dekstropropoksyfen

Dekstropropoksyfen to opioidowy lek przeciwbólowy, który był stosowany w leczeniu bólu o nasileniu łagodnym do umiarkowanego. Związek ten jest prawoskrętnym izomerem propoksyfenu i działa poprzez wiązanie się z receptorami opioidowymi w ośrodkowym układzie nerwowym.

Lek charakteryzował się wąskim indeksem terapeutycznym, co oznaczało niewielką różnicę między dawką terapeutyczną a toksyczną. Z tego powodu przedawkowanie dekstropropoksyfenu wiązało się z wysokim ryzykiem poważnych zaburzeń rytmu serca, depresji oddechowej i zgonu. Szczególnie niebezpieczne było łączenie go z alkoholem lub innymi substancjami działającymi depresyjnie na OUN.

W wyniku licznych doniesień o przypadkach śmiertelnych związanych z jego stosowaniem, dekstropropoksyfen został wycofany z obrotu w Unii Europejskiej w 2009 roku, a w Stanach Zjednoczonych w 2010 roku. Analiza stosunku korzyści do ryzyka wykazała, że zagrożenia związane z jego stosowaniem przewyższają potencjalne korzyści terapeutyczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Neurotop retard 600 600 mg

Karbamazepina, substancja czynna leku Neurotop Retard 600, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez indukcję enzymów wątrobowych cytochromu P450, co prowadzi do zmniejszenia skuteczności wielu leków, takich jak doustne antykoagulanty (pochodne kumaryny), hormonalne środki antykoncepcyjne, chinidyna czy doksycyklina. Jednocześnie inhibitory metabolizmu karbamazepiny, np. erytromycyna, izoniazyd, werapamil, diltiazem czy cymetydyna, mogą podnosić jej stężenie w osoczu, zwiększając ryzyko toksyczności. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi (np. kwas walproinowy, fenytoina), które mogą wymagać monitorowania stężenia i dostosowania dawki. Wysokie stężenia aktywnego metabolitu 10,11-epitlenku karbamazepiny mogą powodować objawy neurologiczne, takie jak zawroty głowy, senność, ataksja i podwójne widzenie.
10, 11-epitlenek karbamazepiny, alkohol etylowy, antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, ataksja, biodostępność karbamazepiny, brywaracetam, cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, diltiazem, doksycyklina, doustny antykoagulant, działanie przeciwzakrzepowe, działanie sedatywne, działanie serotoninergiczne, erytromycyna, fenytoina, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymów wątrobowych, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, izoniazyd, kwas walproinowy, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, metabolizm jelitowy, monitorowanie INR, ośrodkowy układ nerwowy, parametr czynności tarczycy, pochodna kumaryny, podwójne widzenie, próg drgawkowy, prymidon, reakcja neurotoksyczna, sok grejpfrutowy, troleandomycyna, walnoktamid, walpromid, werapamil, wiloksazyna, zawroty głowy, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Efferalgan Codeine 500 mg + 30 mg

Produkt leczniczy Efferalgan Codeine, zawierający paracetamol (500 mg) i kodeinę (30 mg), wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Szczególnie istotne są interakcje z inhibitorami MAO, które są przeciwwskazane ze względu na ryzyko stanu pobudzenia i hipertermii, oraz z lekami indukującymi enzymy wątrobowe (np. ziele dziurawca, leki przeciwpadaczkowe, ryfampicyna), które mogą zwiększać hepatotoksyczność paracetamolu nawet przy dawkach terapeutycznych. Współistniejące stosowanie flukloksacyliny wymaga ścisłej kontroli ze względu na ryzyko kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową (HAGMA), zwłaszcza u pacjentów z niedoborem glutationu. Ponadto, paracetamol może wpływać na metabolizm leków przeciwzakrzepowych (np. warfaryny), co wymaga zwiększonej częstotliwości monitorowania INR. Interakcje z fenytoiną mogą obniżać skuteczność paracetamolu i zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, a jednoczesne stosowanie z NLPZ zwiększa ryzyko zaburzeń czynności nerek.
5-oksoprolina, alfentanyl, alkoholizm przewlekły, amitryptylina, anksjolityk, barbituran, benzodiazepina, buprenorfina, bupropion, butorfanol, celekoksyb, chinidyna, chloropromazyna, CYP2D6, deksametazon, dekstrometorfan, dekstropropoksyfen, depresja oddechowa, depresja OUN, dihydrokodeina, działanie sedatywne, dziurawiec, fentanyl, fenytoina, flukloksacylina, fluoksetyna, haloperydol, hepatotoksyczność, hydromorfon, imipramina, induktor enzymu wątrobowego, inhibitor MAO, izoniazyd, klirens paracetamolu, klomipramina, kwas glukuronowy, kwas moczowy, kwasica metaboliczna z dużą luką anionową, lek cholinolityczny, lek nasenny, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lewomepromazyna, metabolit hepatotoksyczny, morfina, nalbufina, nalmefen, nalorfina, naltrekson, neuroleptyk, niedobór glutationu, niedożywienie, niedrożność porażenna jelit, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nortryptylina, noskapina, oksykodon, opioidowy lek przeciwbólowy, paroksetyna, pentazocyna, petydyna, pochodna morfiny, posocznica, probenecyd, remifentanyl, ryfampicyna, salicylamid, selektywny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny, sertralina, stężenie glukozy, sufentanyl, tiorydazyna, toksyczne uszkodzenie wątroby, toksyczność wątrobowa, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, uszkodzenie wątroby, warfaryna, współczynnik INR, wysoka gorączka, zaburzenie czynności nerek, zespół odstawienny, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxcarbazepin NeuroPharma 150 mg

Oxcarbazepin NeuroPharma, zawierający okskarbazepinę i jej aktywny metabolit monohydroksypochodną (MHD), działa jako induktor enzymów CYP3A4 i CYP3A5 oraz słaby induktor UDP-glukuronylotransferaz, co wpływa na metabolizm wielu leków, w tym immunosupresyjnych, doustnych środków antykoncepcyjnych oraz innych leków przeciwpadaczkowych. Indukcja enzymatyczna rozwija się i zanika w ciągu 2-3 tygodni od zmiany dawkowania. Szczególnie istotna jest interakcja z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, gdzie okskarbazepina zmniejsza AUC etynyloestradiolu o 48-52% oraz lewonorgestrelu o 32-52%, co może prowadzić do nieskuteczności antykoncepcji i wymaga stosowania alternatywnych metod zapobiegania ciąży. Ponadto okskarbazepina hamuje CYP2C19, co może zwiększać stężenia fenytoiny nawet o 40% przy dawkach okskarbazepiny >1200 mg/dobę, wskazując na konieczność monitorowania i ewentualnej korekty dawki fenytoiny.
cyklosporyna, cymetydyna, CYP2C19, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, depresja ośrodkowego układu nerwowego, działanie niepożądane, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, induktor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, monohydroksypochodna, napad drgawkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, politerapia, próg drgawkowy, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Moklar 150 mg

Moklobemid, jako odwracalny inhibitor MAO-A, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych, w tym zespołu serotoninowego i przełomu nadciśnieniowego. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie moklobemidu z innymi inhibitorami MAO (selegilina, linezolid), tryptanami, tramadolem, petydyną oraz dekstrometorfanem ze względu na ryzyko nadmiernej inhibicji MAO i nasilenia działania serotoninergicznego. Interakcje farmakokinetyczne, takie jak hamowanie metabolizmu moklobemidu przez cymetydynę, wymagają redukcji dawki moklobemidu o 50-66%. Ponadto moklobemid hamuje CYP2C19, co może zwiększać stężenia leków takich jak omeprazol, fluoksetyna czy fluwoksamina, wymagając ścisłego monitorowania klinicznego. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, bupropion, buprenorfina) ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego, objawiającego się m.in. hipertermią, splątaniem, hiperrefleksją i drgawkami klonicznymi.
agoniści receptorów serotoninowych, CYP2C19, dekstrometorfan, dekstropropoksyfen, digoksyna, działanie presyjne, fenprokumon, hydrochlorotiazyd, Hypericum perforatum, inhibitor MAO, inhibitor mikrosomalnej monooksygenazy, inhibitor monoaminooksydazy typu A, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny, inhibitory CYP2C19, inhibitory MAO, inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, lek trójpierścieniowy, leki przeciwdepresyjne, leki serotoninergiczne, leki sympatykomimetyczne, nieodwracalne inhibitory MAO, przełom nadciśnieniowy, środki antykoncepcyjne, SSRI, tryptany, tyramina, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Interakcje leku – Mobemid 150 mg

Moklobemid, selektywny inhibitor MAO-A, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie moklobemidu z inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. klomipraminą), selegiliną, dekstrometorfanem oraz opioidami o działaniu serotoninergicznym (petydyna, dekstropropoksyfen) ze względu na wysokie ryzyko zespołu serotoninowego oraz przełomu nadciśnieniowego. Po odstawieniu SSRI należy zachować przerwę wynoszącą 1-5 tygodni (np. 2 tygodnie po paroksetynie, 5 tygodni po fluoksetynie). Moklobemid może nasilać działanie sympatykomimetyków (np. fenylefryny) oraz opioidów, co wymaga ostrożności i ewentualnej modyfikacji dawkowania. Ponadto, cymetydyna hamuje metabolizm moklobemidu, co skutkuje koniecznością zmniejszenia dawki leku o 50%. Współistniejące stosowanie lewodopy wymaga monitorowania ciśnienia tętniczego z uwagi na ryzyko przełomu nadciśnieniowego.
benzodiazepina, cymetydyna, dekstrometorfan, dekstropropoksyfen, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, fenylefryna, furosemid, glibenklamid, hipertermia, hydrochlorotiazyd, ibuprofen, inhibitor MAO-A, inhibitor MAO-B, insulina, klomipramina, lek przeciwdrgawkowy, lek sympatykomimetyczny, lek trójpierścieniowy, lewodopa, lit, metoprolol, moksonidyna, nifedypina, NLPZ, opioid, petydyna, pochodna kumaryny, przełom nadciśnieniowy, selegilina, SSRI, tyramina, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie świadomości, zespół serotoninowy, zolmitryptan
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxepilax 600 mg

