katabolizm białkowy
Katabolizm białkowy to proces biochemiczny, w którym organizm rozkłada białka na aminokwasy i dalej na prostsze związki. Jest to kluczowy element metabolizmu białek i zachodzi w każdej komórce organizmu, choć szczególnie intensywnie w wątrobie.
W warunkach fizjologicznych katabolizm białkowy jest zrównoważony z anabolizmem, co pozwala na utrzymanie homeostazy białkowej. Proces ten nasila się podczas głodzenia, ciężkich chorób, urazów, infekcji i stanów hiperkatabolicznych, gdy organizm wykorzystuje białka jako źródło energii lub substratów do glukoneogenezy.
Klinicznie nasilony katabolizm białkowy objawia się utratą masy mięśniowej, osłabieniem, negatywnym bilansem azotowym i zwiększonym wydalaniem azotu z moczem. W praktyce medycznej monitorowanie markerów katabolizmu białkowego, takich jak poziom azotu mocznikowego we krwi czy 3-metylohistydyny w moczu, pomaga w ocenie stanu odżywienia i skuteczności interwencji żywieniowej u pacjentów.
Zapobieganie nadmiernemu katabolizmowi białkowemu obejmuje odpowiednią podaż kalorii i białka, wczesne wprowadzanie żywienia enteralnego lub parenteralnego u pacjentów krytycznie chorych oraz kontrolę procesów zapalnych. Znajomość mechanizmów katabolizmu białkowego ma kluczowe znaczenie w leczeniu żywieniowym, medycynie sportowej i opiece nad pacjentami w stanach krytycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Fluocinolon acetonid – Właściwości farmakodynamiczne
Fluocynolonu acetonid, syntetyczny glikokortykosteroid o silnym działaniu, stosowany miejscowo w dermatologii, występuje w preparacie Flucinar w postaci żelu o stężeniu 0,025% (0,25 mg/g). Substancja ta wykazuje wielokierunkowe działanie: przeciwzapalne, przeciwświądowe, obkurczające naczynia krwionośne oraz przeciwalergiczne. Mechanizm działania opiera się na hamowaniu fosfolipazy A2, co prowadzi do zmniejszenia produkcji prostaglandyn i leukotrienów oraz ograniczenia uwalniania kwasu arachidonowego z błon komórkowych. Fluocynolonu acetonid wpływa również na metabolizm białek skóry, redukując syntezę białek i kolagenu oraz przyspieszając ich katabolizm, co jest istotne w terapii wielu dermatoz.
działanie przeciwalergiczne, działanie przeciwświądowe, działanie przeciwzapalne, fluocynolon acetonid, fosfolipaza A2, glikokortykosteroid, hormon adrenokortykotropowy, katabolizm białkowy, kolagen, kortykosteroid o silnym działaniu, kwas arachidonowy, leukotrien, obkurczanie naczyń krwionośnych, oś nadnerczowo-przysadkowa, prostaglandyna, schorzenie dermatologiczne, stosowanie miejscowe na skórę, wazokonstrykcja, właściwość lipofilna, zapalenie skóry - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminoplasmal B. Braun 10% E
Aminoplasmal B.Braun 10% E to roztwór do infuzji aminokwasów o stężeniu 100 g/l i zawartości azotu 15,8 g/l, przeznaczony do żywienia pozajelitowego u dorosłych, młodzieży oraz dzieci powyżej 2 lat. Preparat zawiera pełen profil aminokwasów egzogennych i endogennych, w tym m.in. leucynę (8,90 g/l), lizynę (8,56 g/l), argininę (11,50 g/l) oraz elektrolity: sód 50 mmol/l, potas 25 mmol/l, magnez 2,5 mmol/l, octany 46 mmol/l, chlorki 52 mmol/l, fosforany 10 mmol/l i cytryniany 2,0 mmol/l. Wartość energetyczna roztworu wynosi 1675 kJ/l (400 kcal/l), co wymaga uzupełnienia o dodatkowe źródła energii, najczęściej węglowodany, aby zapewnić prawidłowe wykorzystanie aminokwasów i utrzymanie bilansu azotowego. Preparat charakteryzuje się osmolarnością 1021 mOsm/l i pH 5,7–6,3, co należy uwzględnić przy doborze terapii żywieniowej.
alanina, aminokwas, arginina, bilans azotowy, choroba zapalna jelit, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, katabolizm białkowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, megacolon toxicum, metionina, motoryka przewodu pokarmowego, niedokrwienie jelita, niedożywienie białkowo-kaloryczne, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki, proces anaboliczny, prolina, roztwór do infuzji, seryna, śpiączka, treonina, tryptofan, tyrozyna, uraz twarzoczaszki, walina, wartość energetyczna, zaburzenie świadomości, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Kabiven –
Kabiven jest preparatem do żywienia pozajelitowego przeznaczonym dla dorosłych oraz dzieci powyżej 2 roku życia, stosowanym w sytuacjach, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Wskazania obejmują m.in. ciężkie urazy twarzoczaszki, zaburzenia świadomości, zaburzenia wchłaniania, zespół krótkiego jelita, niedrożność przewodu pokarmowego, ostre zapalenie trzustki oraz ciężką niewydolność wielonarządową. Kabiven dostarcza pełnowartościowy zestaw składników odżywczych w formie trójkomorowego worka, zawierającego roztwór aminokwasów z elektrolitami, emulsję tłuszczową (Intralipid 20%) oraz roztwór glukozy 19%. Preparat dostępny jest w czterech objętościach od 1026 ml do 2566 ml, co pozwala na dostosowanie podaży aminokwasów (34–85 g), azotu (5,4–13,5 g), tłuszczów (40–100 g) oraz węglowodanów (100–250 g). Całkowita wartość energetyczna wynosi od 900 do 2300 kcal, z energią pozabiałkową od 800 do 2000 kcal.
aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, emulsja tłuszczowa, gospodarka wodno-elektrolitowa, Intralipid, katabolizm białkowy, leczenie żywieniowe, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność wielonarządowa, olej sojowy, ostre zapalenie trzustki, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, trójkomorowy worek, uraz twarzoczaszki, wstrząs, zaburzenia świadomości, zaburzenia wchłaniania, zespół krótkiego jelita, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe