reakcja na stres

Reakcja na stres to złożona odpowiedź organizmu na bodźce postrzegane jako zagrożenie dla homeostazy. Proces ten angażuje układ nerwowy, endokrynologiczny i immunologiczny, uruchamiając kaskadę zmian fizjologicznych mających na celu przygotowanie organizmu do reakcji „walki lub ucieczki”.

W odpowiedzi na stresor dochodzi do aktywacji osi podwzgórze-przysadka-nadnercza (HPA) oraz układu współczulnego. Skutkuje to uwolnieniem katecholamin (adrenaliny i noradrenaliny) oraz kortyzolu, które podnoszą poziom glukozy we krwi, przyspieszają akcję serca, zwiększają ciśnienie tętnicze i rozszerzają oskrzela, jednocześnie hamując procesy trawienne i reprodukcyjne.

W ostrej reakcji stresowej obserwuje się również zmiany immunologiczne, w tym mobilizację komórek odpornościowych, co krótkoterminowo wzmacnia odporność. Jednak przewlekły stres prowadzi do dysregulacji układu odpornościowego, zwiększając podatność na infekcje i choroby autoimmunologiczne.

Długotrwała reakcja stresowa może skutkować rozwojem zaburzeń adaptacyjnych, zespołu stresu pourazowego (PTSD), zaburzeń lękowych i depresyjnych. W praktyce klinicznej istotna jest ocena indywidualnej reaktywności pacjenta na stres oraz wdrożenie odpowiednich metod terapeutycznych, w tym technik relaksacyjnych, terapii poznawczo-behawioralnej czy farmakoterapii.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl