toksyczna nekroliza naskórka
Toksyczna nekroliza naskórka (TEN, zespół Lyella) to rzadkie, zagrażające życiu schorzenie skórne charakteryzujące się rozległym złuszczaniem naskórka i błon śluzowych. Stanowi najcięższą postać reakcji nadwrażliwości na leki, z martwicą obejmującą ponad 30% powierzchni ciała.
Patofizjologia TEN obejmuje apoptozę keratynocytów wywołaną przez cytotoksyczne limfocyty T i komórki NK, uwalniające granzymy, perforyny oraz cytokiny prozapalne. Najczęstszymi czynnikami wywołującymi są leki przeciwdrgawkowe, sulfonamidy, niesteroidowe leki przeciwzapalne, allopurynol i niektóre antybiotyki.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i badaniu histopatologicznym. Kluczowym elementem leczenia jest natychmiastowe odstawienie podejrzanego leku i zapewnienie specjalistycznej opieki, najlepiej w ośrodku leczenia oparzeń. Postępowanie terapeutyczne obejmuje płynoterapię, kontrolę bólu, profilaktykę zakażeń oraz leczenie immunomodulujące (immunoglobuliny dożylne, cyklosporyna).
Śmiertelność w TEN wynosi 25-30%, a główne powikłania obejmują posocznicę, niewydolność wielonarządową oraz zaburzenia elektrolitowe. Przeżycie zależy od szybkości rozpoznania i wdrożenia właściwego leczenia. U pacjentów, którzy przeżyli epizod TEN, mogą wystąpić długoterminowe powikłania, takie jak zmiany pigmentacyjne skóry, dystrofia paznokci, problemy oczne i zaburzenia czynności płuc.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol B. Braun 10 mg/ml
Paracetamol B. Braun w stężeniu 10 mg/ml, podawany dożylnie, cechuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa, z działaniami niepożądanymi występującymi rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) lub bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej obserwowanymi efektami niepożądanymi są reakcje miejscowe w miejscu infuzji, takie jak ból i pieczenie, występujące u 1-10% pacjentów. Rzadkie działania obejmują małopłytkowość, leukopenię, neutropenię, reakcje nadwrażliwości, niedociśnienie oraz podwyższenie aktywności transaminaz wątrobowych, co wymaga monitorowania parametrów hematologicznych i funkcji wątroby, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi lub długotrwałą terapią. Występują również bardzo rzadkie, ale potencjalnie ciężkie reakcje skórne oraz wstrząs anafilaktyczny, które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i interwencji medycznej.
ciężka reakcja skórna, leukopenia, małopłytkowość, nagłe zaczerwienienie twarzy, neutropenia, niedociśnienie, paracetamol, podwyższone transaminazy wątrobowe, pokrzywka, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu wstrzyknięcia, roztwór do infuzji, rumień, rumień wielopostaciowy, świąd, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie hepatocytów, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie układu krwiotwórczego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Flumycon
Flukonazol w postaci kapsułek twardych Flumycon wymaga szczególnej ostrożności w terapii, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek i wątroby, gdzie konieczna może być modyfikacja dawkowania. Flukonazol nie jest zalecany do leczenia grzybicy skóry owłosionej głowy ze względu na niską skuteczność (<20% wyleczeń u dzieci) oraz ograniczone dane dotyczące skuteczności w kryptokokozie i głębokich grzybicach endemicznych (parakokcydioidomykoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza). Istotne jest monitorowanie czynności wątroby podczas terapii, gdyż flukonazol może wywołać ciężkie hepatotoksyczne uszkodzenia, niezależnie od dawki czy czasu leczenia. Objawy takie jak znaczna astenia, jadłowstręt, nudności, wymioty i żółtaczka wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i konsultacji lekarskiej.
astenia, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hipokaliemia, histoplazmoza, inhibitor CYP2C19, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP3A4, jadłowstręt, kandydoza, komorowe zaburzenia rytmu serca, kryptokokoza, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność serca, nudność, parakokcydioidomykoza, reakcja anafilaktyczna, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terfenadyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie funkcji nerek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złuszczająca reakcja skórna, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Absenor 300 mg
Sodu walproinian, substancja czynna leku Absenor, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które wymagają szczegółowego monitorowania podczas terapii. Do najczęstszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość, trombocytopenia i leukopenia, które zwykle ustępują po odstawieniu leku, oraz bardzo częste drżenia i nudności. Istotne jest ryzyko ciężkich powikłań hematologicznych, w tym niewydolności szpiku kostnego i zespołu mielodysplastycznego, a także hepatotoksyczność, szczególnie u dzieci poniżej 3. roku życia, co wymaga regularnej kontroli funkcji wątroby. Ponadto, lek może powodować zaburzenia neurologiczne (np. encefalopatia, śpiączka), psychiatryczne (agresja, pobudzenie), metaboliczne (hiperamonemia, hiponatremia) oraz dermatologiczne, w tym rzadkie, ale ciężkie reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna nekroliza naskórka.
agranulocytoza, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, ataksja, bezpłodność, biegunka, ból głowy, bolesne miesiączkowanie, brak miesiączki, czas częściowej tromboplastyny, czas krwawienia, czas protrombinowy, czas trombinowy, drgawki, drżenie, encefalopatia, głuchota, hiperamonemia, hiperandrogenizm, hiponatremia, INR, kanalikowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, krwawienie, letarg, leukopenia, limfopenia, makrocytoza, nadwrażliwość, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość makrocytyczna, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność szpiku kostnego, nudności, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omamy, osteoporoza, otępienie, pancytopenia, parestezje, parkinsonizm, podwójne widzenie, przewlekła encefalopatia, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, sodu walproinian, spastyczność, śpiączka, splątanie, stupor, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, uszkodzenie trzustki, uszkodzenie wątroby, wymioty, wysięk opłucnowy, wysypka, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia pamięci, zaburzenia pozapiramidowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń, zapalenie trzustki, zawroty głowy, zespół DRESS, zespół Fanconiego, zespół mielodysplastyczny, zespół niewłaściwego wydzielania wazopresyny, zespół policystycznych jajników, zespół Stevensa-Johnsona, złamania patologiczne - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ampicillin/Sulbactam Bausch Health
Produkt leczniczy Ampicillin/Sulbactam Bausch Health wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym anafilaksji, szczególnie u pacjentów z historią alergii na penicyliny, cefalosporyny lub inne alergeny. W przypadku wystąpienia reakcji alergicznej konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i wdrożenie leczenia obejmującego podanie epinefryny, tlenoterapię, dożylne steroidy oraz zabezpieczenie dróg oddechowych. Ponadto, obserwowano poważne reakcje skórne, takie jak toksyczna nekroliza naskórka (TEN), zespół Stevensa-Johnsona (SJS), złuszczające zapalenie skóry, rumień wielopostaciowy oraz ostrą uogólnioną osutkę krostkową (AGEP), które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i odpowiedniego leczenia. Monitorowanie pacjentów pod kątem nadkażeń opornymi mikroorganizmami, w tym grzybami, jest niezbędne, a w przypadku ich wystąpienia należy rozważyć przerwanie terapii i zastosowanie celowanego leczenia.
adrenalina, ampicylina z sulbaktamem, biegunka poantybiotykowa, cefalosporyna, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridioides difficile, hipertoksyna, intubacja, kolektomia, mononukleoza zakaźna, morfologia krwi, nadkażenie opornymi mikroorganizmami, nerka, ostra uogólniona osutka krostkowa, penicylina, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, steroid, tlenoterapia, toksyczna nekroliza naskórka, układ krwiotwórczy, wątroba, zapalenie jelita grubego, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Benzylopenicylina prokainowa – Przeciwwskazania stosowania
Benzylopenicylina prokainowa, dostępna w dawkach 1 200 000 j.m. oraz 2 400 000 j.m. w preparacie Penicillinum Procainicum L TZF, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na antybiotyki β-laktamowe oraz na prokainę, która stanowi nośnik substancji czynnej. Reakcje alergiczne mogą obejmować od łagodnych zmian skórnych po zagrażające życiu anafilaksje, a także ciężkie powikłania hematologiczne, wątrobowe i nerkowe. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z historią reakcji na inne β-laktamy (cefalosporyny, karbapenemy, monobaktamy) oraz u osób z alergią na środki znieczulające z grupy estrów (np. tetrakaina, benzokaina). Wskazane jest dokładne zebranie wywiadu alergologicznego przed rozpoczęciem terapii oraz rozważenie alternatywnych antybiotyków nienależących do β-laktamów w przypadku potwierdzonej nadwrażliwości.
agranulocytoza, aminoglikozyd, antybiotyk β-laktamowy, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, benzylopenicylina benzatynowa, benzylopenicylina potasowa, benzylopenicylina prokainowa, cefalosporyna, desensytyzacja, fluorochinolon, karbapenem, makrolid, monobaktam, niedobór pseudocholinesterazy, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, padaczka, pierścień β-laktamowy, polekowe zapalenie wątroby, prokainy, przeciwciało IgE, psychoza prokainowa, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, skurcz oskrzeli, środek znieczulający, tetracyklina, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zespół Hoignè, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantoprazol Towa Pharmaceutical Europe 40 mg
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, jest szeroko stosowany w leczeniu chorób związanych z nadmiernym wydzielaniem kwasu solnego, jednak jego stosowanie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych u około 5% pacjentów. Najczęściej obserwowane objawy to biegunka i ból głowy (około 1%). Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: bardzo często (≥ 1/10), często (≥ 1/100 do < 1/10), niezbyt często (≥ 1/1000 do < 1/100), rzadko (≥ 1/10000 do 1/1000), bardzo rzadko (< 1/10000) oraz o częstości nieznanej. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza (rzadka), pancytopenia (bardzo rzadka), trombocytopenia i leukopenia (częstość nieznana), które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto, pantoprazol może wywoływać reakcje anafilaktyczne i wstrząs anafilaktyczny o częstości nieznanej, wymagające natychmiastowej interwencji medycznej.
agranulocytoza, enzym wątrobowy, farmakowigilancja, ginekomastia, granulocyt obojętnochłonny, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, leukopenia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadmierne wydzielanie kwasu solnego, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, polip trawieńcowy, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, transaminaza, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie biodra, złamanie kręgosłupa, złamanie nadgarstka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lenalidomide Fresenius Kabi
Lenalidomid Fresenius Kabi, będący pochodną talidomidu, wykazuje silne działanie teratogenne, co wymaga ścisłego przestrzegania programu zapobiegania ciąży u kobiet w wieku rozrodczym oraz stosowania prezerwatyw przez mężczyzn podczas i po terapii. Kobiety muszą stosować skuteczne metody antykoncepcji co najmniej 4 tygodnie przed, w trakcie oraz 4 tygodnie po zakończeniu leczenia, a także poddawać się regularnym testom ciążowym o czułości ≥25 mIU/mL. Lek wiąże się z ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, szczególnie w skojarzeniu z deksametazonem, co wymaga monitorowania i profilaktyki przeciwzakrzepowej u pacjentów z czynnikami ryzyka. Ponadto, lenalidomid może powodować poważne hematologiczne działania niepożądane, takie jak neutropenia i trombocytopenia stopnia 3. i 4., co wymaga regularnej kontroli morfologii krwi – co tydzień przez pierwsze 8 tygodni, a następnie co miesiąc, z częstszą obserwacją u pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza i grudkowym. W przypadku wystąpienia neutropenii zaleca się rozważenie stosowania czynników wzrostu i natychmiastowe zgłaszanie gorączki.
agenezja macicy, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, cholestatyczne zapalenie wątroby, choroba zakrzepowo-zatorowa tętnic, cytolityczne zapalenie wątroby, epizod naczyniowo-mózgowy, gorączka neutropeniczna, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, neutropenia, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra białaczka szpikowa, postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa, Program Zapobiegania Ciąży, przedwczesna niewydolność jajników, reakcja anafilaktyczna, reaktywacja zakażenia wirusowego, szpiczak mnogi, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, trombocytopenia, wirus półpaśca, wirus zapalenia wątroby typu B, zaburzenia czynności tarczycy, zaćma, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał mięśnia sercowego, zespół mielodysplastyczny, zespół nadwrażliwości polekowej, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Turnera, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Sandoz 400 mg
Sorafenib Sandoz w dawce 400 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, w tym poważne zdarzenia takie jak zawał mięśnia sercowego, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwotoki oraz nadciśnienie tętnicze z możliwością przełomu nadciśnieniowego. Często obserwowane działania niepożądane obejmują biegunkę, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypki skórne. W badaniach klinicznych częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na zastoinową niewydolność serca, która wystąpiła u 1,9% pacjentów w badaniach klinicznych (1,7% w RCC i 0,99% w HCC). U pacjentów z rakiem tarczycy zaobserwowano wyższą częstość występowania zespołu ręka-stopa, biegunki, łysienia, hipokalcemii oraz rogowiaka kolczystokomórkowego skóry.
białkomocz, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dyspepsja, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, krwotok, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak nerkowokomórkowy, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, tabletka powlekana, tętniak, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zakażenie, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, żółtaczka, zróżnicowany rak tarczycy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Paracetamol Teva 1000 mg
Paracetamol Teva 1000 mg, stosowany jako lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, charakteryzuje się ogólnie dobrym profilem bezpieczeństwa, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnym nasileniu i częstości. Do rzadkich działań niepożądanych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, neutropenia, agranulocytoza oraz niedokrwistość hemolityczna, zwłaszcza po długotrwałym stosowaniu. Reakcje nadwrażliwości obejmują rzadko występujący skurcz oskrzeli (astma analgetyczna), pokrzywkę, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka i ostra uogólniona osutka krostkowa. Hipoglikemia, zaburzenia psychiczne (depresja, dezorientacja, omamy), drżenia, bóle głowy, zaburzenia widzenia oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego (krwawienia, ból brzucha, biegunka, nudności, wymioty) również występują rzadko. W zakresie hepatotoksyczności, dawka 7,5 g paracetamolu (u dzieci >140 mg/kg mc.) może prowadzić do uszkodzenia wątroby, a większe dawki do nieodwracalnej martwicy wątroby.
agranulocytoza, aminotransferaza wątrobowa, astma analgetyczna, biegunka, ból brzucha, hepatotoksyczność, hipoglikemia, komórka macierzysta, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy, leukopenia, martwica wątroby, morfologia krwi, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omam, ostra uogólniona osutka krostkowa, paracetamol, plamica, płytka krwi, pokrzywka, przedawkowanie, reakcja nadwrażliwości, ropomocz jałowy, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenie depresyjne, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie widzenia, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Voriconazole Sandoz 200 mg
Worykonazol, stosowany w dawce 200 mg w formie proszku do infuzji, wykazuje szerokie spektrum działania przeciwgrzybiczego, a jego profil bezpieczeństwa został oceniony na podstawie danych od 1873 dorosłych pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia widzenia (bardzo często, ≥1/10), gorączka, wysypka, nudności, wymioty, biegunka, ból głowy, obrzęki obwodowe oraz nieprawidłowe wyniki badań czynności wątroby (bardzo często). Zaburzenia widzenia obejmują m.in. nieostre widzenie, światłowstręt, chromatopsję i zmniejszenie ostrości widzenia, które są zazwyczaj przemijające i ustępują w ciągu 60 minut po podaniu leku. Worykonazol może również powodować poważne działania niepożądane, takie jak hepatotoksyczność (żółtaczka, zapalenie wątroby, niewydolność wątroby), ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka) oraz zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, pancytopenia, leukopenia). Monitorowanie parametrów wątroby, nerek oraz układu hematologicznego jest kluczowe podczas terapii.
agranulocytoza, ból głowy, drgawki, encefalopatia, hepatotoksyczność, hipoglikemia, kandydoza przełyku, krwotok do siatkówki, lek przeciwgrzybiczny, małopłytkowość, martwica kanalików nerkowych, neuropatia obwodowa, niedoczynność nadnerczy, niedoczynność tarczycy, nieostre widzenie, niewydolność szpiku kostnego, nowotwór złośliwy układu krwiotwórczego, obrzęk mózgu, obrzęk obwodowy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, rak kolczystokomórkowy skóry, reakcja fototoksyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, widzenie z poświatą, zaburzenia widzenia, zanik nerwu wzrokowego, zapalenie trzustki, zapalenie twardówki, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zespół rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Strepsils Intensive 8,75 mg
Strepsils Intensive zawierający flurbiprofen 8,75 mg, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) w formie tabletek do ssania, może wywoływać liczne działania niepożądane, w tym reakcje nadwrażliwości takie jak anafilaksja, zaostrzenie astmy, skurcz oskrzeli, duszność oraz różnorodne reakcje skórne, w tym świąd, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, a także ciężkie dermatozy jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego, choć rzadkie, obejmują niedokrwistości, trombocytopenię, neutropenię, agranulocytozę, anemię aplastyczną i hemolityczną. Często obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy, parestezje) oraz przewodu pokarmowego (zaburzenia smaku, biegunka, owrzodzenia jamy ustnej, nudności, ból brzucha), a także podrażnienie gardła. Istotne jest, że poważne powikłania, takie jak krwawienia, owrzodzenia i perforacje przewodu pokarmowego, mogą wystąpić z nieznaną częstością.
agranulocytoza, anafilaksja, anemia aplastyczna, anemia hemolityczna, bezsenność, biegunka, ból jamy ustnej, flurbiprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, kserostomia, nadciśnienie tętnicze, nekroliza naskórka, neutropenia, niedoczulica gardła, niedokrwistość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, nudności, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie jamy ustnej, owrzodzenie przewodu pokarmowego, parestezja, perforacja przewodu pokarmowego, podrażnienie gardła, powikłania zakrzepowe, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, świszczący oddech, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, uszkodzenie nerek, wysypka, zaburzenia smaku, zaostrzenie astmy, zapalenie wątroby, zawał serca, zawroty głowy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Macromax 500 mg
Azytromycyna, substancja czynna leku Macromax 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą przewodu pokarmowego, w tym biegunka (bardzo często, ≥1/10), wymioty, ból brzucha i nudności (często, ≥1/100 do <1/10). Często obserwuje się również ból głowy. Rzadkie, ale potencjalnie zagrażające życiu działania obejmują reakcje anafilaktyczne, ciężkie zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, wydłużenie QT), niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS) oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego związane z infekcją Clostridioides difficile. Azytromycyna może także wpływać na parametry laboratoryjne, powodując zmiany w liczbie leukocytów, enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT), bilirubiny, mocznika, kreatyniny oraz elektrolitów.
azytromycyna, Clostridioides difficile, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parametr laboratoryjny, pęcherzowy rumień wielopostaciowy, piorunujące zapalenie wątroby, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Diazepam Genoptim 5 mg
Diazepam, stosowany w terapii, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które są często zależne od dawki i występują głównie na początku leczenia. Najczęściej obserwuje się zmęczenie, senność oraz osłabienie mięśni, które są związane z działaniem sedatywnym i miorelaksacyjnym leku. Amnezja następcza, mogąca pojawić się nawet przy dawkach terapeutycznych, stanowi istotne ryzyko, zwłaszcza przy wyższych dawkach. Szczególną uwagę należy zwrócić na reakcje paradoksalne (np. niepokój, agresywność, majaczenie), które występują częściej u dzieci i osób starszych. U pacjentów w podeszłym wieku oraz u osób stosujących jednocześnie inne środki uspokajające, w tym alkohol, zwiększa się ryzyko upadków i złamań. Ponadto, diazepam może powodować poważne zaburzenia układu sercowo-naczyniowego (np. niewydolność serca, nieregularna akcja serca), depresję oddechową, a także reakcje skórne o różnym nasileniu, w tym zespół Stevensa-Johnsona i toksyczną nekrolizę naskórka.
agranulocytoza, aminotransferaza, amnezja następcza, ataksja, ciężka reakcja skórna, depresja krążeniowa, depresja oddechowa, diazepam, dyskrazja krwi, dyzartria, fosfataza zasadowa, granulocyt obojętnochłonny, majaczenie, niedociśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, omam, osłabienie mięśniowe, psychoza, reakcja paradoksalna, rumień wielopostaciowy, splątanie, toksyczna nekroliza naskórka, urojenie, uzależnienie fizyczne, uzależnienie psychiczne, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddechu, zawrót głowy układowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lenalidomide G.L. 5 mg
Lenalidomid jest stosowany w leczeniu nowotworów hematologicznych, takich jak szpiczak mnogi, zespoły mielodysplastyczne oraz chłoniaki, z profilem bezpieczeństwa zależnym od wskazania i schematu terapeutycznego. Najczęstsze ciężkie działania niepożądane obejmują neutropenię (do 79,0%), trombocytopenię (do 72,3%), zapalenie płuc (do 10,6%), zakażenia dróg oddechowych, gorączkę neutropeniczną oraz żylne zdarzenia zakrzepowo-zatorowe (zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna). W badaniach klinicznych obserwowano także częste objawy takie jak biegunka (do 54,5%), zmęczenie (do 73,7%), neuropatia obwodowa (71,8%), wysypka (do 31,7%) oraz skurcze mięśni (do 33,4%). Szczególnie istotne jest monitorowanie hematologiczne ze względu na wysoką częstość ciężkiej neutropenii i trombocytopenii, które mogą prowadzić do poważnych infekcji i gorączki neutropenicznej.
anemia hemolityczna, astenia, biegunka, bradykardia, chłoniak, chłoniak grudkowy, chłoniak z komórek płaszcza, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, migotanie przedsionków, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, niedokrwistość autoimmunohemolityczna, niewydolność nerek, odwodnienie, pancytopenia, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, skurcz mięśni, szpiczak mnogi, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wysypka, zaćma, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakrzepica żył głębokich, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie żołądka i jelit, zatorowość płucna, zespół DRESS, zespół lizy guza, zespół mielodysplastyczny, zespół Stevensa-Johnsona, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ondansetron Accord 4 mg
Ondansetron Accord w dawkach 4 mg i 8 mg, podawany dożylnie w formie roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil działań niepożądanych obejmujący różne układy i narządy. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest ból głowy (≥1/10). Rzadziej występują natychmiastowe reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, drgawki i zaburzenia ruchowe, zawroty głowy, przemijające zaburzenia widzenia, a także arytmie, bradykardia i wydłużenie odstępu QT, co może prowadzić do torsade de pointes. U pacjentów leczonych chemioterapią zawierającą cisplatynę odnotowano przemijającą ślepotę, ustępującą zwykle do 20 minut, a także częste zaparcia i bezobjawowe zwiększenie parametrów czynności wątroby. Miejscowe reakcje w miejscu wstrzyknięcia oraz uczucie gorąca lub zaczerwienienie są również często zgłaszane.
anafilaksja, antagonista receptora 5HT3, arytmia, ból głowy, ból w klatce piersiowej, bradykardia, chemioterapia, cisplatyna, czkawka, drgawki, dyskineza, monitoring bezpieczeństwa, napad dystoniczny, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, ondansetron, parametry wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, roztwór do wstrzykiwań, ślepota przemijająca, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczna wysypka skórna, torsade de pointes, układ pozapiramidowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie ruchowe, zaburzenie widzenia, zaparcie, zawrót głowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pantosis MAX 20 mg
Pantosis MAX zawiera 20 mg pantoprazolu (w postaci pantoprazolu sodowego półtorawodnego) w tabletkach dojelitowych i wykazuje profil bezpieczeństwa, który należy uwzględnić przed przepisaniem. Działania niepożądane występują u około 5% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak biegunka i ból głowy (około 1%). Do poważnych działań należą agranulocytoza (rzadko), małopłytkowość, leukopenia i pancytopenia (częstość nieznana), które wymagają natychmiastowego przerwania leczenia i diagnostyki hematologicznej. Reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja i wstrząs anafilaktyczny, stanowią zagrożenie życia i wymagają pilnej interwencji. Zaburzenia metaboliczne obejmują hiperlipidemię (niezbyt często), hiponatremię (rzadko), hipomagnezemię i hipokalemię (częstość nieznana), które mogą prowadzić do poważnych powikłań, w tym zaburzeń rytmu serca.
agranulocytoza, aminotransferaza, biegunka, bilirubina, ból głowy, enzym wątrobowy, gamma-glutamylotransferaza, ginekomastia, hiperlipidemia, hipokalcemia, hipomagnezemia, hiponatremia, leukopenia, małopłytkowość, mikroskopowe zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, pantoprazol sodowy półtorawodny, pokrzywka, polip dna żołądka, reakcja anafilaktyczna, rumień, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, tabletka dojelitowa, toczeń rumieniowaty skórny, toksyczna nekroliza naskórka, uszkodzenie komórek wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wysypka skórna, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie wątroby i dróg żółciowych, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Seractil 400 mg
Deksibuprofen, stosowany w dawce do 1200 mg/dobę, wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony do racemicznej postaci ibuprofenu (2400 mg/dobę). Najczęstsze działania niepożądane dotyczą układu żołądkowo-jelitowego i obejmują niestrawność oraz ból brzucha (≥10%), a także biegunkę, nudności i wymioty (1-10%). Istnieje ryzyko poważnych powikłań, takich jak choroba wrzodowa, perforacja i krwawienia z przewodu pokarmowego, które mogą prowadzić do niedokrwistości i zgonu, zwłaszcza u osób starszych. Deksibuprofen może także powodować objawy neurologiczne (senność, ból głowy, zawroty głowy) oraz reakcje skórne, od wysypki po rzadkie, ale ciężkie zespoły Stevensa-Johnsona i Lyella. Występują również rzadkie reakcje nadwrażliwości, w tym aseptyczne zapalenie opon mózgowych i anafilaksja.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba uchyłkowa, choroba wrzodowa żołądka, choroba zatorowo-zakrzepowa, deksibuprofen, działanie niepożądane, granulocytopenia, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotoczne zapalenie jelita grubego, leukopenia, martwicze zapalenie powięzi, nadwrażliwość na światło, nekroliza naskórka, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, osutka krostkowa uogólniona ostra, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, smolisty stolec, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne niedowidzenie, trombocytopenia, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, wydłużenie czasu krwawienia, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie przełyku, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwężenie przełyku - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Cefotaxim-MIP 2 g
Cefotaksym wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z nadwrażliwością na penicyliny i inne beta-laktamy ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, które mogą być ciężkie i zagrażające życiu. Przeciwwskazane jest stosowanie u osób z natychmiastową nadwrażliwością na cefalosporyny. Należy monitorować objawy alergiczne, zwłaszcza u pacjentów z astmą lub historią ciężkich alergii. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawki w zależności od klirensu kreatyniny oraz monitorowanie funkcji nerek, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu leków nefrotoksycznych. Dawkowanie cefotaksymu sodowego wymaga uwzględnienia zawartości sodu (48 mg/g, około 2,1 mmol). Szybkie podanie dożylnie (krócej niż 1 minuta) może wywołać ciężkie zaburzenia rytmu serca.
