cis-acytretyna
Cis-acytretyna to izomer acytretyny, który jest syntetycznym retinoikiem stosowanym w dermatologii. W przeciwieństwie do trans-acytretyny (głównej formy terapeutycznej), cis-acytretyna wykazuje mniejszą aktywność biologiczną i może powstawać w wyniku izomeryzacji pod wpływem światła.
W praktyce klinicznej stosuje się acytretynę w formie trans, która jest metabolitem etretynatu i wykazuje działanie normalizujące proces rogowacenia naskórka. Cis-acytretyna może stanowić zanieczyszczenie w preparatach farmaceutycznych lub powstawać podczas przechowywania leku w nieodpowiednich warunkach, co może wpływać na efektywność terapii.
Z punktu widzenia farmakokinetyki, ważne jest monitorowanie stężenia aktywnych form acytretyny we krwi, gdyż izomeryzacja do formy cis może zmniejszać skuteczność leczenia chorób takich jak łuszczyca, rybiej łuski czy inne zaburzenia keratynizacji. Lekarze powinni być świadomi tego zjawiska przy ocenie efektów terapeutycznych i potencjalnych przyczyn nieskuteczności leczenia.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Acytretyna wykazuje szybkie wchłanianie po podaniu doustnym, osiągając maksymalne stężenie w osoczu (Tmax) w ciągu 1-4 godzin, z biodostępnością średnio 60% (zakres 36-95%), która jest istotnie zwiększona przy jednoczesnym spożyciu pokarmu, zwłaszcza mleka. Lek charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (>99,9%) oraz silnymi właściwościami lipofilnymi, co umożliwia jego szeroką dystrybucję do tkanek, w tym przenikanie przez barierę łożyskową i do mleka kobiecego. Po podaniu dawki 50 mg, stężenie w stanie stacjonarnym osiąga około 22 ng/ml po około 7 dniach stosowania. Metabolizm acytretyny obejmuje izomeryzację do 13-cis-acytretyny, glukuronidację oraz rozkład łańcucha bocznego, a istotnym klinicznie procesem jest powstawanie teratogennego etretynatu w obecności alkoholu etylowego.
alkohol etylowy, antykoncepcja, badanie farmakokinetyczne, bariera łożyskowa, biodostępność, cis-acytretyna, działanie teratogenne, etretynat, faza eliminacji, glukuronidacja, izomer cis, izomeryzacja, kwas glukuronowy, lipofilność, metabolit, mleko kobiece, model farmakokinetyczny, okres półtrwania, proces metaboliczny, stężenie maksymalne, stężenie stacjonarne, szlak metaboliczny, wiązanie z białkami osocza -
Leksykon leków
Acytretyna, stosowana w leczeniu ciężkich postaci łuszczycy i zaburzeń rogowacenia skóry, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem po podaniu doustnym, z Tmax wynoszącym 1-4 godziny oraz biodostępnością średnio 60% (zakres 36-95%), optymalizowaną przez podanie z posiłkiem zawierającym mleko. Przy dawce 50 mg osiąga się stężenie w stanie stacjonarnym około 22 ng/ml po około 7 dniach terapii. Lek wykazuje bardzo wysokie wiązanie z białkami osocza (~99,9%) i jest silnie lipofilny, co umożliwia przenikanie do tkanek, łożyska oraz prawdopodobnie do mleka kobiecego. Metabolizm obejmuje izomeryzację do teratogennego cis-acytretyny oraz glukuronidację i rozkład łańcucha bocznego, z eliminacją metabolitów przez nerki i żółć w równych proporcjach.
Acitren, acytretyna, antykoncepcja, bariera łożyskowa, białko osocza, biodostępność, cis-acytretyna, droga eliminacji, działanie teratogenne, etretynat, farmakokinetyka eliminacji, farmakokinetyka liniowa, faza stacjonarna, glukuronidacja, izomer cis, izomeryzacja, kapsułka twarda, lipofilność, łuszczyca, metabolit, mleko kobiece, okres półtrwania, rogowacenie skóry, stan równowagi stężenia, stężenie maksymalne, stężenie osoczowe, wchłanianie doustne -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa acytretyny wykazały szeroki margines bezpieczeństwa w toksyczności ostrej, z LD50 przekraczającym 8 g/kg u szczurów i myszy. W toksyczności podostrej i przewlekłej tolerancja leku była gatunkowo zróżnicowana: psy dobrze tolerowały dawki do 100 mg/kg/dobę (podostro) oraz 5-15 mg/kg/dobę (przewlekle), natomiast szczury wykazywały objawy hiperwitaminozy A przy dawkach ≥10 mg/kg/dobę, w tym podwyższenie fosfatazy alkalicznej, trójglicerydów i zaburzenia kostnienia. Długoterminowe podawanie acytretyny w dawkach do 3 mg/kg/dobę u szczurów nie wywoływało toksyczności, choć wyższe dawki wiązały się z niekorzystnymi zmianami metabolicznymi i kostnymi. Badania genotoksyczności i rakotwórczości nie wykazały mutagenności ani działania rakotwórczego, a nawet odnotowano zmniejszenie częstości nowotworów sutka u szczurów przy dawce 3 mg/kg/dobę.