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują indukcyjne działanie na enzymy wątrobowe, zwłaszcza CYP3A4 i CYP3A5, co może obniżać stężenia leków immunosupresyjnych (np. cyklosporyna, takrolimus) oraz innych przeciwpadaczkowych (np. karbamazepina). Indukcja enzymatyczna rozwija się i zanika stopniowo w ciągu 2-3 tygodni po rozpoczęciu lub przerwaniu terapii. Okskarbazepina znacząco obniża efektywność hormonalnych środków antykoncepcyjnych, zmniejszając AUC etynyloestradiolu o 48-52% oraz lewonorgestrelu o 32-52%, co wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji. Ponadto, okskarbazepina hamuje CYP2C19, co może zwiększać stężenia fenytoiny nawet o 40% przy dawkach powyżej 1200 mg/dobę, wskazując na konieczność monitorowania i ewentualnej korekty dawkowania.
ataksja, cyklosporyna, cymetydyna, CYP 2C19, CYP 3A4, CYP 3A5, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, działanie sedatywne, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, induktor enzymu, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, lit, monohydroksypochodna, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, rifampicyna, synergizm farmakodynamiczny, takrolimus, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon substancji czynnych
Nefopam – Interakcje

Nefopam, jako inhibitor wychwytu zwrotnego noradrenaliny i serotoniny, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które wymagają szczególnej uwagi klinicznej. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie nefopamu z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) ze względu na ryzyko ciężkiej nadstymulacji ośrodkowego układu nerwowego (OUN), manifestującej się drgawkami, halucynacjami, hipertermią, nadciśnieniem złośliwym, tachykardią i zaburzeniami rytmu serca. Podobne ryzyko, choć na nieco niższym poziomie, występuje przy kojarzeniu nefopamu z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (TLPD), które również obniżają próg drgawkowy. Nefopam może nasilać działania niepożądane leków o działaniu depresyjnym na OUN, takich jak neuroleptyki, barbiturany, benzodiazepiny, anksjolityki, leki nasenne oraz uspokajające leki przeciwhistaminowe H1, co wymaga monitorowania pacjentów pod kątem sedacji i obniżenia czujności. Ponadto, nefopam w dawce 24 mg/kg/24h stosowany z paracetamolem może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności, zwłaszcza przy wysokich dawkach paracetamolu, co podkreśla konieczność monitorowania funkcji wątroby.
anksjolityk, badanie toksykologiczne, baklofen, barbituran, benzodiazepina, biotransformacja, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, depresja OUN, działanie niepożądane, halucynacja, hepatotoksyczność, hipertermia, induktor CYP, inhibitor CYP, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, leczenie substytucyjne, lek antycholinergiczny, lek przeciwhistaminowy H1, lek przeciwnadciśnieniowy, lek sympatykomimetyczny, meprobamat, nadciśnienie złośliwe, neuroleptyk, paracetamol, pentazocyna, pochodna morfiny, próg drgawkowy, rezerpina, stymulacja ośrodkowego układu nerwowego, tachykardia, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zaburzenie rytmu serca
Leksykon leków
Interakcje leku – Oxcarbazepin NeuroPharma 300 mg

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują zdolność do indukcji enzymów CYP3A4, CYP3A5 oraz UDP-glukuronylotransferaz, co prowadzi do obniżenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, w tym immunosupresyjnych (cyklosporyna, takrolimus), doustnych środków antykoncepcyjnych oraz innych leków przeciwpadaczkowych. Indukcja enzymatyczna rozwija się i ustępuje stopniowo w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub przerwania terapii okskarbazepiną. Szczególnie istotna jest interakcja z hormonalnymi środkami antykoncepcyjnymi, gdzie AUC etynyloestradiolu i lewonorgestrelu zmniejsza się odpowiednio o 48-52% i 32-52%, co może skutkować obniżeniem skuteczności antykoncepcji i wymaga stosowania alternatywnych metod zapobiegania ciąży. Ponadto, okskarbazepina hamuje CYP2C19, co przy dawkach >1200 mg/dobę może podnieść stężenie fenytoiny w osoczu nawet o 40%, wskazując na konieczność dostosowania dawki fenytoiny.
cyklosporyna, cymetydyna, CYP 3A5, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, indukcja enzymatyczna, induktor cytochromu P450, induktor enzymu CYP 3A4, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klirens metabolitu, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, MAOI, metabolit farmakologicznie czynny, monohydroksypochodna, monoterapia okskarbazepiną, napad padaczkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, rifampicyna, sedacja, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Aurorix 150 mg

Moklobemid, selektywny i odwracalny inhibitor MAO-A, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie go z innymi inhibitorami MAO (selegilina, linezolid), tryptanami (np. sumatryptan), tramadolem, petydyną oraz dekstrometorfanem ze względu na ryzyko zespołu serotoninowego i ciężkich działań niepożądanych. Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu leków zwiększających stężenie serotoniny, takich jak SSRI (fluoksetyna, paroksetyna, sertralina), SNRI (wenlafaksyna), trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (klomipramina, trymipramina) oraz opioidów (morfina, fentanyl), które mogą wymagać dostosowania dawkowania i ścisłego monitorowania pacjenta. Moklobemid hamuje enzym CYP2C19, co może podwajać stężenie leków metabolizowanych przez ten enzym, np. omeprazolu, fluoksetyny i fluwoksaminy, co również wymaga uwagi klinicznej.
Aurorix, buprenorfina, bupropion, cymetydyna, CYP2C19, cytalopram, dekstrometorfan, dekstropropoksyfen, digoksyna, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, działanie presyjne, dziurawiec zwyczajny, escitalopram, fenprokumon, fentanyl, fluoksetyna, fluwoksamina, hiperrefleksja, hipertermia, hydrochlorotiazyd, inhibitor MAO-A, inhibitor pompy protonowej, inhibitory MAO, klomipramina, kodeina, lek sympatykomimetyczny, linezolid, MAO-A, maprotylina, moklobemid, morfina, omeprazol, opioid, paroksetyna, petydyna, przedawkowanie moklobemidu, ryzatryptan, selegilina, sertralina, splątanie, SSRI, sumatryptan, sybutramina, tramadol, tryptany, wenlafaksyna, zespół serotoninowy, zolmitryptan
Leksykon leków
Interakcje leku – Trileptal 60 mg/ml

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują interakcje farmakokinetyczne głównie poprzez indukcję enzymów CYP3A4/5 oraz hamowanie CYP2C19. Indukcja CYP3A4/5 prowadzi do obniżenia stężeń leków takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne (etynyloestradiol i lewonorgestrel, z redukcją AUC odpowiednio o 48-52% i 32-52%) oraz niektórych leków przeciwpadaczkowych (np. karbamazepiny). Okskarbazepina jest również słabym induktorem UDP-glukuronylotransferaz, co może wpływać na metabolizm leków eliminowanych przez sprzęganie. Hamowanie CYP2C19 przez okskarbazepinę może zwiększać stężenia fenytoiny nawet o 40% przy dawkach okskarbazepiny powyżej 1200 mg/dobę, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. W terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwpadaczkowymi, zwłaszcza induktorami enzymów (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna), obserwuje się zmniejszenie stężenia MHD o 29-49% u dorosłych i wzrost klirensu o około 35% u dzieci, co wymaga indywidualnego dostosowania dawkowania i monitorowania stężeń leków.
ataksja, cyklosporyna, cymetydyna, CYP 2C19, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, hormonalny środek antykoncepcyjny, indukcja enzymatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek trójpierścieniowy, lewonorgestrel, monohydroksypochodna, napad padaczkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna
Leksykon leków
Interakcje leku – Trileptal 300 mg

Produkt leczniczy Trileptal, zawierający okskarbazepinę i jej aktywny metabolit monohydroksypochodną (MHD), wykazuje złożone interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, głównie poprzez indukcję enzymów CYP3A4/5 oraz hamowanie CYP2C19. Okskarbazepina jest słabym induktorem CYP3A4/5, co prowadzi do obniżenia stężeń leków takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne (etyloestradiol i lewonorgestrel – AUC zmniejszona odpowiednio o 48-52% i 32-52%) oraz niektórych leków przeciwpadaczkowych (np. karbamazepiny, fenytoiny). Indukcja enzymatyczna rozwija się i zanika stopniowo w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub przerwania terapii. Wysokie dawki Trileptalu (>1200 mg/dobę) mogą zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu nawet o 40%, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawki. Ponadto okskarbazepina hamuje CYP2C19, co może podnosić stężenia leków metabolizowanych przez ten enzym, np. fenytoiny. Współstosowanie z lekami silnie indukującymi (karbamazepina, fenytoina, fenobarbital, ryfampicyna) obniża stężenia MHD o 29-49%, co jest szczególnie istotne u dzieci (wzrost klirensu MHD o około 35%).
ból głowy, cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, induktor enzymu CYP, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lewonorgestrel, lit, monohydroksypochodna, nudności, okskarbazepina, ryfampicyna, senność, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna, zawroty głowy
Leksykon substancji czynnych
Warfaryna – Interakcje

Warfaryna, charakteryzująca się wąskim indeksem terapeutycznym, wymaga szczególnej uwagi podczas kojarzenia z innymi lekami ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Metabolizm R- i S-enancjomerów warfaryny odbywa się przez różne izoenzymy cytochromu P450 (CYP1A2, CYP3A4 dla R-warfaryny oraz CYP2C9 dla S-warfaryny), co powoduje, że inhibitory tych enzymów (np. amiodaron, metronidazol, flukonazol) mogą zwiększać stężenie warfaryny i INR, podnosząc ryzyko krwawień, natomiast induktory (np. karbamazepina, fenobarbital, ryfampicyna) obniżają jej skuteczność. Dodatkowo, leki wpływające na hemostazę pierwotną (np. ASA, klopidogrel, niesteroidowe leki przeciwzapalne) oraz preparaty ziołowe (np. miłorząb, czosnek, dziurawiec) mogą nasilać lub osłabiać działanie warfaryny, co wymaga ścisłego monitorowania INR i dostosowania dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na wpływ diety (stałe spożycie witaminy K) oraz unikanie alkoholu, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością wątroby, ze względu na ryzyko nasilenia działania przeciwzakrzepowego i powikłań krwotocznych.
amiodaron, amoksycylina, apiksaban, azytromycyna, bezafibrat, cefaleksyna, cefalosporyna, chinidyna, chloramfenikol, cyklofosfamid, cymetydyna, cyprofloksacyna, czosnek pospolity, czynnik krzepnięcia, dabigatran, dekstropropoksyfen, diklofenak, dikloksacylina, dipirydamol, doksycyklina, doustny antagonista witaminy K, doustny antykoagulant, duloksetyna, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, etopozyd, fenobarbital, fenofibrat, flukloksacylina, flukonazol, fluoksetyna, fluorouracyl, flutamid, fluwastatyna, fluwoksamina, funkcja płytek krwi, gemfibrozyl, glukozamina, hemostaza pierwotna, ibuprofen, ifosfamid, indukcja enzymatyczna, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, itrakonazol, kapecytabina, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klindamycyna, klirens warfaryny, klofibrat, kloksacylina, klopidogrel, krążenie jelitowo-wątrobowe, kwas acetylosalicylowy, leczenie przeciwzakrzepowe, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwpadaczkowy, lowastatyna, metotreksat, metronidazol, mikonazol, miłorząb japoński, nafcylina, naproksen, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, noskapina, omeprazol, palenie tytoniu, parametry koagulologiczne, pochodna sulfonylomocznika, propafenon, prymidon, R-warfaryna, ryfampicyna, S-warfaryna, sertralina, siarczan chondroityny, SNRI, SSRI, steroid anaboliczny, symwastatyna, tamoksyfen, tramadol, tyklopidyna, tyrofiban, warfaryna, wenlafaksyna, witamina K, wskaźnik INR
Leksykon leków
Interakcje leku – Bunorfin 2 mg

Buprenorfina, składnik aktywny Bunorfinu, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Szczególnie niebezpieczne są interakcje z alkoholem i benzodiazepinami, które nasilają depresję ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i mogą prowadzić do ciężkiej depresji oddechowej, zagrażającej życiu. Jednoczesne stosowanie alkoholu jest przeciwwskazane ze względu na synergistyczne działanie uspokajające i ryzyko przedawkowania. Benzodiazepiny wymagają indywidualnego dostosowania dawki i ścisłego monitorowania pacjenta. Inne leki depresyjne OUN, takie jak opioidy (morfina, kodeina), leki przeciwdepresyjne, barbiturany, neuroleptyki czy klonidyna, również zwiększają ryzyko działań niepożądanych i wymagają ostrożności. Ponadto, buprenorfina może nasilać ryzyko zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych (SSRI, SNRI, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne) oraz zwiększać stężenia leków metabolizowanych przez CYP2D6 i CYP3A4, co wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek.
anksjolityk, antagonista opioidowy, antagonista receptora H1, azolowy lek przeciwgrzybiczny, barbiturany, benzodiazepina, buprenorfina, dekstrometorfan, dekstropropoksyfen, depresja oddechowa, działanie niepożądane, fenobarbital, fenytoina, induktor CYP3A4, induktor enzymatyczny, indynawir, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu CYP2D6, inhibitor MAO, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor proteazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klonidyna, kodeina, lek serotoninergiczny, morfina, nalokson, nelfinawir, neuroleptyk, noskapina, ośrodkowy układ nerwowy, pochodna opioidowa, ryfampicyna, rytonawir, SNRI, SSRI, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, zahamowanie czynności oddechowej, zespół serotoninowy
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Naloxone Accord 400 mcg/ml

Naloxone Accord (400 µg/ml) jest antagonistą receptorów opioidowych stosowanym wyłącznie przez personel medyczny w celu odwrócenia depresji ośrodkowego układu nerwowego (OUN) i układu oddechowego wywołanej opioidami. Podanie dożylne (iv.) jest preferowaną drogą ze względu na najszybszy początek działania, zwykle dawka początkowa u dorosłych wynosi 0,1-0,2 mg (1,5-3 µg/kg), z możliwością powtarzania co 2 minuty dawką 0,1 mg do uzyskania optymalnej odpowiedzi oddechowej. W przypadku braku możliwości podania dożylnego stosuje się podanie domięśniowe (im.) z wyższą dawką początkową 0,4-2 mg. U dzieci i młodzieży dawka początkowa wynosi 0,01-0,02 mg/kg iv., z możliwością powtarzania co 2-3 minuty, a u noworodków eksponowanych na opioidy stosuje się 0,01 mg/kg iv. lub im. Wlew dożylny naloksonu jest wskazany przy opioidach o dłuższym czasie działania niż nalokson (np. metadon), a szybkość wlewu ustalana jest indywidualnie. Produkt nie jest zalecany u niemowląt o masie ciała <4 kg.
Czas działania naloksonu chlorowodorku waha się od 45 minut do 4 godzin, co wymaga stałego monitorowania pacjenta i ewentualnego powtarzania dawek, zwłaszcza przy przedawkowaniu opioidów o dłuższym czasie działania. U pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób z chorobami układu krążenia lub przyjmujących leki kardiotoksyczne należy stosować lek ostrożnie ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych sercowo-naczyniowych, takich jak częstoskurcz komorowy czy migotanie komór. Brak poprawy po podaniu 10 mg naloksonu sugeruje, że depresja oddechowa może mieć inną etiologię niż zatrucie opioidami. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do pacjenta, uwzględniając drogę podania, masę ciała oraz rodzaj i czas działania antagonizowanego opioidu.
ampułko-strzykawka, bolus dożylny, choroba układu krążenia, częstoskurcz komorowy, dekstropropoksyfen, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, depresja OUN, dihydrokodeina, lek kardiotoksyczny, metadon, migotanie komór, naloksonu chlorowodorek, opiat, podanie domięśniowe, przedawkowanie opioidów, roztwór do wstrzykiwań, wlew dożylny, wspomaganie oddychania, wstrzyknięcie dożylne, zatrucie opioidami
Leksykon leków
Interakcje leku – Neurotop retard 300 300 mg

Karbamazepina, substancja czynna leku Neurotop Retard 300, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez indukcję enzymów wątrobowych, co prowadzi do osłabienia działania wielu leków, takich jak doustne antykoagulanty (pochodne kumaryny), chinidyna, hormonalne środki antykoncepcyjne oraz niektóre antybiotyki (np. doksycyklina). Z drugiej strony, metabolizm karbamazepiny może być hamowany przez antybiotyki makrolidowe (erytromycyna, troleandomycyna), izoniazyd, antagoniści wapnia (werapamil, diltiazem), dekstropropoksyfen, wiloksazynę oraz cymetydynę, co skutkuje zwiększonym stężeniem karbamazepiny w osoczu i wymaga monitorowania poziomu leku oraz ewentualnej redukcji dawki. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi (progabid, kwas walproinowy, walnoktamid, walpromid, fenytoina, prymidon, brywaracetam), które podwyższają stężenie aktywnego metabolitu 10,11-epitlenku karbamazepiny, zwiększając ryzyko działań niepożądanych takich jak zawroty głowy, senność, ataksja i podwójne widzenie.
antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, antykoagulant doustny, antykoncepcja hormonalna, ataksja, biodostępność leku, brywaracetam, chinidyna, cymetydyna, dekstropropoksyfen, doksycyklina, epitlenek karbamazepiny, erytromycyna, fenytoina, hepatotoksyczność, indukcja enzymatyczna, inhibitor MAO, izoniazyd, karbamazepina, kwas walproinowy, neurotoksyczność, pochodna kumaryny, podwójne widzenie, prymidon, walnoktamid, werapamil, wiloksazyna
Leksykon substancji czynnych
Okskarbazepina – Interakcje

Okskarbazepina oraz jej aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują złożone interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez słabą indukcję enzymów CYP3A4, CYP3A5 oraz UDP-glukuronylotransferaz (UDP-GT), co prowadzi do obniżenia stężeń leków metabolizowanych przez te szlaki, takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne (etyloestradiol i lewonorgestrel z redukcją AUC o 48-52% i 32-52%) oraz inne leki przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina, fenobarbital, fenytoina). Okskarbazepina hamuje izoenzym CYP2C19, co przy dawkach >1200 mg/dobę może zwiększać stężenia fenytoiny w osoczu nawet o 40%. Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi są istotne klinicznie, zwłaszcza z karbamazepiną (zmniejszenie stężenia o 0-22%, wymaga monitoringu), fenobarbitalem (wzrost o 14-15%, zmniejszenie MHD o 30-31%) oraz fenytoiną (wzrost o 0-40%, zmniejszenie MHD o 29-35%), a także z lamotryginą, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko działań niepożądanych. Indukcja enzymatyczna rozwija się i ustępuje stopniowo w ciągu 2-3 tygodni po rozpoczęciu lub zakończeniu terapii okskarbazepiną.
cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, doustny środek antykoncepcyjny, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hormonalny środek antykoncepcyjny, IMAO, induktor enzymu CYP3A4, induktor enzymu cytochromu P450, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym CYP2C19, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, lit, metabolizm wątrobowy, monohydroksypochodna, napad padaczkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, ryfampicyna, takrolimus, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Karbagen 150 mg

Karbagen (okskarbazepina) oraz jego aktywny metabolit monohydroksypochodna (MHD) wykazują zarówno indukcję, jak i inhibicję enzymów metabolizujących leki, co prowadzi do licznych interakcji farmakokinetycznych. Okskarbazepina jest słabym induktorem CYP3A4, CYP3A5 oraz UDP-glukuronylotransferaz, co przyspiesza metabolizm leków takich jak cyklosporyna, takrolimus, doustne środki antykoncepcyjne oraz niektóre leki przeciwpadaczkowe (np. karbamazepina). Indukcja enzymów rozwija się i zanika stopniowo w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub zakończenia terapii. Jednocześnie okskarbazepina hamuje CYP2C19, co przy dawkach powyżej 1200 mg/dobę może zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu nawet o 40%, wymagając korekty dawki. Interakcje z innymi lekami przeciwpadaczkowymi są zróżnicowane i mogą wymagać indywidualnego dostosowania dawkowania oraz monitorowania stężeń, zwłaszcza u dzieci i przy stosowaniu lamotryginy, gdzie obserwuje się zwiększone ryzyko działań niepożądanych (nudności, senność, zawroty głowy).
cyklosporyna, cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, doustny środek antykoncepcyjny, działanie sedatywne, enzym CYP2C19, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, felbamat, fenobarbital, fenytoina, indukcja enzymatyczna, induktor enzymu, inhibicja enzymatyczna, inhibitor monoaminooksydazy, izoenzymy CYP, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek immunosupresyjny, lek przeciwpadaczkowy, lek trójpierścieniowy przeciwdepresyjny, lewonorgestrel, metabolizm leku, monohydroksypochodna, napad drgawkowy, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, próg drgawkowy, ryfampicyna, takrolimus, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Warfin 5 mg

Warfaryna, jako lek o wąskim indeksie terapeutycznym, wymaga szczególnej uwagi przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami ze względu na liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne. Metabolizm enancjomerów R- i S-warfaryny odbywa się głównie przez enzymy CYP1A2, CYP3A4 oraz CYP2C9, co powoduje, że inhibitory tych cytochromów (np. amiodaron, metronidazol, azole przeciwgrzybicze) mogą zwiększać stężenie warfaryny i INR, podnosząc ryzyko krwawień. Z kolei induktory enzymów (np. ryfampicyna, leki przeciwdrgawkowe) obniżają stężenie warfaryny i INR, co może skutkować zmniejszeniem skuteczności przeciwzakrzepowej. Wartości INR powinny być monitorowane szczególnie intensywnie przy wprowadzaniu, odstawianiu lub zmianie dawkowania leków wchodzących w interakcje, a także przy zmianach diety, nawyków alkoholowych i palenia tytoniu. Zaleca się unikanie jednoczesnego stosowania warfaryny z innymi antykoagulantami doustnymi oraz ostrożność przy lekach przeciwpłytkowych i przeciwdepresyjnych SSRI/SNRI ze względu na zwiększone ryzyko krwawień.
amiodaron, amoksycylina, antagonista witaminy K, antybiotykoterapia, apiksaban, azytromycyna, bezafibrat, białka osocza, cefalosporyna, chinidyna, cholestyramina, choroba refluksowa przełyku, cyklofosfamid, cymetydyna, CYP1A2, CYP2C9, CYP3A4, cyprofloksacyna, dabigatran, dekstropropoksyfen, dikloksacylina, dipirydamol, doustny antykoagulant, doustny lek przeciwcukrzycowy, dziurawiec zwyczajny, edoksaban, erytromycyna, fenobarbital, fenofibrat, fibrat, flukloksacylina, flukonazol, fluoksetyna, fluorochinolon, fluorouracyl, fluwastatyna, gemfibrozyl, H2-bloker, hamowanie metabolizmu wątrobowego, indukcja metabolizmu wątrobowego, inhibitor EGFR, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, interakcja farmakodynamiczna, International Normalized Ratio, itrakonazol, kapecytabina, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, kloksacylina, klopidogrel, kwas acetylosalicylowy, lek hipolipemizujący, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwbólowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwdrgawkowy, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwnowotworowy, lopinawir, lowastatyna, metotreksat, metronidazol, mikonazol, miłorząb, nafcylina, niewydolność wątroby, NLPZ, omeprazol, opioid, paracetamol, pochodna sulfonylomocznika, powikłanie krwotoczne, preparat ziołowy, propafenon, prymidon, przeciwciało monoklonalne, R-warfaryna, ryfampicyna, rytonawir, rywaroksaban, S-warfaryna, sertralina, SNRI, SSRI, statyna, sulfonamid, symwastatyna, tamoksyfen, tramadol, tyklopidyna, warfaryna, wartość INR, wąski zakres terapeutyczny
Leksykon leków
Interakcje leku – Alprazolam Aurovitas 1 mg

Alprazolam, będący benzodiazepiną, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne i farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Farmakodynamicznie, jednoczesne stosowanie alprazolamu z lekami psychotropowymi (np. neuroleptykami, opioidami, lekami nasennymi, uspokajającymi, przeciwdepresyjnymi) może prowadzić do nasilonej depresji ośrodkowego układu nerwowego, zwiększając ryzyko sedacji, depresji oddechowej, a nawet śpiączki i zgonu. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcję z klozapiną, która może skutkować zatrzymaniem oddechu i akcji serca. Spożywanie alkoholu podczas terapii alprazolamem jest przeciwwskazane ze względu na znaczne nasilenie działania uspokajającego i ryzyko poważnych zaburzeń funkcji poznawczych i motorycznych. Dodatkowo, alprazolam może nasilać działanie leków zwiotczających mięśnie, co zwiększa ryzyko upadków, zwłaszcza na początku leczenia.
antybiotyk makrolidowy, benzodiazepina, cymetydyna, dekstropropoksyfen, depresja oddechowa, depresja ośrodkowego układu nerwowego, dezypramina, digoksyna, diltiazem, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, dziurawiec zwyczajny, erytromycyna, fentanyl, fenytoina, fluoksetyna, fluwoksamina, imipramina, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor proteazy HIV, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, itrakonazol, karbamazepina, ketokonazol, klarytromycyna, klozapina, kodeina, lek nasenny i uspokajający, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwgrzybiczny z grupy azoli, lek przeciwhistaminowy uspokajający, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, lek zwiotczający mięśnie, morfina, nefazodon, neuroleptyk, oksykodon, opioid, opioidowy lek przeciwbólowy, pozakonazol, propranolol, ryfampicyna, rytonawir, sertralina, środek przeciwdepresyjny, środek znieczulający, telitromycyna, tramadol, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, troleandomycyna, warfaryna, worykonazol, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie oddechu
Leksykon leków
Interakcje leku – Karbagen 300 mg

Okskarbazepina, substancja czynna leku Karbagen, wykazuje indukcję enzymatyczną głównie izoenzymów CYP3A4 i CYP3A5 oraz słabą indukcję UDP-glukuronylotransferaz (UGT), co skutkuje przyspieszonym metabolizmem wielu leków, w tym immunosupresantów (cyklosporyna, takrolimus), doustnych środków antykoncepcyjnych oraz niektórych leków przeciwpadaczkowych. Indukcja ta rozwija się i zanika w ciągu 2-3 tygodni od rozpoczęcia lub zakończenia terapii. Okskarbazepina i jej aktywny metabolit (MHD) hamują CYP2C19, co przy dawkach >1200 mg/dobę może zwiększać stężenie fenytoiny w osoczu nawet o 40%. Szczególnie istotne jest zmniejszenie AUC etynyloestradiolu o 48-52% i lewonorgestrelu o 32-52%, co wymaga stosowania alternatywnych metod antykoncepcji. Interakcje z lekami przeciwpadaczkowymi są zróżnicowane: np. karbamazepina zmniejsza stężenie MHD o 40%, fenobarbital zwiększa stężenie okskarbazepiny o 14-15%, a fenytoina wymaga monitorowania stężenia przy dawkach okskarbazepiny >1200 mg/dobę. Nie obserwuje się autoindukcji okskarbazepiny.
cymetydyna, cytochrom P450, dekstropropoksyfen, doustny środek antykoncepcyjny, działanie niepożądane, epoksyd karbamazepiny, erytromycyna, etynyloestradiol, farmakokinetyka, felbamat, fenobarbital, fenytoina, hamowanie metabolizmu, immunosupresant, indukcja enzymatyczna, induktor enzymatyczny, inhibitor monoaminooksydazy, karbamazepina, klobazam, kwas walproinowy, lamotrygina, lek przeciwpadaczkowy, lewonorgestrel, metabolizm wątrobowy, monohydroksypochodna, neurotoksyczność, okskarbazepina, ośrodkowy układ nerwowy, ryfampicyna, sedacja, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, UDP-glukuronylotransferaza, warfaryna, wiloksazyna