induktor enzymu cytochromu P450

Induktory enzymu cytochromu P450 to substancje, które zwiększają aktywność enzymów należących do systemu cytochromu P450 (CYP450), głównego układu enzymatycznego odpowiedzialnego za metabolizm wielu leków i substancji endogennych w organizmie. Indukcja CYP450 zachodzi poprzez zwiększenie ekspresji genów kodujących te enzymy, co prowadzi do wzrostu ich syntezy w komórkach, zwłaszcza w hepatocytach.

Najczęściej stosowanymi induktorami CYP450 są barbiturany (np. fenobarbital), karbamazepina, fenytoina, ryfampicyna, dziurawiec zwyczajny oraz glikokortykoidy. Indukcja enzymów cytochromu P450 prowadzi do przyspieszenia metabolizmu leków będących substratami tych enzymów, co klinicznie manifestuje się obniżeniem stężenia tych leków w surowicy i potencjalnym zmniejszeniem ich skuteczności terapeutycznej.

Indukcja enzymatyczna jest istotnym mechanizmem interakcji międzylekowych. Przykładowo, jednoczesne stosowanie ryfampicyny (silny induktor CYP3A4) i leków przeciwwirusowych z grupy inhibitorów proteazy HIV może prowadzić do znacznego obniżenia skuteczności terapii przeciwwirusowej. Działanie induktorów jest zazwyczaj opóźnione w czasie (od kilku dni do kilku tygodni), co wynika z mechanizmu indukcji wymagającego syntezy nowych cząsteczek enzymu.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl