psychoza wywołana steroidami
Psychoza wywołana steroidami to poważne zaburzenie psychiczne, które może wystąpić jako skutek uboczny stosowania leków steroidowych, szczególnie glikokortykosteroidów. Stan ten charakteryzuje się objawami takimi jak urojenia, halucynacje, zaburzenia myślenia i zachowania, które rozwijają się w bezpośrednim związku czasowym z rozpoczęciem terapii steroidowej lub zwiększeniem jej dawki.
Czynnikami ryzyka rozwoju psychozy steroidowej są: wysokie dawki steroidów (powyżej 40 mg prednizonu dziennie), predyspozycje genetyczne, wcześniejsze zaburzenia psychiczne oraz podeszły wiek. Objawy mogą pojawić się w ciągu kilku dni od rozpoczęcia leczenia, choć zwykle występują w ciągu 1-2 tygodni. Szacuje się, że ciężkie reakcje psychiatryczne dotyczą około 5-6% pacjentów przyjmujących wysokie dawki steroidów.
Leczenie psychozy steroidowej obejmuje przede wszystkim redukcję dawki lub odstawienie steroidów, jeśli jest to klinicznie możliwe. W ciężkich przypadkach może być konieczne zastosowanie leków przeciwpsychotycznych, takich jak risperidon czy olanzapina. Rokowanie jest zwykle dobre, a objawy psychotyczne ustępują w ciągu 2-3 tygodni po modyfikacji leczenia, choć u niektórych pacjentów mogą utrzymywać się dłużej.
Istotna jest świadomość możliwości wystąpienia tego powikłania u pacjentów przyjmujących steroidy oraz wczesne rozpoznanie objawów. Zaleca się monitorowanie stanu psychicznego pacjentów podczas terapii steroidowej, szczególnie w przypadku stosowania wysokich dawek lub u osób z grupy ryzyka.