agranulocytoza, alergia krzyżowa, aminoglikozyd, antybiotyk beta-laktamowy, cefalosporyna, cefotaksym, czynność nerek, czynność wątroby, dysfagia, encefalopatia, eozynofilia, klirens kreatyniny, lek nefrotoksyczny, leukopenia, morfologia krwi, nadwrażliwość na penicylinę, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, reakcja nadwrażliwości, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, test Coombsa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wynik fałszywie dodatni, zaburzenie rytmu serca, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Aurostop 2 mg
Loperamid chlorowodorek, substancja czynna leku Aurostop 2 mg stosowanego w leczeniu ostrej biegunki, wykazuje profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych u 2755 pacjentów powyżej 12 roku życia. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1%) to zaparcie (2,7%), wzdęcia (1,7%), bóle głowy (1,2%) oraz nudności (1,1%). Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, obejmując m.in. reakcje nadwrażliwości i anafilaktyczne (częstość nieznana), zaburzenia neurologiczne (bóle głowy, zawroty głowy, bezsenność, utrata świadomości, osłupienie, hipertonia), zaburzenia żołądkowo-jelitowe (zaparcie, nudności, wzdęcia, bóle brzucha, niedrożność jelita, megacolon), a także ciężkie reakcje skórne (wysypka pęcherzowa, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka). Szczególnie istotne są potencjalnie zagrażające życiu powikłania, takie jak wstrząs anafilaktyczny, porażenna niedrożność jelita, ostre zapalenie trzustki oraz ciężkie reakcje skórne wymagające natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból nadbrzusza, chlorowodorek loperamidu, glossodynia, hipertonia, niedrożność jelita, nieprawidłowa koordynacja, niestrawność, nudności, obniżony poziom świadomości, obrzęk naczynioruchowy, osłupienie, ostra biegunka, ostre zapalenie trzustki, pokrzywka, porażenna niedrożność jelita, reakcja anafilaktoidalna, reakcja nadwrażliwości, rozdęcie brzucha, rozszerzenie okrężnicy, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne rozszerzenie okrężnicy, utrata świadomości, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka pęcherzowa, wzdęcie, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, zwężenie źrenicy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sumamed 250 mg
Sumamed (azytromycyna) w dawce 250 mg wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według układów i narządów oraz częstości występowania. Najczęstsze objawy obejmują bardzo często biegunkę, często wymioty, ból brzucha i nudności. Niezbyt często obserwuje się zakażenia oportunistyczne, leukopenię, neutropenię, eozynofilię, obrzęk naczynioruchowy, reakcje nadwrażliwości, jadłowstręt, nerwowość, bezsenność, zawroty głowy, zaburzenia widzenia, kołatania serca, uderzenia gorąca, duszność oraz różnorodne objawy ze strony przewodu pokarmowego i skóry. Z częstością nieznaną mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, reakcja anafilaktyczna, ciężkie zaburzenia psychiczne (agresja, lęk, majaczenie, omamy), zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, wydłużenie QT), niewydolność wątroby, ciężkie reakcje skórne (SJS, TEN, DRESS) oraz poważne powikłania nerkowe (ostra niewydolność, śródmiąższowe zapalenie nerek).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, azytromycyna, częstoskurcz komorowy, drgawki, dysfagia, dyzuria, eozynofilia, fosfataza zasadowa, hematokryt, jadłowstręt, leukopenia, małopłytkowość, martwica wątroby, miastenia, Mycobacterium avium, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezja, piorunujące zapalenie wątroby, polekowa wysypka z eozynofilią, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Micafungin Viatris 100 mg
Micafungin Viatris, zawierający mykafunginę sodową, wykazuje działania niepożądane u około 32,2% pacjentów, z najczęstszymi objawami takimi jak nudności (2,8%), podwyższenie fosfatazy zasadowej (2,7%), zapalenie żył (2,5%), wymioty (2,5%) oraz wzrost aminotransferazy asparaginianowej (2,3%). Szczególną uwagę należy zwrócić na hepatotoksyczność, występującą u 8,6% pacjentów, z podwyższeniem AlAT (2,0%), AspAT (2,3%), bilirubiny (1,6%) oraz fosfatazy zasadowej (2,7%). Ciężkie uszkodzenia wątroby stanowiły 0,4%, a przerwanie terapii z powodu działań hepatotoksycznych dotyczyło 1,1% leczonych. Reakcje alergiczne, w tym anafilaktoidalne, występowały rzadko (0,2%), głównie u pacjentów z ciężkimi chorobami podstawowymi. Reakcje miejscowe, takie jak zakrzep i zapalenie w miejscu podania, nie ograniczały kontynuacji leczenia.
AIDS, AlAT, aminotransferaza asparaginianowa, AspAT, badania czynnościowe wątroby, bilirubina, cholestaza, dehydrogenaza mleczanowa, eozynofilia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, hepatomegalia, hiperbilirubinemia, hiperkaliemia, hipoalbuminemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, jadłowstręt, leukopenia, mocznik, mykafungina sodowa, nadciśnienie, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nowotwór krwi, nowotwór złośliwy, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, powiększenie wątroby, przeszczepienie komórek krwiotwórczych, reakcja anafilaktoidalna, rumień wielopostaciowy, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, wykwit skórny, zakrzep, zapalenie, zapalenie wątroby, zapalenie żył, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Biseptol 480
Kotrimoksazol, będący połączeniem sulfametoksazolu i trimetoprimu, wymaga szczególnej uwagi ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN), DRESS, ostra martwica wątroby oraz zaburzenia hematologiczne (np. niedokrwistość aplastyczna, agranulocytoza). Objawy alarmowe, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku, to wysypka skórna z gorączką, ból gardła, gorączka, ból stawów, kaszel, duszność oraz żółtaczka. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 15-30 mL/min), niedoborem kwasu foliowego, astmą oskrzelową, a także u osób w podeszłym wieku i chorych na AIDS, u których ryzyko działań niepożądanych jest zwiększone. Monitorowanie parametrów biochemicznych, w tym stężenia potasu i funkcji nerek, jest kluczowe, zwłaszcza przy stosowaniu wysokich dawek lub u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu potasu. W przypadku niewydolności nerek konieczna jest modyfikacja dawki oraz zapewnienie odpowiedniej diurezy i podaży płynów, aby zapobiec krystalurii.
agranulocytoza, aminotransferazy, astma oskrzelowa, biseptol, Clostridioides difficile, cytopenia, diureza, ferrytyna, hemofagocytoza, hemoliza, hepatosplenomegalia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipofibrynogenemia, hiponatremia, kotrimoksazol, krystaluria, leukopenia, limfohistiocytoza hemofagocytowa, metronidazol, niedobór G6PD, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość aplastyczna, niewydolność nerek, ostra martwica wątroby, paciorkowcowe zapalenie gardła, pancytopenia, porfiria, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zaburzenia tarczycy, zapalenie płuc Pneumocystis, zespół ARDS, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Meropenem AptaPharma 500 mg
Meropenem AptaPharma, dostępny w dawkach 500 mg i 1000 mg jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, posiada istotne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed zastosowaniem. Leku nie należy stosować u pacjentów z nadwrażliwością na meropenem, inne karbapenemy (np. imipenem, ertapenem, doripenem) oraz u osób z ciężkimi reakcjami alergicznymi na beta-laktamy, w tym penicyliny i cefalosporyny. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko reakcji anafilaktycznych oraz ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa-Johnsona czy toksyczna nekroliza naskórka. Ponadto preparat zawiera znaczące ilości sodu: 45 mg (1,96 mmol) w dawce 500 mg oraz 90,2 mg (3,92 mmol) w dawce 1000 mg, co jest istotne u pacjentów na diecie niskosodowej.
antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk karbapenemowy, cefalosporyna, cefalosporyny, ciężka nadwrażliwość, dieta niskosodowa, karbapenemy, nadwrażliwość na meropenem, obrzęk krtani, ostra uogólniona osutka krostkowa, penicylina, penicyliny, proszek do sporządzania roztworu, rdzeń beta-laktamowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja krzyżowa, spadek ciśnienia tętniczego, substancja czynna, substancja pomocnicza, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie czynności nerek, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Darunavir Glenmark 400 mg
Analiza danych klinicznych dotyczących stosowania Darunaviru Glenmark w dawkach 400 mg i 800 mg (tabletki powlekane) wykazała, że działania niepożądane występują u ponad połowy pacjentów (51,3%) przy dawce 600/100 mg darunawiru z rytonawirem podawanej dwa razy na dobę, z średnim okresem obserwacji 95,3 tygodni. Profil bezpieczeństwa u pacjentów wcześniej nieleczonych, stosujących dawkę 800/100 mg raz na dobę przez 96 tygodni, był porównywalny, z wyjątkiem częstszych, łagodnych nudności. Długoterminowa terapia (średnio 162,5 tygodnia) nie ujawniła nowych zagrożeń. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty), wysypkę, ból głowy oraz rzadziej ciężkie reakcje skórne, małopłytkowość, ostrą niewydolność nerek, zawał mięśnia sercowego, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej (IRIS) oraz martwicę kości. Działania te sklasyfikowano według częstości występowania od bardzo często (≥ 1/10) do rzadko (≥ 1/10 000 do < 1/1000).
biegunka, ból głowy, ciężkie reakcje skórne, darunawir, dializoterapia, enzymy wątrobowe, funkcja wątroby, gorączka, kamica nerkowa, małopłytkowość, martwica kości, morfologia krwi, neutropenia, nudności, ostra niewydolność nerek, reakcja nadwrażliwości, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczna nekroliza naskórka, wymioty, wysypka, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół zapalnej reaktywacji immunologicznej, żółtaczka - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Panrazol
Pantoprazol, jako inhibitor pompy protonowej, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby, gdzie konieczne jest regularne monitorowanie enzymów wątrobowych i przerwanie terapii w przypadku ich podwyższenia. Lekarz powinien zwracać uwagę na maskowanie objawów nowotworu złośliwego żołądka, szczególnie przy wystąpieniu objawów alarmowych takich jak znaczna utrata masy ciała, nawracające wymioty, krwawe wymioty, niedokrwistość czy smoliste stolce. Jednoczesne stosowanie pantoprazolu z inhibitorami proteazy HIV (np. atazanawirem) jest niewskazane ze względu na obniżenie ich biodostępności. Długotrwała terapia (powyżej 3 miesięcy) może prowadzić do hipomagnezemii manifestującej się zmęczeniem, tężyczką, majaczeniem, drgawkami, zawrotami głowy i arytmią komorową, co wymaga monitorowania stężenia magnezu, zwłaszcza u pacjentów stosujących leki moczopędne lub digoksynę.
arytmia komorowa, biodostępność, choroba wrzodowa żołądka, chromogranina A, Clostridium difficile, dysfagia, dyspepsja, enzymy wątrobowe, guz neuroendokrynny, hipokalcemia, hipomagnezemia, inhibitor pompy protonowej, inhibitor proteazy HIV, majaczenie, niedokrwistość, nowotwór żołądka, osteoporoza, pantoprazol, rumień wielopostaciowy, skórne reakcje niepożądane, smoliste stolce, tężyczka, toczeń rumieniowaty podostry skórny, toksyczna nekroliza naskórka, witamina B12, wymioty, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie przewodu pokarmowego, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Zollingera-Ellisona, złamanie kości biodrowej - Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Działania niepożądane
Paliperydon, aktywny metabolit rysperydonu, stosowany głównie w formie palmitynianu do iniekcji o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane to bezsenność, ból głowy, lęk, infekcje górnych dróg oddechowych, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, parkinsonizm, akatyzja, sedacja/senność, nudności, zaparcia, zawroty głowy ośrodkowe, bóle mięśniowo-szkieletowe, częstoskurcz, drżenie, wymioty, biegunka, zmęczenie i dystonia. Występowanie akatyzji i sedacji/senności jest zależne od dawki. Szczególną grupę stanowią objawy pozapiramidowe (EPS), w tym parkinsonizm, akatyzja, dyskineza, dystonia i drżenie. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, głównie ból, mają zazwyczaj łagodne do umiarkowanego nasilenie, z tendencją do zmniejszania się w czasie, przy większym bólu po iniekcjach do mięśnia naramiennego niż pośladkowego. Hiperprolaktynemia, manifestująca się m.in. brakiem miesiączki, mlekotokiem, zaburzeniami menstruacji i ginekomastią, występuje u mniej niż 1% pacjentów. W 13-tygodniowym badaniu klinicznym częstość zwiększenia masy ciała ≥ 7% wynosiła 5% w grupie placebo, 6% przy 25 mg, 8% przy 100 mg i 13% przy 150 mg paliperydonu.
agranulocytoza, akatyzja, akineza, bradykineza, brak miesiączki, choreoatetoza, cukrzycowa kwasica ketonowa, dysfagia, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokineza, jaskra, kręcz szyi, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, mlekotok, neutropenia, objawy pozapiramidowe, opistotonus, paliperydon, palmitynian paliperydonu, parkinsonizm, pleurototonus, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, śpiączka cukrzycowa, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symtrend 12,5 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Symtrend, wykazuje profil bezpieczeństwa zbliżony we wszystkich wskazaniach terapeutycznych, z działaniami niepożądanymi pojawiającymi się głównie na początku leczenia. Częstość występowania większości działań niepożądanych nie zależy od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii, które nasilają się wraz ze wzrostem dawki. Najczęstsze działania niepożądane obejmują bardzo często zawroty głowy, ból głowy, niedociśnienie i niewydolność serca (≥1/10), często bradykardię, obrzęki, duszność, nudności, biegunkę, niedokrwistość oraz zaburzenia metaboliczne takie jak hipercholesterolemia i zaburzenia glikemii (≥1/100 i <1/10). Rzadziej obserwuje się blok przedsionkowo-komorowy, małopłytkowość, zaburzenia erekcji i reakcje skórne, a bardzo rzadko ciężkie reakcje skórne i leukopenię (<1/10 000).
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dławica piersiowa, gamma-glutamylotranspeptydaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperwolemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk płuc, parestezja, receptor beta-adrenergiczny, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenia erekcji, zaburzenia krążenia obwodowego, zaburzenia widzenia, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tavanic 5 mg/ml
Lewofloksacyna w postaci roztworu do infuzji, stosowana u ponad 8300 pacjentów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny), poważne zaburzenia skórne (zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS), uszkodzenia ścięgien (zapalenie, zerwanie), zaburzenia neurologiczne (drgawki, neuropatie obwodowe) oraz kardiologiczne (częstoskurcz komorowy, torsade de pointes, tętniak i rozwarstwienie aorty). Działania te mogą mieć charakter długotrwały, nieodwracalny i występować niezależnie od czynników ryzyka, utrzymując się miesiącami lub latami.
agranulocytoza, częstoskurcz komorowy, drgawki, eozynofilia, fotosensytywność, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, majaczenie, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rozwarstwienie aorty, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zapalenie naczyniówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół stevens-johnsona – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Stevens-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN) to ciężkie reakcje nadwrażliwości typu IVc, charakteryzujące się rozległą apoptozą i nekroptozą keratynocytów, prowadzącą do oddzielania się naskórka. Patogeneza opiera się na aktywacji limfocytów T CD8+ i komórek NK, które wydzielają cytotoksyczne mediatory, takie jak granulizyna, perforyna, granzym B oraz ligand Fas (FasL). Granulizyna, obecna w płynie pęcherzowym, koreluje z ciężkością choroby, podobnie jak perforyna i granzym B, które inicjują kaspazę i apoptozę. Interakcja Fas-FasL jest kluczowa dla indukcji apoptozy keratynocytów, co stanowi podstawę terapii dożylnej immunoglobuliną (IVIG). TNF-alfa może indukować apoptozę lub nekroptozę w zależności od aktywności kaspazy 8, a aneksyna A1 przez receptor FPR1 promuje nekroptozę, co wskazuje na złożoność mechanizmów śmierci komórkowej w SJS/TEN.
aktywacja kaspaz, auto-antygen, białko cytolityczne, cyklosporyna, dożylna immunoglobulina, egzosom, główny układ zgodności tkankowej, granulizyna, inflamasom NLRP3, interferon, komórka NK, komórka prezentująca antygen, kortykosteroid, ligand Fas, limfocyt T cytotoksyczny, limfocyt T pomocniczy, mimikra molekularna, mycoplasma pneumoniae, nekroptoza, oddzielanie się naskórka, plazmafereza, polimorfizm genu HLA, reakcja nadwrażliwości typu IV, receptor limfocytu T, receptor Toll-podobny 3, tlenek azotu, TNF-alfa, toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Naproxen Polfarmex 500 mg
Naproksen, jako NLPZ, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, które należy uwzględnić w ocenie ryzyka terapeutycznego. Najczęściej obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy, uczucie pustki w głowie) oraz układu pokarmowego (niestrawność, nudności, zgaga, ból brzucha). Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, owrzodzenia przewodu pokarmowego z krwawieniem, zapalenie wątroby, zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, agranulocytoza), a także reakcje skórne o charakterze zagrażającym życiu (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka). Warto podkreślić, że bardzo rzadkie, ale istotne działania niepożądane obejmują również zaburzenia funkcji nerek (np. śródmiąższowe zapalenie nerek, niewydolność nerek), reakcje anafilaktyczne, zaburzenia psychiczne oraz powikłania sercowo-naczyniowe, w tym zastoinową niewydolność serca i nadciśnienie tętnicze. Długotrwałe stosowanie w dużych dawkach może zwiększać ryzyko zatorów tętniczych, takich jak zawał serca czy udar mózgu.
agranulocytoza, aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, astma oskrzelowa, eozynofilowe zapalenie płuc, granulocytopenia, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, owrzodzenie przewodu pokarmowego, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy wysiękowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zawroty głowy błędnikowe, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fenardin 160 mg
Fenofibrat, substancja czynna leku Fenardin, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony układu pokarmowego, takimi jak bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunki i wzdęcia, występującymi często (≥1/100 do <1/10). Istotnym ryzykiem jest zapalenie trzustki, które w badaniu FIELD dotyczyło 0,8% pacjentów leczonych fenofibratem w porównaniu do 0,5% w grupie placebo. Ponadto fenofibrat zwiększa ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zatorowości płucnej (1,1% vs 0,7%) oraz zakrzepicy żył głębokich (1,4% vs 1,0%). Leczenie wiąże się także ze wzrostem stężenia homocysteiny o średnio 6,5 μmol/l, co może przyczyniać się do ryzyka zakrzepicy, choć kliniczne znaczenie tego zjawiska pozostaje nie do końca wyjaśnione. Fenofibrat może powodować hepatotoksyczność manifestującą się podwyższeniem aminotransferaz, a także rzadziej zapaleniem wątroby i żółtaczką oraz powikłaniami kamicy żółciowej.
aminotransferaza, anemia, biegunka, ból brzucha, choroba zakrzepowo-zatorowa, cukrzyca typu 2, dolegliwości trawienne, fenofibrat, kamica żółciowa, kolka żółciowa, leukopenia, łysienie, nadwrażliwość na światło, nadwrażliwość skóry, nudności, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wymioty, wzdęcia, zakrzep krwi, zakrzepica żył głębokich, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie mięśni, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bazdygor 200 mg + 500 mg
Produkt leczniczy Bazdygor, zawierający 200 mg ibuprofenu oraz 500 mg paracetamolu w formie tabletek powlekanych, charakteryzuje się profilem bezpieczeństwa wynikającym z działań niepożądanych obu substancji czynnych stosowanych w monoterapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, obejmujące spektrum od łagodnych objawów dyspeptycznych po poważne powikłania, takie jak choroba wrzodowa, krwawienia czy perforacje, które mogą być szczególnie niebezpieczne u osób starszych. Działania niepożądane obejmują również nudności, wymioty, biegunkę, wzdęcia, zaparcia, a w cięższych przypadkach smoliste stolce, krwawe wymioty oraz zaostrzenie chorób zapalnych jelit. Ponadto, stosowanie ibuprofenu wiąże się z ryzykiem obrzęków, nadciśnienia tętniczego i niewydolności serca, a dawki ibuprofenu powyżej 2400 mg/dobę mogą zwiększać ryzyko tętniczych zdarzeń zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu.
agranulocytoza, anafilaksja, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba wrzodowa, dna moczanowa, halucynacja, hiperurykemia, ibuprofen z paracetamolem, infekcja skórna, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwica wątroby, martwicze zapalenie powięzi, mieszana choroba tkanki łącznej, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre zapalenie wątroby, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, splątanie, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, wrzód żołądka, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie naczyń, zapalenie nerwu wzrokowego, zapalenie przełyku, zapalenie trzustki, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zatorowo-zakrzepowe, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ampicillin Adamed 2 g
Ampicylina sodowa, substancja czynna preparatu Ampicillin Adamed, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować szczególnie podczas stosowania postaci parenteralnej zawierającej 2 g substancji czynnej. Najczęstsze reakcje obejmują nadwrażliwość skórną, takie jak świąd, wysypka i osutka, z wyższą częstością u pacjentów z mononukleozą i białaczką. Poważniejsze reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, obrzęk krtani, choroba posurowicza oraz reakcje anafilaktyczne, choć rzadkie, mogą zagrażać życiu. Ze strony przewodu pokarmowego często występują luźne stolce, a niezbyt często zapalenie języka, jamy ustnej, jelit oraz rzekomobłoniaste zapalenie jelit, które jest poważnym powikłaniem. Dodatkowo, ampicylina może indukować zakażenia grzybicze w obrębie jamy ustnej i narządów płciowych. W trakcie terapii należy także monitorować morfologię krwi ze względu na ryzyko niedokrwistości, małopłytkowości, leukopenii i agranulocytozy.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie naczyń, ampicylina, ampicylina sodowa, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, choroba posurowicza, Clostridioides difficile, drgawki, eozynofilia, gorączka polekowa, kryształy w moczu, leukopenia, małopłytkowość, mioklonie, mononukleoza, morfologia krwi, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, osutka, pokrzywka, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień wysiękowy wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, świąd, toksyczna nekroliza naskórka, wysypka skórna, zakażenie grzybicze, zapalenie jamy ustnej, zapalenie jelita cienkiego i okrężnicy, zapalenie języka, zapalenie nerek, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka cholestatyczna, zwiększenie aktywności transaminaz - Leksykon leków
Działania niepożądane – Omeprazole Genoptim 40 mg
Omeprazol Genoptim w dawce 40 mg, stosowany w formie kapsułek dojelitowych, charakteryzuje się dobrze poznanym profilem bezpieczeństwa, potwierdzonym zarówno w badaniach klinicznych, jak i praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi (1-10%) są dolegliwości ze strony układu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności) oraz bóle głowy. Rzadziej występują poważniejsze zaburzenia hematologiczne (leukopenia, trombocytopenia, pancytopenia), reakcje nadwrażliwości, hiponatremia, hipomagnezemia (częstość nieznana), a także zaburzenia psychiczne i neurologiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko złamań kości biodrowej, nadgarstka i kręgosłupa u pacjentów długotrwale stosujących lek, co wiąże się z potencjalnym wpływem na metabolizm kostny i osteoporozę. U pacjentów z chorobami wątroby istnieje zwiększone ryzyko niewydolności wątroby i encefalopatii, które choć bardzo rzadkie, mogą być zagrażające życiu.
agranulocytoza, dysguezia, działanie niepożądane, encefalopatia, fotosensytywność, ginekomastia, hepatitis, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, inhibitor pompy protonowej, kandydoza przewodu pokarmowego, łysienie, mikroskopowe zapalenie jelita, nadżerkowe zapalenie przełyku, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, omeprazol, osteoporoza, parestezje, polip żołądka, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, śródmiąższowe zapalenie nerek, toczeń rumieniowaty, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia psychiczne, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie kości biodrowej - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lamitrin 25 mg
Lamotrygina (Lamitrin) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania i układów narządowych na podstawie badań klinicznych w monoterapii padaczki oraz zaburzeń afektywnych dwubiegunowych. Do bardzo często występujących działań należą ból głowy oraz wysypka skórna (≥1/10 pacjentów). Często obserwuje się objawy ze strony układu nerwowego (senność, zawroty głowy, drżenie, bezsenność, pobudzenie), zaburzenia psychiczne (agresja, drażliwość), dolegliwości żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka, suchość w jamie ustnej) oraz bóle stawów (≥1/100 do <1/10 pacjentów). Rzadkie, ale klinicznie istotne działania obejmują ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS), toksyczna nekroliza naskórka (TEN) oraz rumień wielopostaciowy, a także poważne zaburzenia hematologiczne (agranulocytoza, niedokrwistość aplastyczna, pancytopenia) i niewydolność wątroby. Częstość tych poważnych działań jest bardzo rzadka (<1/10 000 pacjentów), jednak ich potencjalnie zagrażający życiu charakter wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
agranulocytoza, ataksja, choreoatetoza, choroba Parkinsona, hipogammaglobulinemia, jałowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, lamotrygina, leukopenia, limfadenopatia, limfohistiocytoza hemofagocytarna, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość aplastyczna, objawy pozapiramidowe, oczopląs, omamy, padaczka, pancytopenia, rumień wielopostaciowy, tiki, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zaburzenia afektywne dwubiegunowe, zapalenie spojówek, zespół DRESS, zespół nadwrażliwości, zespół nadwrażliwości polekowej, zespół rzekomotoczniowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketilept 200 mg
Kwetiapina (Ketilept) wymaga indywidualnej oceny profilu bezpieczeństwa w zależności od wskazań i dawkowania. Nie jest zalecana u pacjentów poniżej 18 lat ze względu na brak danych oraz zwiększone ryzyko działań niepożądanych, takich jak wzrost apetytu, podwyższone stężenie prolaktyny, wymioty, omdlenia, objawy pozapiramidowe i wzrost ciśnienia tętniczego. W populacji pediatrycznej obserwowano zwiększoną częstość objawów pozapiramidowych. Leczenie wiąże się z ryzykiem samobójstw, szczególnie u młodych dorosłych poniżej 25 lat, co wymaga ścisłej obserwacji klinicznej, zwłaszcza na początku terapii i po zmianie dawki. Monitorowanie parametrów metabolicznych (masa ciała, glukoza, lipidy) jest niezbędne ze względu na ryzyko hiperglikemii, dyslipidemii i przyrostu masy ciała. Kwetiapina może powodować objawy pozapiramidowe, akatyzję, senność, niedociśnienie ortostatyczne oraz zespół bezdechu śródsennego, szczególnie u pacjentów z czynnikami ryzyka.
agranulocytoza, akatyzja, choroba dwubiegunowa, ciężkie skórne reakcje niepożądane, dysfagia, dyskinezy późne, hiperglikemia, hipokaliemia, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, kwetiapina, lek przeciwpsychotyczny, neutropenia ciężka, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, przyrost masy ciała, rumień wielopostaciowy, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie trzustki, zespół bezdechu śródsennego, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fromilid 250
Klarytromycyna, jako makrolidowy antybiotyk metabolizowany głównie w wątrobie, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby i nerek, z uwagi na ryzyko hepatotoksyczności (wzrost aktywności enzymów wątrobowych, zapalenie wątroby, a w rzadkich przypadkach niewydolność wątroby) oraz konieczność dostosowania dawkowania. Należy monitorować objawy choroby wątroby, takie jak żółtaczka, świąd, ciemna barwa moczu czy ból brzucha. Istotne jest także ryzyko rozwoju biegunki Clostridium difficile (CDAD), która może wystąpić nawet do 2 miesięcy po zakończeniu terapii. Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie klarytromycyny z kolchicyną ze względu na ryzyko nasilenia toksyczności, szczególnie u osób starszych i z niewydolnością nerek. Ponadto, klarytromycyna może wchodzić w interakcje farmakokinetyczne z benzodiazepinami triazolowymi (triazolam, midazolam), statynami metabolizowanymi przez CYP3A (lowastatyna, symwastatyna) oraz doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi i przeciwzakrzepowymi (w tym warfaryną i NOAC), co wymaga odpowiedniego monitorowania i ostrożności.
AGEP, antybiotyk aminoglikozydowy, antybiotyk makrolidowy, cholestatyczne zapalenie wątroby, Clostridium difficile, Corynebacterium minutissimum, CYP3A4, doustny lek przeciwcukrzycowy, DRESS, enzym wątrobowy, Helicobacter pylori, hipoglikemia, hipokaliemia, INR, klarytromycyna, miąższowe zapalenie wątroby, midazolam, niewydolność wątroby, oporność krzyżowa, ototoksyczność, pochodna sulfonylomocznika, pozaszpitalne zapalenie płuc, rabdomioliza, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, SCAR, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, szpitalne zapalenie płuc, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, triazolam, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Pirazynamid – Działania niepożądane
Pirazynamid, stosowany w leczeniu gruźlicy, wykazuje istotną hepatotoksyczność, szczególnie przy dawkach powyżej 1,5 g/dobę, co manifestuje się wzrostem aktywności aminotransferaz (AlAT, AspAT) oraz ryzykiem żółtaczki. Hepatotoksyczność jest dawko- i czasozależna, dlatego konieczne jest systematyczne monitorowanie funkcji wątroby, zwłaszcza u pacjentów z chorobami wątroby lub stosujących inne leki hepatotoksyczne. Ponadto pirazynamid indukuje hiperurycemię poprzez hamowanie wydalania kwasu moczowego, co może prowadzić do dny moczanowej. Częste działania niepożądane obejmują również zaburzenia żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, anoreksja), które mogą pogarszać stan odżywienia pacjenta i wpływać na skuteczność terapii. Wśród poważniejszych powikłań wymienia się śródmiąższowe zapalenie nerek oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość z niedoboru żelaza, niedokrwistość sideroblastyczna i trombocytopenia, które mogą zwiększać ryzyko krwawień i osłabienia pacjenta.
aminotransferazy, anoreksja, ból stawów, dna moczanowa, dyzuria, fotowrażliwość, gorączka, gruźlica, hepatotoksyczność, hiperurycemia, izoniazyd, mialgia, niedokrwistość sideroblastyczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, nudności, pirazynamid, pokrzywka, porfiria, ryfampicyna, śródmiąższowe zapalenie nerek, świąd, terapia skojarzona, toksyczna nekroliza naskórka, trądzik, trombocytopenia, uogólniona wysypka, uszkodzenie miąższu wątroby, wymioty, wysypka skórna, zaburzenia krzepnięcia krwi, zespół Stevensa-Johnsona, złe samopoczucie, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ibuprom Regular 200 mg
Ibuprofen stosowany w dawkach dostępnych bez recepty (do 1200 mg/dobę) przez krótki czas wykazuje przede wszystkim działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego, które są zależne od dawki i czasu stosowania, w tym ryzyko krwawienia. W badaniach klinicznych wykazano, że dawki wyższe, np. 2400 mg/dobę, mogą zwiększać ryzyko tętniczych incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Częstość działań niepożądanych klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000), a najczęściej obserwowane objawy dotyczą układu pokarmowego, układu nerwowego, skóry oraz układu immunologicznego. Wśród rzadkich i bardzo rzadkich działań wymienia się m.in. zaburzenia hematopoezy (np. agranulocytoza), ciężkie reakcje nadwrażliwości (anafilaksja), aseptyczne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, ciężkie skórne reakcje nadwrażliwości (SCAR) oraz ostrą niewydolność nerek.
agranulocytoza, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba tkanki łącznej, hematopoeza, hipernatremia, incydent zatorowo-zakrzepowy, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukopenia, martwica brodawek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, osutka krostkowa, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, przewód pokarmowy, reakcja nadwrażliwości, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wrzód trawienny, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie psychotyczne, zapalenie jelita grubego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zawał mięśnia sercowego, zespół DRESS, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cefazolin Dali Pharma 2 g
Cefazolin Dali Pharma, zawierający 2 g cefazoliny sodowej w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, jest antybiotykiem cefalosporynowym pierwszej generacji. Bezwzględnym przeciwwskazaniem do jego stosowania jest nadwrażliwość na cefazolinę lub inne cefalosporyny, ze względu na ryzyko reakcji krzyżowych. Ponadto, ciężkie reakcje nadwrażliwości na penicyliny lub inne antybiotyki beta-laktamowe (w tym monobaktamy i karbapenemy) również wykluczają podanie leku. W przypadku łagodnych reakcji alergicznych na penicyliny możliwe jest ostrożne zastosowanie cefazoliny pod ścisłym nadzorem, z przygotowaniem do szybkiej interwencji w razie wystąpienia reakcji nadwrażliwości.
anafilaksja, antybiotyk beta-laktamowy, antybiotyk cefalosporynowy, cefalosporyna pierwszej generacji, cefazolina, cefazolina sodowa, karbapenem, monobaktam, nadwrażliwość na penicylinę, nadwrażliwość na substancję czynną, pierścień beta-laktamowy, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, roztwór do infuzji, terapia antybiotykowa, toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevens-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Klarytromycyna – Działania niepożądane
Klarytromycyna, jako antybiotyk makrolidowy, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla tej grupy leków, z dominującymi objawami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak biegunka, nudności, wymioty, bóle brzucha oraz zaburzenia smaku, występującymi często (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zapalenie przełyku, refluks, zapalenie błony śluzowej żołądka, a także poważniejsze reakcje jak rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy (częstość nieznana). Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują zaburzenia smaku, ból głowy i bezsenność (często/bardzo często), a także rzadziej drgawki i parestezje. Wśród działań niepożądanych sercowo-naczyniowych odnotowano wydłużenie odstępu QT, migotanie przedsionków i torsade de pointes (częstość nieznana). U pacjentów z obniżoną odpornością, stosujących dawki 1000 mg/dobę, obserwowano zwiększenie aktywności AspAT i AlAT oraz zmniejszenie liczby leukocytów i płytek krwi u 2-3% chorych. Dawki 4000 mg/dobę wiązały się z 3-4-krotnym wzrostem częstości działań niepożądanych.
