szczepionka przeciw odrze
Szczepionka przeciw odrze to preparat biologiczny stosowany w celu zapobiegania zachorowaniom na odrę – wysoce zakaźną chorobę wirusową. Zawiera ona atenuowany (osłabiony) wirus odry, który stymuluje układ immunologiczny do wytworzenia przeciwciał, zapewniając długotrwałą ochronę bez wywoływania choroby.
W większości krajów szczepionka przeciw odrze jest podawana jako część skojarzonej szczepionki MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce) lub MMRV (dodatkowo przeciw ospie wietrznej). Zgodnie z kalendarzem szczepień w Polsce, pierwszą dawkę podaje się dzieciom w 13-15 miesiącu życia, a dawkę przypominającą w 6 roku życia.
Skuteczność szczepionki przeciw odrze jest bardzo wysoka – już jedna dawka zapewnia ochronę u około 95% zaszczepionych osób, a dwie dawki zwiększają ten odsetek do niemal 100%. Masowe szczepienia przyczyniły się do znaczącego spadku zachorowań na odrę na całym świecie, jednak w ostatnich latach obserwuje się nawroty epidemii w regionach o niskim poziomie wyszczepialności.
Szczepionka przeciw odrze jest uważana za bardzo bezpieczną. Najczęstsze działania niepożądane obejmują łagodne i przejściowe objawy, takie jak gorączka, wysypka czy ból w miejscu wkłucia. Poważne reakcje niepożądane występują niezwykle rzadko. Przeciwwskazania do szczepienia obejmują ciężkie niedobory odporności, uczulenie na składniki szczepionki oraz ciążę.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Priorix-Tetra –
Szczepionka Priorix-Tetra, zawierająca żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz ≥ 10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385 ≥ 10 CCID50), różyczki (szczep Wistar RA 27/3 ≥ 10 CCID50) oraz ospy wietrznej (szczep OKA ≥ 10 PFU), jest dostępna w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań. Zalecane dawkowanie u dzieci od 11 miesiąca życia to dwie dawki po 0,5 ml podawane podskórnie lub domięśniowo, z odstępem między dawkami wynoszącym od 6 tygodni do 3 miesięcy, przy czym minimalny odstęp nie może być krótszy niż 4 tygodnie. W sytuacjach epidemiologicznych dopuszcza się podanie pierwszej dawki już po ukończeniu 9. miesiąca życia, z drugą dawką podaną w ciągu 3 miesięcy. Alternatywnie, u pacjentów, którzy wcześniej otrzymali pojedynczą dawkę szczepionki MMR i/lub przeciw ospie wietrznej, możliwe jest podanie jednej dawki Priorix-Tetra zgodnie z lokalnymi zaleceniami.
choroba zakaźna, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, rekonstytucja, sytuacja epidemiologiczna, szczepionka Priorix-Tetra, szczepionka przeciw odrze, trombocytopenia, wirus atenuowany, wirus odry, wirus ospy wietrznej, wirus różyczki, wirus świnki, zaburzenie krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Interakcje
Toksoidy, takie jak toksoid błoniczy (≥20 j.m.), tężcowy (≥40 j.m.) oraz krztuścowy (25 µg) zawarte w szczepionce PENTAXIM, mogą być podawane jednocześnie z innymi preparatami immunologicznymi, np. M-M-RVAXPRO (przeciw odrze, śwince i różyczce) oraz HBVAXPRO (przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B), pod warunkiem wykonania iniekcji w dwa różne miejsca ciała. Po szczepieniu preparatem zawierającym polisacharyd Hib skoniugowany z toksoidem tężcowym obserwuje się wydalanie polisacharydu z moczem, co może skutkować fałszywie dodatnimi wynikami badania moczu na obecność zakażenia Hib przez 1-2 tygodnie. W takich przypadkach zaleca się wykonanie dodatkowych badań diagnostycznych w celu potwierdzenia zakażenia. Szczepionka może zawierać śladowe ilości glutaraldehydu oraz antybiotyków (neomycyna, streptomycyna, polimyksyna B), co stanowi przeciwwskazanie u pacjentów z nadwrażliwością na te substancje.
fenyloketonuria, Haemophilus influenzae typu B, kortykosteroid systemowy, lek cytotoksyczny, lek immunosupresyjny, odpowiedź immunologiczna, polisacharyd bakteryjny, polisacharyd otoczkowy, reakcja nadwrażliwości, szczepionka Pentaxim, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw WZW B, terapia immunosupresyjna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wynik fałszywie dodatni, zakażenie Hib - Leksykon leków
Interakcje leku – Bendamustine Accord 25 mg/ml
Bendamustyna chlorowodorek wykazuje liczne potencjalne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza w kontekście terapii onkologicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na jednoczesne stosowanie bendamustyny z innymi lekami mielosupresyjnymi, co może prowadzić do nasilenia mielosupresji i zwiększonego ryzyka pancytopenii, wymagając ścisłego monitorowania morfologii krwi oraz dostosowania dawek. Interakcje z lekami immunosupresyjnymi, takimi jak cyklosporyna i takrolimus, mogą skutkować nadmierną immunosupresją i ryzykiem zespołu limfoproliferacyjnego, co wymaga unikania takiego połączenia lub bardzo dokładnego nadzoru. Ponadto, bendamustyna jest metabolizowana przez izoenzym CYP1A2, a inhibitory tego enzymu (fluwoksamina, cyprofloksacyna, acyklowir, cymetydyna) mogą zwiększać jej stężenie w osoczu, co potencjalnie nasila działania niepożądane i wymaga rozważenia zmniejszenia dawki.
acyklowir, bendamustyna, cyklosporyna i takrolimus, cymetydyna, cyprofloksacyna, działanie immunosupresyjne, działanie mielosupresyjne, fluorochinolon, fluwoksamina, hepatotoksyczność, immunosupresja, inhibitor CYP1A2, izoenzym CYP1A2, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, lek mielosupresyjny, lek przeciwwirusowy, lek sedatywny, mielosupresja, morfologia krwi, pancytopenia, SSRI, szczepionka przeciw odrze, szczepionka z żywym wirusem, szpik kostny, zespół limfoproliferacyjny - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Wirus odry, stosowany w szczepionkach żywych atenuowanych takich jak Priorix oraz Priorix-Tetra, to szczep Schwarz w stężeniu nie mniejszym niż 10 CCID50. Wirus ten jest produkowany w hodowli komórek zarodka kurzego i poddawany atenuacji, co zmniejsza jego wirulencję przy zachowaniu immunogenności. Zgodnie z Charakterystyką Produktu Leczniczego, szczepionka Priorix nie wpływa lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W przypadku Priorix-Tetra, mimo braku dedykowanych badań, przypuszcza się podobny brak wpływu na te zdolności, co wynika z profilu bezpieczeństwa preparatu.
atenuacja, CCID50, charakterystyka produktu leczniczego, działanie niepożądane, gorączka, hodowla komórek zarodka kurzego, immunogenność, ogólne osłabienie, Priorix, Priorix-Tetra, profil bezpieczeństwa szczepionki, sprawność psychomotoryczna, szczep Schwarz, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw ospie wietrznej, szczepionka przeciw różyczce, szczepionka przeciw śwince, szczepionka żywa atenuowana, wirulencja, wirus odry, żywy atenuowany wirus odry - Leksykon leków
Interakcje leku – Euvax B 10 mcg antygenu powierzchniowego wirusa zapalenia wątroby typu B (HBsAg)/0,5 ml szczepionka 1-dawkowa dla dzieci; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Euvax B zawiera 10 µg antygenu powierzchniowego HBV (HBsAg) i może być podawana jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami, takimi jak BCG, przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, śwince, odrze, różyczce oraz poliomyelitis. W celu uniknięcia interakcji i miejscowych reakcji poszczepiennych zaleca się podawanie każdej szczepionki w inne miejsce ciała, używając oddzielnych strzykawek i igieł. Szczepionka może być także stosowana równocześnie z immunoglobuliną przeciw WZW B, co jest szczególnie ważne w profilaktyce poekspozycyjnej u noworodków matek zakażonych HBV, pod warunkiem podania w różne miejsca ciała, aby zapobiec neutralizacji antygenu przez przeciwciała. Nie stwierdzono specyficznych interakcji z alkoholem, jednak nadmierne spożycie może osłabiać odpowiedź immunologiczną i nasilać działania niepożądane, dlatego zaleca się unikanie alkoholu na 24 godziny przed i po szczepieniu.
antygen powierzchniowy HBV, błonica, chemioterapeutyk, choroba Heinego-Medina, cyklosporyna, gruźlica, immunoglobulina, immunoglobulina anty-HBV, immunosupresant, kortykosteroid, krztusiec, odra, profilaktyka poekspozycyjna, przeciwciało anty-HBs, reakcja poszczepienna, różyczka, świnka, szczepionka BCG, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw polio, szczepionka przeciw różyczce, szczepionka przeciw śwince, szczepionka przeciw tężcowi, takrolimus, tężec, układ odpornościowy, WZW typu B - Leksykon substancji czynnych
Polimyksyna – Interakcje
Polimyksyna, będąca antybiotykiem peptydowym, występuje w produktach leczniczych Boostrix Polio oraz Infanrix-IPV jedynie w śladowych ilościach jako pozostałość procesu produkcyjnego, bez funkcji składnika aktywnego. W kontekście interakcji farmakodynamicznych, nie stwierdzono klinicznie istotnych zaburzeń odpowiedzi immunologicznej przy jednoczesnym podawaniu tych szczepionek z innymi szczepionkami monowalentnymi lub skojarzonymi (m.in. MMR/V, HPV, szczepionka przeciw Haemophilus influenzae typ b) oraz immunoglobulinami, pod warunkiem stosowania iniekcji w różne miejsca ciała. Warto podkreślić, że brak jest danych dotyczących interakcji polimyksyny w śladowych ilościach z alkoholem, jednak ze względu na minimalną zawartość substancji nie przewiduje się istotnych klinicznie efektów. Szczepionki te mogą być stosowane równocześnie bez ryzyka interferencji w wytwarzaniu przeciwciał na poszczególne antygeny.
antybiotyk peptydowy, Boostrix Polio, Haemophilus influenzae, Infanrix-IPV, interakcja farmakodynamiczna, lek immunosupresyjny, odpowiedź immunologiczna, pacjent immunosupresyjny, polimyksyna, składnik pomocniczy, szczepionka HPV, szczepionka monowalentna, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw ospie wietrznej, szczepionka przeciw różyczce, szczepionka przeciw śwince, szczepionka skojarzona, wytwarzanie przeciwciał - Leksykon substancji czynnych
Kwas para-aminobenzoesowy – Interakcje
Kwas para-aminobenzoesowy (PABA) występuje w szczepionkach takich jak Priorix (6,5 ng/dawka), Boostrix Polio (<0,07 ng/dawka) oraz Infanrix-IPV w ilościach śladowych i nie wykazuje klinicznie istotnych interakcji przy jednoczesnym podawaniu z innymi szczepionkami, w tym przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio, WZW A i B, Haemophilus influenzae typu b oraz meningokokom. Zaleca się jednak zachowanie odstępu 3-11 miesięcy po podaniu immunoglobulin lub transfuzji krwi przed podaniem szczepionki Priorix, natomiast Boostrix Polio można podawać jednocześnie z immunoglobulinami, wykonując iniekcje w różne miejsca ciała. U pacjentów na lekach immunosupresyjnych możliwe jest osłabienie odpowiedzi immunologicznej, co wynika z działania leków, a nie PABA. Szczepionki zawierające PABA mogą powodować przejściową anergię w testach tuberkulinowych do 6 tygodni po szczepieniu, co wymaga odpowiedniego planowania diagnostyki.
antagonista kwasu foliowego, Haemophilus influenzae typu B, immunoglobulina, interakcja farmakokinetyczna, kwas foliowy, kwas para-aminobenzoesowy, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, meningokoki, metotreksat, odpowiedź immunologiczna, sulfonamid, szczepionka Bexsero, szczepionka DTaP, szczepionka IPV, szczepionka przeciw odrze, szczepionka żywa atenuowana, test tuberkulinowy, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby, wytwarzanie przeciwciał - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Interakcje
Toksoid tężcowy, będący składnikiem szczepionek monowalentnych oraz skojarzonych (DT, DTP, IPV, Hib, HBV), może być bezpiecznie podawany jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami, takimi jak inaktywowane szczepionki przeciw grypie, HBV, HPV, MenACWY, MMR, ospie wietrznej czy rotawirusom, bez wpływu na odpowiedź immunologiczną. Zaleca się jednak podawanie szczepionek w różne miejsca ciała, z użyciem oddzielnych strzykawek i igieł, oraz unikanie mieszania preparatów w jednej strzykawce. Szczepionki zawierające toksoid tężcowy mogą być także podawane jednocześnie z immunoglobulinami, w tym immunoglobuliną przeciwtężcową, co jest istotne w profilaktyce poekspozycyjnej. U pacjentów leczonych immunosupresyjnie (np. cyklosporyna, kortykosteroidy, leki cytostatyczne) odpowiedź na szczepienie może być osłabiona lub nie wystąpić, dlatego szczepienia powinny być wykonane 2-4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii immunosupresyjnej.
błonica i tężec, błonica tężec krztusiec, chloramfenikol, cyklosporyna, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, Haemophilus influenzae typu B, ibuprofen, immunoglobulina przeciwtężcowa, kortykosteroid, leczenie immunosupresyjne, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, paracetamol, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy, polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae, profilaktyka poekspozycyjna tężca, reakcja poszczepienna, świnka i różyczka, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw HPV, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw półpaścowi, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, szczepionka żywa, toksoid tężcowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon leków
Interakcje leku – Szczepionka przeciwgruźlicza BCG 10 0,5 mg (od 1,5 mln do 6 mln żywych prątków BCG/ml); szczepionka 10 dawkowa, 1 dawka (0,1 ml)
Szczepionka przeciwgruźlicza BCG, zawierająca żywe atenuowane prątki, wymaga starannego planowania w kontekście interakcji z innymi produktami leczniczymi. Możliwe jest jednoczesne podanie BCG ze szczepionkami inaktywowanymi oraz atenuowanymi, bez negatywnego wpływu na skuteczność immunizacji czy wzrostu ryzyka działań niepożądanych. W przypadku szczepionek żywych podawanych niejednocześnie, zalecany jest odstęp minimum 4 tygodni, zarówno gdy BCG jest podawana jako pierwsza, jak i jako kolejna. Szczepionki inaktywowane mogą być podawane w dowolnym odstępie czasowym, jednak z uwzględnieniem ryzyka nakładania się odczynów poszczepiennych. Szczególną uwagę należy zwrócić na miejsce podania – BCG standardowo podaje się w lewe ramię, gdzie nie powinny być wykonywane inne szczepienia przez co najmniej 3 miesiące, aby uniknąć nakładania się miejscowych reakcji i zapalenia okolicznych węzłów chłonnych.
charakterystyka produktu leczniczego, cytostatyk, glikokortykosteroid, izoniazyd, lek biologiczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwprątkowy, odczyn poszczepienny, odpowiedź immunologiczna, prątki atenuowane, ryfampicyna, szczepionka atenuowana, szczepionka BCG, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw ospie wietrznej, szczepionka przeciw polio, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka przeciw różyczce, szczepionka przeciw śwince, szczepionka przeciw tężcowi, układ immunologiczny, zapalenie węzłów chłonnych - Leksykon leków
Interakcje leku – Varilrix nie mniej niż 10^3,3 PFU wirusa ospy wietrznej, szczep Oka/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Varilrix, zawierająca żywe, atenuowane wirusy ospy wietrznej szczepu Oka, wykazuje istotne interakcje z różnymi produktami leczniczymi oraz wpływa na wyniki badań diagnostycznych. Przeprowadzenie próby tuberkulinowej powinno nastąpić przed lub równocześnie ze szczepieniem, gdyż szczepionka może zmniejszać wrażliwość skóry na tuberkulinę nawet do 6 tygodni po podaniu, co grozi fałszywie ujemnymi wynikami. Szczepienie należy odroczyć o co najmniej 3 miesiące u pacjentów po podaniu immunoglobulin lub przetoczeniu krwi z powodu ryzyka braku odpowiedniej odpowiedzi immunologicznej. Ponadto, przez 6 tygodni po szczepieniu należy unikać pochodnych kwasu salicylowego ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. W przypadku szczepionki przeciw odrze, jeśli nie jest podawana jednocześnie z Varilrix, zaleca się zachowanie co najmniej miesięcznej przerwy, aby uniknąć osłabienia odpowiedzi immunologicznej.
działanie immunosupresyjne, Haemophilus influenzae, immunoglobulina, interferencja immunologiczna, komórkowa odpowiedź immunologiczna, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, pochodne kwasu salicylowego, preparat krwiopochodny, próba tuberkulinowa, przeciwciała przeciwwirusowe, przetoczenie krwi, reakcja poszczepienna, szczepionka przeciw błonicy, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw pneumokokom, szczepionka przeciw tężcowi, wirus ospy wietrznej, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zespół Reye’a, żywa atenuowana szczepionka - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Priorix –
Szczepionka Priorix zawiera żywe atenuowane wirusy odry (szczep Schwarz ≥10 CCID50), świnki (szczep RIT 4385 ≥10 CCID50) oraz różyczki (szczep Wistar RA 27/3 ≥10 CCID50) i jest dostępna w formie proszku do rekonstytucji z rozpuszczalnikiem, tworząc roztwór do wstrzykiwań. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta: u osób ≥12 miesięcy zalecana jest jedna dawka 0,5 ml, z drugą dawką podawaną zgodnie z oficjalnymi wytycznymi; u niemowląt 9-12 miesięcy podaje się jedną dawkę 0,5 ml w szczególnych sytuacjach epidemiologicznych, z drugą dawką w drugim roku życia, najlepiej w ciągu 3 miesięcy, zachowując odstęp minimum 4 tygodni. Nie zaleca się stosowania u niemowląt <9 miesięcy ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności.
mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, proszek i rozpuszczalnik, przednio-boczna część uda, szczep RIT 4385, szczep Schwarz, szczep Wistar RA 27/3, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw różyczce, szczepionka przeciw śwince, szczepionka skojarzona, trombocytopenia, wirus odry, wirus różyczki, wirus świnki, wybuch epidemii, zaburzenia krzepnięcia - Leksykon substancji czynnych
Wirus odry – Przeciwwskazania stosowania
Żywy atenuowany wirus odry, obecny w szczepionkach Priorix i Priorix-Tetra, posiada szereg przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed podaniem preparatu. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na substancje czynne lub pomocnicze, w tym neomycynę (choć kontaktowe zapalenie skóry na neomycynę nie wyklucza szczepienia). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności (pierwotnymi lub nabytymi), w tym agammaglobulinemią, AIDS oraz objawowym zakażeniem HIV z określonymi wartościami limfocytów T CD4+ (u dzieci poniżej 12 miesięcy <25%, 12-35 miesięcy <20%, 36-59 miesięcy <15%). Ciąża stanowi bezwzględne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko teratogenne, a pacjentki powinny unikać zajścia w ciążę przez 1 miesiąc po szczepieniu. Ponadto, szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ostrymi, ciężkimi chorobami gorączkowymi, natomiast łagodne infekcje nie stanowią przeciwwskazania.
agammaglobulinemia, alergia na białko jaja kurzego, choroba gorączkowa, dokumentacja medyczna, fenyloalanina, fenyloketonuria, hodowla komórek zarodka kurzego, immunolog, kontaktowe zapalenie skóry, limfocyty T CD4+, nadwrażliwość na neomycynę, niedobór odporności komórkowej, szczepionka przeciw odrze, wirus odry atenuowany, zaburzenia odporności, zakażenie HIV, złożony niedobór odporności