CYP 2C19
CYP 2C19 to izoenzym cytochromu P450, który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie wielu leków stosowanych w praktyce klinicznej. Jest on kodowany przez gen CYP2C19 zlokalizowany na chromosomie 10 i stanowi około 15% wszystkich enzymów CYP450 w wątrobie.
Izoenzym ten odpowiada za metabolizm licznych substancji, w tym inhibitorów pompy protonowej (IPP), leków przeciwdepresyjnych, przeciwpadaczkowych, przeciwpłytkowych (klopidogrel) oraz niektórych leków przeciwmalarycznych. Występuje znaczna zmienność genetyczna w ekspresji CYP2C19, co prowadzi do różnych fenotypów: metabolizerów ultraszybkich, szybkich, pośrednich i wolnych.
Polimorfizm CYP2C19 ma istotne implikacje kliniczne. Osoby z fenotypem wolnego metabolizera mogą doświadczać nasilonych działań niepożądanych lub toksyczności przy standardowych dawkach niektórych leków, natomiast u ultraszybkich metabolizerów skuteczność terapii może być obniżona. Szczególnie ważne jest to w przypadku klopidogrelu, który wymaga aktywacji przez CYP2C19 – pacjenci z osłabioną funkcją enzymu mogą nie uzyskiwać odpowiedniej ochrony przeciwzakrzepowej.
Badania farmakogenetyczne CYP2C19 są coraz częściej wykorzystywane w medycynie personalizowanej do optymalizacji dawkowania leków i minimalizacji ryzyka działań niepożądanych. Znajomość statusu CYP2C19 pacjenta pozwala na indywidualizację terapii, szczególnie w przypadku leków o wąskim indeksie terapeutycznym.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Rosufy 5 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Rosufy, charakteryzuje się farmakokinetyką o liniowym profilu, z maksymalnym stężeniem w osoczu (Cmax) osiąganym po około 5 godzinach i biodostępnością około 20%. Lek wykazuje wysoki stopień wychwytu przez wątrobę, gdzie wiąże się głównie z albuminami (~90%) i ma objętość dystrybucji około 134 litrów. Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzym CYP2C9, z powstawaniem N-demetylowanych metabolitów o aktywności zmniejszonej o 50% oraz nieaktywnych laktonowych pochodnych. Eliminacja odbywa się głównie przez kał (90% w postaci niezmienionej) oraz w mniejszym stopniu przez mocz (5% niezmienionej substancji). Okres półtrwania wynosi około 19 godzin, a klirens osoczowy około 50 l/h. Transporter OATP-C odgrywa kluczową rolę w hepatocytarnym wychwycie i eliminacji leku.
ABCG2, BCRP, białko osocza, białko transportujące, biodostępność, cholesterol LDL, ciężkie zaburzenie czynności nerek, CYP 2C19, CYP 2C9, cytochrom P450, dyslipidemia, ekspozycja na rozuwastatynę, hepatocyt, heterozygotyczna hipercholesterolemia rodzinna, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, liniowa farmakokinetyka, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, OATP-C, OATP1B1, okres półtrwania, pochodna laktonowa, pochodna N-demetylowana, polimorfizm genetyczny, polipeptyd transportujący aniony organiczne, reduktaza HMG-CoA, skala Child-Pugh, SLCO1B1, stężenie w osoczu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Crosuvo 40 mg
Rozuwastatyna, substancja czynna leku Crosuvo, charakteryzuje się specyficznym profilem farmakokinetycznym typowym dla inhibitorów reduktazy HMG-CoA. Po podaniu doustnym osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) po około 5 godzinach, z biodostępnością około 20%, co wskazuje na istotny efekt pierwszego przejścia w wątrobie. Lek wykazuje dużą objętość dystrybucji (~134 l) i silne wiązanie z albuminami (~90%). Metabolizm rozuwastatyny jest ograniczony (~10%), głównie przez izoenzymy CYP2C9, z mniejszym udziałem CYP2C19, CYP3A4 i CYP2D6. Metabolity N-demetylowane mają około 50% mniejszą aktywność, a pochodne laktonowe są klinicznie nieaktywne. Eliminacja odbywa się głównie z kałem (~90%) oraz w mniejszym stopniu z moczem (~5%), a okres półtrwania wynosi około 19 godzin, co umożliwia dawkowanie raz na dobę. Farmakokinetyka jest liniowa, bez kumulacji przy wielokrotnym podawaniu, a parametry nie różnią się istotnie ze względu na wiek czy płeć u dorosłych.
BCRP, białko transportujące, biodostępność bezwzględna, cholesterol LDL, CYP 2C19, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450, dyslipidemia, efekt pierwszego przejścia, ekspozycja ustrojowa, farmakokinetyka liniowa, hepatocyt, hipercholesterolemia rodzinna heterozygotyczna, inhibitor reduktazy HMG-CoA, klirens kreatyniny, klirens osoczowy, niewydolność nerek, OATP-C, OATP1B1, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pochodne laktonowe, pochodne N-demetylowane, pole pod krzywą stężenie-czas, polimorfizm genetyczny, reduktaza HMG-CoA, rozuwastatyna, skala Child-Pugh, sól wapniowa, statyna, stężenie osoczowe, synteza cholesterolu, wiązanie z białkami osocza - Leksykon leków
Interakcje leku – Icatibant Zentiva 30 mg
Icatibant Zentiva, zawierający 30 mg ikatybantu, nie wykazuje interakcji farmakokinetycznych związanych z układem enzymatycznym cytochromu CYP450, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa w kontekście farmakoterapii. Kluczowym aspektem jest przeciwwskazanie do stosowania inhibitorów konwertazy angiotensyny (ACE) u pacjentów z dziedzicznym obrzękiem naczynioruchowym (HAE), niezależnie od terapii ikatybantem, ze względu na ryzyko nasilenia objawów poprzez zwiększenie aktywności bradykininy. Ponadto, brak jest danych dotyczących interakcji u populacji pediatrycznej, co wymaga ostrożności przy stosowaniu leku u dzieci i młodzieży. W przypadku alkoholu, mimo braku bezpośrednich interakcji farmakokinetycznych, zaleca się unikanie jego spożycia podczas ostrego napadu HAE oraz przez 24 godziny po podaniu ikatybantu, ze względu na ryzyko maskowania objawów i potencjalnego nasilenia obrzęku.
antagonista receptora AT1, bradykinina, CYP 1A2, CYP 2A6, CYP 2B6, CYP 2C19, CYP 2C8, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 2E1, CYP 3A4, cytochrom CYP450, dziedziczny obrzęk naczynioruchowy, ikatybant, inhibitor ACE, inhibitor angiotensyny II, inhibitor konwertazy angiotensyny, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostry napad obrzęku naczynioruchowego, receptor bradykininy B2, sartan - Leksykon leków
Interakcje leku – Asertin 50 50 mg
Sertralina (Asertin 50 mg, 100 mg) wykazuje liczne interakcje lekowe, z których najistotniejsze dotyczą inhibitorów monoaminooksydazy (MAO), które są bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i innych poważnych powikłań. W przypadku nieodwracalnych inhibitorów MAO (np. selegilina) zaleca się co najmniej 14-dniową przerwę przed rozpoczęciem terapii sertraliną oraz 7-dniową po jej zakończeniu. Odwracalne inhibitory MAO-A (moklobemid) i nieselektywne (linezolid) również są przeciwwskazane. Ponadto, jednoczesne stosowanie sertraliny z pimozydem (nawet w dawce 2 mg) jest przeciwwskazane ze względu na wzrost stężenia pimozydu o około 35%, co może zagrażać bezpieczeństwu pacjenta. Interakcje farmakodynamiczne obserwuje się także z litem (nasilenie drżeń), fenytoiną (konieczność monitorowania stężenia fenytoiny), tryptanami (ryzyko zespołu serotoninowego) oraz warfaryną (wydłużenie czasu protrombinowego i zmiany INR), co wymaga ścisłego monitorowania klinicznego i laboratoryjnego.
alprazolam, atenolol, cymetydyna, CYP 1A2, CYP 2C19, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 3A4, cytochrom P450, czas protrombinowy, dezypramina, diazepam, digoksyna, fenytoina, flekainid, glibenklamid, inhibitor MAO-A, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, krwawienie, kwas acetylosalicylowy, lek antyarytmiczny klasy 1C, lek przeciwpsychotyczny, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, linezolid, moklobemid, nieodwracalny inhibitor MAO, NLPZ, pimozyd, płytki krwi, propafenon, receptor beta-adrenergiczny, selegilina, sertralina, terfenadyna, tolbutamid, tryptan, tyklopidyna, warfaryna, zespół serotoninowy, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Vimetso 50 mg + 850 mg
Produkt leczniczy Vimetso zawiera wildagliptynę (50 mg) oraz metforminę chlorowodorek (850 mg lub 1000 mg) w formie tabletek powlekanych. Wildagliptyna charakteryzuje się wysoką biodostępnością (85%), szybkim wchłanianiem (Tmax 1,7 h na czczo, 2,5 h z pokarmem) oraz niskim wiązaniem z białkami osocza (9,3%). Metabolizm wildagliptyny obejmuje około 69% dawki, z głównym nieaktywnym metabolitem LAY 151, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (85% z moczem). Metformina wykazuje biodostępność 50-60% (tabletka 500 mg), Tmax około 2,5 h, z nieliniową farmakokinetyką i brakiem metabolizmu, eliminowana głównie przez nerki w postaci niezmienionej. Spożycie pokarmu zmniejsza wchłanianie metforminy (Cmax o 26-40%, AUC o 7-25%) i opóźnia Tmax, natomiast wpływ na wildagliptynę jest klinicznie nieistotny.
AUC, biodostępność, biodostępność metforminy, biorównoważność, Cmax, CYP 1A2, CYP 2C19, CYP 2C8, CYP 2C9, CYP 2D6, CYP 2E1, CYP 3A4, CYP 450, cytochrom P450, DPP-4, farmakokinetyka liniowa, farmakokinetyka nieliniowa, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, klirens osoczowy, objętość dystrybucji, okres półtrwania, peptydaza dipeptydylowa, przesączanie kłębuszkowe, skala Child-Pugh, stężenie leku w osoczu, Tmax, Vss, wydzielanie kanalikowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby