białko F
Białko F (fusion protein) to kluczowe białko wirusowe występujące w różnych wirusach osłonkowych, zwłaszcza w rodzinie Paramyxoviridae, do której należą takie patogeny jak wirus odry, wirus syncytialny układu oddechowego (RSV) czy wirus paragrypy. Białko to odgrywa fundamentalną rolę w procesie wnikania wirusa do komórki gospodarza.
Główną funkcją białka F jest umożliwienie fuzji osłonki wirusa z błoną komórkową lub endosomalną gospodarza. W wyniku tej fuzji dochodzi do uwolnienia materiału genetycznego wirusa do cytoplazmy komórki, co inicjuje cykl replikacyjny. Białko F początkowo syntetyzowane jest jako nieaktywny prekursor (F0), który następnie zostaje proteolitycznie pocięty przez enzymy gospodarza na dwie podjednostki (F1 i F2), połączone wiązaniami dwusiarczkowymi. Dopiero ta aktywacja umożliwia białku indukcję fuzji błon.
Białko F stanowi ważny cel dla przeciwciał neutralizujących oraz leków przeciwwirusowych. Przykładowo, paliwizumab jest humanizowanym przeciwciałem monoklonalnym skierowanym przeciwko białku F wirusa RSV, stosowanym w profilaktyce ciężkich infekcji dolnych dróg oddechowych u niemowląt wysokiego ryzyka. Ze względu na swoją kluczową rolę w patogenezie, białko F jest również obiecującym celem w opracowywaniu szczepionek przeciwko różnym wirusom.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Angina paciorkowcowa – Patofizjologia i mechanizm
Angina paciorkowcowa jest ostrym zapaleniem gardła i migdałków wywołanym przez Streptococcus pyogenes (GAS), gram-dodatnie bakterie beta-hemolityczne. Patogeneza obejmuje adhezję do nabłonka gardła za pomocą białka M, białka F, kwasu lipotejchojowego i innych adhesyn, co umożliwia kolonizację i tworzenie mikrokolonii. GAS unika odpowiedzi immunologicznej gospodarza dzięki otoczce z kwasu hialuronowego, białku M, peptydazie C5a i białku S, co sprzyja przeżyciu i namnażaniu bakterii. Bakterie produkują toksyny (streptolizyny O i S, egzotoksyny pirogenne SPEs) oraz enzymy (proteaza SpeB, NADaza, streptokinaza, hialuronidaza), które uszkadzają tkanki i modulują odpowiedź immunologiczną. GAS może także przetrwać wewnątrzkomórkowo, co sprzyja nawrotom infekcji i utrudnia leczenie antybiotykami. Odpowiedź immunologiczna gospodarza obejmuje silną reakcję zapalną z udziałem cytokin prozapalnych (IL-1, IL-6, IL-8, TNF-α) oraz produkcję przeciwciał przeciwko białku M i innym antygenom, co chroni przed reinfekcją, ale może też prowadzić do powikłań immunologicznych.
adhezja bakteryjna, antystreptolizyna O, białko F, białko M, cefalosporyna, cytokiny prozapalne, egzotoksyna pirogenna, gorączka reumatyczna, hialuronidaza, inflamasom NLRP3, kłębuszkowe zapalenie nerek, komórki nabłonkowe, kwas hialuronowy, kwas lipotejchojowy, limfocyty T, makrolid, migdałki podniebienne, mimikra molekularna, oporność na antybiotyki, paciorkowiec grupy A, penicylina, peptydaza C5a, płonica, reakcje krzyżowe, ropień okołomigdałkowy, Streptococcus pyogenes, streptokinaza, streptolizyna O, streptolizyna S, tonsillektomia, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon chorób i schorzeń
Ból gardła – Patofizjologia i mechanizm
Ból gardła (pharyngitis) jest najczęściej wywoływany przez infekcje wirusowe (50-80% przypadków), w tym rinowirusy, wirusy grypy, adenowirusy, koronawirusy i parainfluenzy, które powodują uszkodzenie nabłonka gardła poprzez replikację wirusa, bezpośrednie naciekanie błony śluzowej oraz produkcję mediatorów zapalnych (np. bradykininy). W odpowiedzi zapalnej aktywowane są receptory bólu przez prostaglandyny i cytokiny (IL-1, IL-6, TNF-alfa), co prowadzi do charakterystycznych objawów: bólu, zaczerwienienia i obrzęku. Bakteryjne zapalenie gardła, stanowiące 5-36% przypadków, najczęściej wywołuje Streptococcus pyogenes (GABHS), który adhezuje do nabłonka gardła (białko M, F), unika fagocytozy dzięki otoczce z kwasu hialuronowego oraz produkuje enzymy i toksyny (streptolizyna O, streptokinaza), indukując silną odpowiedź zapalną i ryzyko powikłań ropnych (ropień okołomigdałkowy) i nieropnych (gorączka reumatyczna, kłębuszkowe zapalenie nerek). Okres inkubacji wynosi 24-72 godziny dla wirusów i 2-5 dni dla paciorkowców, a antybiotykoterapia skraca zakaźność do 24 godzin i zmniejsza ryzyko powikłań.
adenowirus, alergiczny nieżyt nosa, białko F, białko M, ból gardła, cytokina, fagocytoza, GABHS, GERD, gorączka reumatyczna, hialuronidaza, infekcja wirusowa, interleukina-1, interleukina-6, kanał TRP, kłębuszkowe zapalenie nerek, kwas hialuronowy, kwas lipotejchojowy, mediator zapalny, nieżyt nosa, paciorkowiec beta-hemolizujący, posiew z gardła, RADT, rinowirus, ropień okołomigdałkowy, ropień zagardłowy, spływ zanosowy, TNF-alfa, toksyna pirogenna, wirusowe zapalenie gardła, zakażenie paciorkowcowe, zapalenie gardła, zapalenie neurogenne, zapalenie ucha środkowego, zapalenie zatok