badanie cytogenetyczne, badanie mutagenności, badanie teratogenności, cis-acytretyna, dawka śmiertelna 50, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, hiperplazja naskórka, hiperwitaminoza A, leukocytoza, nieprawidłowości chromosomalne, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny i rakotwórczy, rozszczep podniebienia, śmiertelność okołoporodowa, spermatogeneza, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, toksyczność zarodkowa, trójglicerydy, wada rozwojowa kości, właściwość mutagenna, zaburzenie kostnienia -
Leksykon leków
Acytretyna, substancja czynna leku Acitren w kapsułkach 10 mg i 25 mg, charakteryzuje się średnią biodostępnością około 60% (zakres 36-95%), z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w 1-4 godziny po podaniu doustnym. Stan stacjonarny osiągany jest po około 7 dniach codziennego stosowania, przy stężeniu około 22 ng/ml po dawce 50 mg. Lek wykazuje wysoką lipofilność i silne wiązanie z białkami osocza (99,9%), co ogranicza dostępność farmakologicznie aktywnej formy. Metabolizm acytretyny przebiega głównie przez izomeryzację do cis-acytretyny oraz glukuronidację, a metabolity są wydalane w równych proporcjach przez nerki i z żółcią. Okres półtrwania acytretyny wynosi około 50 godzin (maksymalnie 96 godzin), a jej głównego metabolitu cis-acytretyny około 60 godzin (maksymalnie 123 godziny). Po zakończeniu terapii ponad 99% substancji jest eliminowane w ciągu 36 dni, a stężenia w osoczu spadają poniżej progu wykrywalności (<6 ng/ml).
acytretyna, antykoncepcja, bariera łożyskowa, białka osocza, biodostępność, cis-acytretyna, działanie teratogenne, etretynat, farmakokinetyka eliminacji, faza eliminacji, glukuronidacja, izomeryzacja, lipofilność, metabolit, okres półtrwania, produkt leczniczy, stężenie stacjonarne, stężenie w osoczu, teratogenność, wydalanie przez nerki, wydalanie z organizmu, wydalanie z żółcią -
Leksykon leków
Neotigason, zawierający acytretynę w dawkach 10 mg lub 25 mg, charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z Tmax wynoszącym 1-4 godziny oraz średnią biodostępnością około 60% (zakres 36-95%), która jest istotnie zwiększana przez podanie podczas posiłku. Acytretyna wykazuje wysoką lipofilność i silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, co umożliwia jej penetrację do tkanek oraz przenikanie przez barierę łożyskową i do mleka matki. Metabolizm obejmuje izomeryzację do teratogennego cis-acytretyny, glukuronidację oraz odłączenie łańcucha bocznego. Okres półtrwania acytretyny wynosi około 50 godzin (maksymalnie do 96 godzin), a jej metabolitu cis-acytretyny około 60 godzin (maksymalnie do 123 godzin), co przekłada się na całkowitą eliminację (>99%) w ciągu 36 dni po zakończeniu terapii. Wydalanie odbywa się wyłącznie w postaci metabolitów, w równych proporcjach z moczem i żółcią.
acytretyna, bariera łożyskowa, biodostępność, cis-acytretyna, czas do maksymalnego stężenia, działanie teratogenne, etretynat, faza eliminacji, glukuronidacja, interakcja farmakokinetyczna, mleko matki, model eliminacji, okres półtrwania, stężenie w osoczu, Tmax, wada rozwojowa płodu, wiązanie z białkami osocza, właściwości lipofilne, wydalanie z moczem, wydalanie z żółcią, zmienność międzyosobnicza -
Leksykon leków
Acytretyna, substancja czynna Neotigasonu, charakteryzuje się złożonym profilem farmakokinetycznym, obejmującym szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego (Tmax 1-4 godziny) oraz średnią biodostępność około 60% (zakres 36-95%), optymalizowaną przez podanie podczas posiłku. Lek wykazuje wysoką lipofilność i silne (>99%) wiązanie z białkami osocza, co wpływa na jego dystrybucję i długi okres półtrwania eliminacji (średnio 50 godzin, z najdłuższym obserwowanym do 96 godzin). Metabolizowany jest głównie do cis-acytretyny, która również wykazuje działanie teratogenne i posiada jeszcze dłuższy okres półtrwania (średnio 60 godzin, do 123 godzin). Eliminacja acytretyny i jej metabolitów odbywa się równomiernie przez drogi moczowe i żółciowe, a ponad 99% substancji jest usuwane z organizmu w ciągu około 36 dni po zakończeniu terapii.
acytretyna, biodostępność, biotransformacja, cis-acytretyna, czas do maksymalnego stężenia, działanie teratogenne, eliminacja leku, etretynat, glukuronidacja, interakcja z alkoholem, izomeryzacja, lipofilność, łuszczyca, Neotigason, objętość dystrybucji, okres półtrwania, przenikanie przez łożysko, stężenie w osoczu, wada rozwojowa płodu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie rogowacenia
