błonica i tężec
Błonica i tężec to poważne choroby zakaźne wywoływane przez bakterie produkujące toksyny. Błonica (diphtheria) jest powodowana przez Corynebacterium diphtheriae, który wytwarza toksynę uszkadzającą tkanki, szczególnie błony śluzowe górnych dróg oddechowych. Charakteryzuje się tworzeniem szarobiałych nalotów w gardle, które mogą prowadzić do niewydolności oddechowej.
Tężec (tetanus) wywoływany jest przez Clostridium tetani, bakterię anaerobową, której przetrwalniki występują powszechnie w glebie. Po dostaniu się do organizmu przez zanieczyszczone rany, bakteria produkuje neurotoksynę (tetanospazmina), która blokuje przekaźnictwo nerwowe, prowadząc do charakterystycznych, bolesnych skurczów mięśni, początkowo twarzy („szczękościsk”), a następnie całego ciała.
Szczepienia przeciwko błonicy i tężcowi są elementem podstawowego kalendarza szczepień na całym świecie. Najczęściej stosuje się szczepionki skojarzone DTP (błonica-tężec-krztusiec) lub DT (błonica-tężec). U dorosłych zaleca się dawki przypominające co 10 lat. Leczenie obu chorób obejmuje podanie swoistych immunoglobulin (antytoksyn), antybiotykoterapię oraz leczenie objawowe.
Mimo skutecznej profilaktyki, zarówno błonica jak i tężec nadal stanowią istotny problem zdrowotny w krajach o niskim poziomie wyszczepienia populacji. W przypadku tężca śmiertelność może sięgać 10-80% w zależności od dostępu do opieki medycznej i wieku pacjenta. Zapobieganie obejmuje nie tylko szczepienia, ale również właściwą dezynfekcję ran i higienę zabiegów medycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Clodivac nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Clodivac zawiera toksoidy tężcowy (≥40 j.m.) i błoniczy (≥5 j.m.) adsorbowane na wodorotlenku glinu (≤0,5 mg Al³⁺) i jest przeznaczona do czynnego uodparniania przeciw tężcowi i błonicy u osób powyżej 7. roku życia, młodzieży oraz dorosłych. Preparat stosuje się w szczepieniu podstawowym u osób nieszczepionych wcześniej szczepionkami DTP lub DT oraz jako dawkę przypominającą u dzieci powyżej 7. roku życia, młodzieży w 14. i 19. roku życia oraz dorosłych co 10 lat po pełnym cyklu szczepienia podstawowego. Clodivac jest również wskazany do profilaktyki poekspozycyjnej w przypadku zranienia, zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych, uwzględniającym historię szczepień i charakter urazu. Preparat ma postać białej lub prawie białej zawiesiny, którą przed podaniem należy dokładnie wymieszać, a szczepienia powinny być wykonywane przez wykwalifikowany personel medyczny po dokładnym wywiadzie i ocenie stanu zdrowia pacjenta.
błonica i tężec, czynne uodparnianie, krztusiec, personel medyczny, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przeciwtężcowa, Program Szczepień Ochronnych, szczepienie ochronne, szczepienie podstawowe, szczepienie przypominające, szczepionka DTP, szczepionka DTPa, toksoid błoniczy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, wywiad medyczny - Leksykon substancji czynnych
Toksoid tężcowy – Interakcje
Toksoid tężcowy, będący składnikiem szczepionek monowalentnych oraz skojarzonych (DT, DTP, IPV, Hib, HBV), może być bezpiecznie podawany jednocześnie z wieloma innymi szczepionkami, takimi jak inaktywowane szczepionki przeciw grypie, HBV, HPV, MenACWY, MMR, ospie wietrznej czy rotawirusom, bez wpływu na odpowiedź immunologiczną. Zaleca się jednak podawanie szczepionek w różne miejsca ciała, z użyciem oddzielnych strzykawek i igieł, oraz unikanie mieszania preparatów w jednej strzykawce. Szczepionki zawierające toksoid tężcowy mogą być także podawane jednocześnie z immunoglobulinami, w tym immunoglobuliną przeciwtężcową, co jest istotne w profilaktyce poekspozycyjnej. U pacjentów leczonych immunosupresyjnie (np. cyklosporyna, kortykosteroidy, leki cytostatyczne) odpowiedź na szczepienie może być osłabiona lub nie wystąpić, dlatego szczepienia powinny być wykonane 2-4 tygodnie przed rozpoczęciem terapii immunosupresyjnej.
