omdlenie wysiłkowe
Omdlenie wysiłkowe (syncope on exertion) to utrata przytomności, która występuje w trakcie lub bezpośrednio po wysiłku fizycznym. Jest to objaw alarmowy, który wymaga szczegółowej diagnostyki kardiologicznej, ponieważ często może wskazywać na poważne choroby układu sercowo-naczyniowego.
Głównym mechanizmem omdleń wysiłkowych jest najczęściej przejściowe zmniejszenie przepływu mózgowego spowodowane spadkiem rzutu serca lub znacznym rozszerzeniem naczyń obwodowych. W przeciwieństwie do omdleń wazowagalnych, które występują typowo po zakończeniu wysiłku, omdlenia wysiłkowe pojawiają się w czasie aktywności fizycznej i mogą wskazywać na strukturalne choroby serca.
Do najczęstszych przyczyn omdleń wysiłkowych należą: kardiomiopatia przerostowa, stenoza aortalna, arytmogenna kardiomiopatia prawej komory, anomalie tętnic wieńcowych, zaburzenia rytmu serca indukowane wysiłkiem oraz zespół wydłużonego QT. Diagnoza różnicowa powinna również uwzględniać omdlenia związane z hiperwentylacją oraz hipertermią wysiłkową.
Diagnostyka omdleń wysiłkowych obejmuje szczegółowy wywiad, badanie przedmiotowe, EKG spoczynkowe, echo serca, próbę wysiłkową, a w wybranych przypadkach badanie holterowskie, test pochyleniowy, badanie elektrofizjologiczne oraz badania obrazowe (MRI serca). U osób młodych, szczególnie sportowców, omdlenie wysiłkowe może być pierwszym objawem niezdiagnozowanej choroby serca i wymaga bezwzględnego wstrzymania aktywności sportowej do czasu pełnej diagnostyki.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Omdlenie – Epidemiologia
Omdlenie (syncope) jest powszechnym problemem klinicznym, z częstością występowania w populacji ogólnej wynoszącą 15-39%, a skumulowana zapadalność na co najmniej jeden epizod omdlenia w ciągu życia około 20%. Roczna liczba epizodów wynosi 18,1-39,7 na 1000 pacjentów, z dwumodalnym rozkładem wiekowym – szczyty zapadalności przypadają na wiek nastoletni oraz powyżej 70. roku życia. Omdlenia wazowagalne stanowią około 60% przypadków, szczególnie często występują u młodych kobiet (do 25. roku życia 47% kobiet vs 24% mężczyzn). U osób starszych (≥70 lat) wzrasta częstość omdleń kardiogennych (do 15%) oraz hipotensji ortostatycznej (do 18% w populacji ≥65 lat, a nawet 52% w instytucjach opiekuńczych), co wiąże się z wieloma współistniejącymi schorzeniami i polipragmazją. Roczna śmiertelność w omdleniach kardiogennych sięga 18-33%, a w niekardiogennych 0-12%. Nawrót omdleń występuje u około 35% pacjentów, a 29% doznaje urazów fizycznych, z poważnymi urazami u 4,7% chorych. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym i EKG, jednak u 20-50% pacjentów pozostaje niewyjaśniona, a test pochyleniowy ma diagnostyczną wartość w ponad 50% przypadków.
choroba tętnic szyjnych, elektrokardiogram, hipotensja ortostatyczna, hipotensja poposiłkowa, nagła śmierć sercowa, napad omdleniowy, niewydolność serca, omdlenie, omdlenie kardiogenne, omdlenie neurokardiogenne, omdlenie odruchowe, omdlenie wazowagalne, omdlenie wysiłkowe, rak jelita grubego, rak mózgu, rak płuc, rak prostaty, reakcja wazowagalna, reumatoidalne zapalenie stawów, strukturalna choroba serca, test pochyleniowy, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół zatoki szyjnej