zapaść układu krążenia
Zapaść układu krążenia (wstrząs kardiogenny) to stan krytyczny, w którym serce nie jest w stanie pompować wystarczającej ilości krwi do narządów, co prowadzi do ich niedokrwienia i niewydolności. Jest to najcięższa postać ostrej niewydolności serca, charakteryzująca się znacznym spadkiem ciśnienia tętniczego, oligurią, zaburzeniami świadomości oraz objawami hipoperfuzji obwodowej.
Najczęstszą przyczyną zapaści krążeniowej jest rozległy zawał mięśnia sercowego (>40% masy lewej komory), choć może być również spowodowana ciężkimi wadami zastawkowymi, zapaleniem mięśnia sercowego, kardiomiopatią, tamponadą serca czy zatorowością płucną. Śmiertelność w nieleczonym wstrząsie kardiogennym sięga 70-90%.
Diagnostyka opiera się na ocenie klinicznej (hipotonia <90 mmHg, tachykardia, oliguria, chłodne kończyny) oraz badaniach dodatkowych: EKG, echokardiografii, oznaczeniu biomarkerów uszkodzenia mięśnia sercowego i parametrów biochemicznych świadczących o niedokrwieniu narządów. Kluczowe jest także inwazyjne monitorowanie hemodynamiczne.
Leczenie zapaści układu krążenia wymaga podejścia wielokierunkowego: stabilizacji hemodynamicznej za pomocą amin presyjnych i leków inotropowych, mechanicznego wspomagania krążenia (kontrapulsacja wewnątrzaortalna, ECMO, systemy wspomagania komór), leczenia przyczynowego (np. pilna rewaskularyzacja w zawale serca) oraz zapobiegania i leczenia powikłań narządowych. Postępowanie powinno być prowadzone w ośrodku dysponującym pełnym zapleczem kardiologii inwazyjnej i intensywnej terapii.