błonica i tężec, błonica tężec krztusiec, chloramfenikol, cyklosporyna, działanie immunosupresyjne, działanie niepożądane, Haemophilus influenzae typu B, ibuprofen, immunoglobulina przeciwtężcowa, kortykosteroid, leczenie immunosupresyjne, lek cytostatyczny, lek immunosupresyjny, lek przeciwgorączkowy, odpowiedź immunologiczna, ospa wietrzna, paracetamol, poliomyelitis, polisacharyd otoczkowy, polisacharyd otoczkowy Haemophilus influenzae, profilaktyka poekspozycyjna tężca, reakcja poszczepienna, świnka i różyczka, szczepionka inaktywowana, szczepionka przeciw grypie, szczepionka przeciw HPV, szczepionka przeciw krztuścowi, szczepionka przeciw meningokokom, szczepionka przeciw odrze, szczepionka przeciw półpaścowi, szczepionka przeciw rotawirusom, szczepionka skojarzona, szczepionka skoniugowana, szczepionka żywa, toksoid tężcowy, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon substancji czynnych
Fimbrie typu 2 i 3 – Dawkowanie i sposób podawania
Fimbrie typu 2 i 3 stanowią istotny składnik antygenowy szczepionki ADACEL, dostarczając 5 μg tych antygenów w standardowej dawce 0,5 ml, co w połączeniu z innymi antygenami krztuśca (toksoid krztuścowy 2,5 μg, hemaglutynina włókienkowa 5 μg, pertaktyna 3 μg) zapewnia skuteczną odpowiedź immunologiczną. Szczepionka jest podawana domięśniowo, preferencyjnie w mięsień naramienny, z wykluczeniem podawania w okolicę pośladkową ze względu na obniżoną immunogenność. Schemat dawkowania obejmuje jednorazowe podanie dawki przypominającej co 5-10 lat, a w przypadku niepełnego szczepienia podstawowego zaleca się uzupełnienie dawkami szczepionki dT bez fimbrii. ADACEL może być także stosowany w profilaktyce poekspozycyjnej przy zranieniach oraz u kobiet ciężarnych w II i III trymestrze w celu biernej ochrony noworodków.
antygen krztuśca, błonica i tężec, dawka przypominająca, fimbrie typu 2 i 3, fosforan glinu, hemaglutynina włókienkowa, immunogenność, immunoglobulina przeciwtężcowa, krztusiec, mięsień naramienny, odpowiedź immunologiczna, pertaktyna, podanie domięśniowe, podanie podskórne, podanie śródskórne, profilaktyka poekspozycyjna, szczepienie przypominające, toksoid krztuścowy, zaburzenia krzepnięcia krwi - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Szczepionka PENTAXIM, zawierająca toksoidy błoniczy (≥20 j.m., 30 Lf) i tężcowy (≥40 j.m., 10 Lf) adsorbowane na wodorotlenku glinu, jest przeznaczona wyłącznie do stosowania u dzieci. W skład preparatu wchodzi również toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutynina włókienkowa (25 µg), inaktywowane wirusy poliomyelitis trzech typów oraz polisacharyd Haemophilus influenzae typu b (10 µg) skoniugowany z toksoidem tężcowym. Ze względu na brak badań dotyczących bezpieczeństwa stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także specyfikę wskazań rejestracyjnych, PENTAXIM nie jest rekomendowany do stosowania w tych grupach pacjentek, a kwestie wpływu na płodność, ciążę i laktację nie mają zastosowania w kontekście tego preparatu.
