izoenzym CYP 2D6
Izoenzym CYP 2D6 należy do rodziny cytochromu P450 i odgrywa kluczową rolę w metabolizmie wielu leków. Jest odpowiedzialny za metabolizm około 25% wszystkich leków stosowanych klinicznie, w tym leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, przeciwarytmicznych, beta-blokerów i opioidów.
CYP 2D6 charakteryzuje się znacznym polimorfizmem genetycznym, co prowadzi do zróżnicowanej aktywności enzymatycznej w populacji. Wyróżnia się fenotypy metabolizmu: ultraszybki, szybki (prawidłowy), pośredni i wolny. Różnice te mogą mieć istotny wpływ na skuteczność i bezpieczeństwo farmakoterapii. U osób z fenotypem wolnego metabolizmu stężenie leków metabolizowanych przez CYP 2D6 może osiągać toksyczne wartości przy standardowych dawkach.
W praktyce klinicznej znajomość statusu CYP 2D6 pacjenta może być pomocna w dostosowaniu dawki leków, unikaniu interakcji lekowych oraz przewidywaniu odpowiedzi na leczenie. Warto pamiętać, że niektóre leki (np. fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna) są silnymi inhibitorami CYP 2D6, co może prowadzić do istotnych klinicznie interakcji z innymi substancjami metabolizowanymi przez ten enzym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Desloratadine Aurovitas 5 mg
Desloratadyna, substancja czynna w dawce 5 mg zawarta w tabletkach Desloratadine Aurovitas, charakteryzuje się szybkim i dobrym wchłanianiem z przewodu pokarmowego, z wykrywalnym stężeniem w osoczu już po 30 minutach i osiągnięciem maksymalnego stężenia (Cmax) około 3 godzin po podaniu. Biodostępność jest proporcjonalna do dawki w zakresie 5-20 mg. Wiązanie z białkami osocza wynosi 83-87%, a okres półtrwania w fazie eliminacji to około 27 godzin, co uzasadnia dawkowanie raz na dobę. U około 4% pacjentów, prawdopodobnie ze względu na pochodzenie etniczne, obserwuje się wydłużony Tmax do około 7 godzin, trzykrotnie wyższe Cmax oraz wydłużony okres półtrwania do 89 godzin, jednak bez zmiany profilu bezpieczeństwa. Desloratadyna nie wykazuje istotnych interakcji z izoenzymami CYP3A4, CYP2D6 ani z glikoproteiną P, a jej farmakokinetyka nie jest modyfikowana przez pokarm wysokotłuszczowy ani sok grejpfrutowy.
3-hydroksydesloratadyna, biodostępność, biotransformacja, ciężka niewydolność nerek, czas do osiągnięcia maksymalnego stężenia, dawka jednorazowa, dawka wielokrotna, desloratadyna, glikoproteina p, interakcje międzylekowe, izoenzym CYP 2D6, izoenzym CYP 3A4, łagodna do umiarkowanej niewydolność nerek, maksymalne stężenie w osoczu, okres półtrwania, parametry farmakokinetyczne, pokarm wysokotłuszczowy, przewlekła niewydolność nerek, sezonowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa, sok grejpfrutowy, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – GluaMet 50 mg/tabl. + 850 mg/tabl.
Produkt leczniczy GluaMet zawiera wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę (850 mg lub 1000 mg) i wykazuje farmakokinetykę zgodną z profilem obu substancji podawanych osobno. Wildagliptyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem (Cmax po 1,7 h na czczo), wysoką biodostępnością (85%) oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (9,3%). Metabolizm wildagliptyny obejmuje głównie hydrolizę do nieaktywnego metabolitu LAY 151 (57% dawki), bez istotnego udziału enzymów CYP450, co minimalizuje ryzyko interakcji lekowych. Wildagliptyna jest wydalana głównie z moczem (85%), z okresem półtrwania około 3 godzin po podaniu doustnym. Metformina osiąga Cmax po około 2,5 h, ma biodostępność 50-60%, jest wydalana w postaci niezmienionej przez nerki, a jej okres półtrwania wynosi około 6,5 h. Spożycie pokarmu wpływa na farmakokinetykę metforminy, zmniejszając Cmax o 26% i AUC o 7% przy dawce 1000 mg, a także opóźniając Tmax z 2 do 4 godzin, natomiast nie wpływa istotnie na wildagliptynę.
