0,5-5 mg/kg i 4 mg/kg odpowiednio. Miejscowe stosowanie kwasu salicylowego, składnika preparatu Alpicort, może powodować podrażnienia, a toksyczność salicylanów pojawia się przy stężeniach w osoczu powyżej 30 mg/dl, podczas gdy przy prawidłowym stosowaniu stężenia nie przekraczają 5 mg/dl. Nie stwierdzono istotnych właściwości genotoksycznych, choć istnieją wstępne doniesienia o potencjalnym działaniu mutagennym prednizolonu, które wymagają dalszej oceny.
Alpicort, działanie histotoksyczne, działanie mutagenne prednizolonu, działanie teratogenne, feminizacja płodu, genotoksyczność, LD50, martwica mięśni, receptor kortykosteroidowy, rozszczep podniebienia, schorzenie sercowo-naczyniowe, toksyczność ostra prednizolonu, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność salicylanów, uszkodzenie wątroby, wysepki Langerhansa, zaburzenia wzrostu wewnątrzmacicznego, zaburzenie przemiany materii, zaburzenie spermatogenezy