antygen Bordetella pertussis, błonica i tężec, charakterystyka produktu leczniczego, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, koniugacja z toksoidem tężcowym, polisacharyd Haemophilus influenzae, populacja pediatryczna, szczepionka Pentaxim, szczepionka skojarzona, toksoid błoniczy, toksoid błoniczy i tężcowy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Toksoid – Wskazania do stosowania
Toksoidy błoniczy i tężcowy zawarte w szczepionce PENTAXIM stanowią kluczowe składniki immunizujące, stosowane w profilaktyce błonicy i tężca u niemowląt od 6. tygodnia życia oraz w drugim roku życia w ramach szczepienia pierwotnego i uzupełniającego. Toksoid błoniczy występuje w dawce nie mniejszej niż 20 j.m. (30 Lf), a toksoid tężcowy w dawce nie mniejszej niż 40 j.m. (10 Lf), adsorbowane na 0,3 mg Al³⁺, co zapewnia odpowiednią stymulację układu immunologicznego i indukcję przeciwciał neutralizujących. Toksoid tężcowy pełni również funkcję nośnika dla polisacharydu Haemophilus influenzae typ b (10 µg), zwiększając immunogenność tego antygenu i umożliwiając skuteczną ochronę przed inwazyjnymi zakażeniami Hib. Szczepionka PENTAXIM jest szczepionką pięciowalentną, zawierającą dodatkowo toksoid krztuścowy (25 µg), hemaglutyninę włókienkową (25 µg) oraz inaktywowane wirusy poliomyelitis (typ 1 – 29 jednostek antygenu D, typ 2 – 7 jednostek, typ 3 – 26 jednostek), co pozwala na kompleksową immunizację przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis oraz zakażeniom Hib.
antygen T-niezależny, antygen T-zależny, błonica i tężec, Clostridium tetani, Corynebacterium diphtheriae, glutaraldehyd, hemaglutynina włókienkowa, inaktywowany wirus poliomyelitis, krztusiec, leczenie immunosupresyjne, neomycyna, niedobór odporności, odpowiedź immunologiczna, pamięć immunologiczna, polimyksyna B, poliomyelitis, polisacharyd Haemophilus influenzae typ b, posocznica, profilaktyka chorób zakaźnych, reakcja alergiczna, streptomycyna, szczepionka pięciowalentna, toksoid błoniczy, toksoid krztuścowy, toksoid tężcowy, wodorotlenek glinu, zakażenie HIV, zakażenie inwazyjne, zapalenie nagłośni, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie stawów, zapalenie tkanki łącznej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Clodivac nie mniej niż 40 j.m. toksoidu tężcowego i nie mniej niż 5 j.m. toksoidu błoniczego/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Szczepionka Clodivac, zawierająca toksoidy tężcowy i błoniczy adsorbowane na wodorotlenku glinu, posiada istotne przeciwwskazania, które lekarz musi uwzględnić przed jej podaniem. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na składniki szczepionki, ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznej. Ponadto, szczepienie należy odroczyć w przypadku ostrych stanów chorobowych z gorączką oraz zaostrzeń chorób przewlekłych, aż do ustabilizowania stanu klinicznego pacjenta. Szczególną ostrożność wymaga podanie szczepionki u pacjentów z historią powikłań po wcześniejszych szczepieniach zawierających antygeny tężcowe lub błonicze, takich jak trombocytopenia czy zaburzenia neurologiczne. W takich przypadkach rozważa się zastosowanie szczepionki zawierającej wyłącznie toksoid tężcowy.
błonica, błonica i tężec, choroba przewlekła, nadwrażliwość, ocena korzyści i ryzyka, ostra infekcja, ostry stan chorobowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja niepożądana, substancja czynna, szczepionka Clodivac, tężec, toksoid tężcowy, toksoid tężcowy i błoniczy, trombocytopenia, zabezpieczenie przeciwwstrząsowe, zaburzenie neurologiczne, zaostrzenie choroby przewlekłej