AUC, biorównoważność, Cmax, cytochrom P450, dystrybucja pozanaczyniowa, farmakokinetyka, hydroliza wildagliptyny, izoenzym CYP 1A2, izoenzym CYP 2C8, izoenzym CYP 2C9, izoenzym CYP 2D6, izoenzym CYP 2E1, klasyfikacja Child-Pugh, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, metformina, okres półtrwania, peptydaza dipeptydylowa IV, przesączanie kłębuszkowe, stężenie w osoczu, Tmax, wiązanie z białkami osocza, wildagliptyna, wydzielanie kanalikowe, wysycalność wchłaniania, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Orizon 4 mg
Rysperydon, substancja czynna leku Orizon (dostępnego w dawkach 0,5 mg do 4 mg), charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w 1-2 godziny oraz bezwzględną dostępnością biologiczną na poziomie 70% (CV=25%). Metabolizowany jest głównie do aktywnego 9-hydroksyrysperydonu przez izoenzym CYP2D6, co tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a wiązanie z białkami osocza jest wysokie (90% dla rysperydonu, 77% dla metabolitu). Eliminacja zachodzi głównie przez nerki, z wydaleniem około 70% dawki w moczu i 14% w kale. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i całej czynnej frakcji około 24 godziny. Farmakokinetyka czynnej frakcji jest podobna u osób intensywnie i słabo metabolizujących CYP2D6, a stężenie w osoczu rośnie proporcjonalnie do dawki, co ułatwia dawkowanie.
9-hydroksyrysperydon, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dostępność biologiczna bezwzględna, farmakokinetyka, izoenzym CYP 2D6, klirens frakcji, kwaśna alfa-1-glikoproteina, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, przewód pokarmowy, rysperydon, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wolna frakcja - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Orizon 0,5 mg
Rysperydon, substancja czynna leku Orizon, charakteryzuje się całkowitym wchłanianiem po podaniu doustnym z maksymalnym stężeniem w osoczu osiąganym w 1-2 godziny. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi 70% (CV=25%), a względna dostępność biologiczna z tabletki 94% (CV=10%). Obecność pokarmu nie wpływa na wchłanianie, co umożliwia podawanie leku niezależnie od posiłków. Rysperydon jest intensywnie metabolizowany przez CYP2D6 do aktywnego metabolitu 9-hydroksyrysperydonu, który wraz z lekiem macierzystym tworzy czynną frakcję przeciwpsychotyczną. Objętość dystrybucji wynosi 1-2 l/kg, a stopień wiązania z białkami osocza to 90% dla rysperydonu i 77% dla metabolitu. Okres półtrwania rysperydonu wynosi około 3 godziny, natomiast 9-hydroksyrysperydonu i czynnej frakcji przeciwpsychotycznej około 24 godziny. Eliminacja odbywa się głównie przez nerki (70% dawki w moczu) oraz w mniejszym stopniu przez kał (14%).
9-hydroksyrysperydon, biotransformacja, ciężkie zaburzenia czynności nerek, czynna frakcja przeciwpsychotyczna, dostępność biologiczna, hydroksylacja, izoenzym CYP 2D6, klirens, mikrosomy wątrobowe, N-dealkilacja, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, polimorfizm genetyczny, rysperydon, stan stacjonarny, stężenie w osoczu, wchłanianie z przewodu pokarmowego, wiązanie z białkami osocza, wolna frakcja rysperydonu, zaburzenia czynności nerek, zależność proporcjonalna do dawki