agranulocytoza, antybiotyk makrolidowy, biegunka, ból brzucha, cholestaza, choroba refluksowa przełyku, depersonalizacja, drgawki, dyskineza, działanie niepożądane, kandydoza, klarytromycyna, leukopenia, migotanie komór, migotanie przedsionków, neutropenia, niewydolność wątroby, nudność, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, parestezja, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka polekowa z eozynofilią, zaburzenie psychotyczne, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie języka, zapalenie przełyku, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Panadol Femina 500 mg + 10 mg
Panadol Femina to preparat zawierający 500 mg paracetamolu oraz 10 mg hioscyny butylobromku w formie tabletek powlekanych. Paracetamol może wywoływać bardzo rzadkie działania niepożądane, takie jak zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, agranulocytoza, leukopenia, pancytopenia), reakcje anafilaktyczne i ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka), skurcz oskrzeli u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ oraz zaburzenia czynności wątroby. Butylobromek hioscyny wiąże się z ryzykiem reakcji alergicznych o nieznanej częstości, tachykardii (rzadko), zaburzeń mikcji, jaskry, suchości skóry i świądu (niezbyt często) oraz innych objawów ze strony układu pokarmowego i nerwowego. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie zagrażające życiu reakcje anafilaktyczne oraz ciężkie reakcje skórne.
agranulocytoza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dysuria, działanie przeciwcholinergiczne, elementy morfotyczne krwi, hepatotoksyczność, hioscyny butylobromek, induktor enzymatyczny, kwas acetylosalicylowy, lek hepatotoksyczny, leukopenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, pancytopenia, przerost prostaty, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie akomodacji oka, zaburzenie czynności wątroby, zatrzymanie moczu, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Clindamycin Noridem
Clindamycin Noridem (150 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań/infuzji) wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko ciężkich reakcji nadwrażliwości, w tym zespołu DRESS, zespołu Stevensa-Johnsona (SJS), toksycznej nekrolizy naskórka (TEN) oraz ostrej uogólnionej osutki krostkowej (AGEP). Reakcje te mogą pojawić się już po pierwszym podaniu leku i wymagają natychmiastowego odstawienia preparatu oraz wdrożenia leczenia ratunkowego. Klindamycyna jest alternatywą u pacjentów z alergią na penicylinę, jednak należy uwzględnić możliwość reakcji anafilaktycznych. Lek stosuje się wyłącznie w poważnych zakażeniach, z uwzględnieniem ryzyka biegunki i zapalenia jelita, w tym zakażeń Clostridioides difficile (CDAD), które mogą wystąpić nawet do 2 miesięcy po terapii. W przypadku biegunki po antybiotykoterapii konieczne jest natychmiastowe odstawienie klindamycyny i wdrożenie odpowiedniego leczenia, unikając leków hamujących perystaltykę jelit.
alergia na penicylinę, biegunka poantybiotykowa, biegunka związana z Clostridioides difficile, choroba neuromięśniowa, choroba Parkinsona, ciężka reakcja nadwrażliwości, czynność nerek, klindamycyna, lek nefrotoksyczny, miastenia, morfologia krwi, nadkażenie, niewydolność narządowa, niewydolność wątroby, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, ostre uszkodzenie nerek, parametry laboratoryjne, płyn mózgowo-rdzeniowy, reakcja anafilaktyczna, toksyczna nekroliza naskórka, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie przewodzenia nerwowo-mięśniowego, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie jelita, zapalenie jelita grubego, zapalenie opon mózgowych, zespół DRESS, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Pragiola
Pregabalina (Pragiola) wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego, takich jak zawroty głowy, senność, splątanie, utrata przytomności oraz zaburzenia psychiczne, co szczególnie dotyczy osób starszych. Istotne jest monitorowanie pacjentów pod kątem myśli i zachowań samobójczych, które wykazują niewielki, ale potwierdzony wzrost ryzyka (w tym zwiększone ryzyko śmierci samobójczej). Leczenie może prowadzić do uzależnienia, nawet przy dawkach terapeutycznych, a po odstawieniu obserwuje się objawy odstawienia, takie jak bezsenność, ból głowy, nudności, lęk, drgawki i myśli samobójcze. Zaleca się stopniowe odstawianie pregabaliny przez co najmniej 1 tydzień. Ponadto, u pacjentów leczonych pregabaliną częściej występują zaburzenia widzenia, w tym zmniejszenie ostrości wzroku i zmiany w polu widzenia, które zwykle ustępują po przerwaniu terapii.
bezsenność, biegunka, ból głowy, ból neuropatyczny, depresja, depresja oddechowa, depresja OUN, encefalopatia, lek przeciwpadaczkowy, myśli samobójcze, nadpotliwość, napady padaczkowe, niedrożność jelit, niedrożność jelitowa, niewydolność nerek, nudności, obrzęk naczynioruchowy, odstawianie pregabaliny, osłabienie ostrości wzroku, porażenna niedrożność jelit, przyrost masy ciała, reakcja nadwrażliwości, reakcje skórne, terapia wspomagająca, toksyczna nekroliza naskórka, utrata wzroku, uzależnienie lekowe, wady wrodzone, zaburzenia lękowe, zaburzenia psychiczne, zaburzenia widzenia, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Flukonazol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Flukonazol nie jest rekomendowany w leczeniu grzybicy skóry owłosionej głowy, zwłaszcza u dzieci, gdzie skuteczność jest niższa niż 20% i nie przewyższa gryzeofulwiny. Dane dotyczące jego zastosowania w kryptokokozie pozauśrodkowounerwowej oraz innych grzybicach endemicznych (parakokcydioidomikoza, sporotrychoza limfatyczno-skórna, histoplazmoza) są ograniczone, co uniemożliwia ustalenie precyzyjnych schematów dawkowania. Wzrasta częstość zakażeń Candida innych niż C. albicans, z naturalną opornością (np. C. krusei, C. auris) lub zmniejszoną wrażliwością (C. glabrata) na flukonazol, co wymaga rozważenia alternatywnej terapii. Należy uwzględniać lokalne dane epidemiologiczne dotyczące oporności na flukonazol. U pacjentów z niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania zgodnie z wytycznymi.
anafilaksja, astenia, brak laktazy, Candida, Candida albicans, Candida auris, Candida glabrata, Candida krusei, CYP2C19, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, DRESS, działanie hepatotoksyczne, elektrokardiogram, flukonazol, gryzeofulwina, grzybica endemiczna, grzybica skóry owłosionej głowy, halofantryna, hipokaliemia, histoplazmoza, inwazyjne zakażenie grzybicze, jadłowstręt, kanał potasowy, kandydoza, ketokonazol, komorowe zaburzenia rytmu, kryptokokoza, kryptokokoza płuc, nietolerancja fruktozy, nietolerancja galaktozy, niewydolność kory nadnerczy, niewydolność nerek, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, parakokcydioidomikoza, prednizon, reakcja anafilaktyczna, reakcja polekowa z eozynofilią, rumień wielopostaciowy, sporotrychoza limfatyczno-skórna, terapia przeciwgrzybicza, terfenadyna, toksyczna nekroliza naskórka, toksyczne uszkodzenie wątroby, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ampicilin+Sulbactam AptaPharma 1 g + 0,5 g
Lek Ampicilin+Sulbactam AptaPharma, dostępny w dawkach 1 g + 0,5 g oraz 2 g + 1 g jako proszek do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla antybiotyków beta-laktamowych. Najczęściej obserwuje się niedokrwistość, a także biegunki, wysypkę i bóle głowy. Niezbyt często występują małopłytkowość, eozynofilia, leukopenia, neutropenia, wymioty, ból brzucha, nudności oraz świąd. Z nieznaną częstością mogą pojawić się poważniejsze reakcje, takie jak niedokrwistość hemolityczna, agranulocytoza, plamica małopłytkowa, wstrząs anafilaktyczny i anafilaktoidalny, zespół Kounisa, konwulsje, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, zaburzenia czynności wątroby (hiperbilirubinemia, cholestaza, żółtaczka), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, śródmiąższowe zapalenie nerek oraz podwyższenie aktywności aminotransferaz ALT i AST.
agranulocytoza, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, ampicylina, antybiotyk beta-laktamowy, biegunka, cholestaza wątrobowa, duszność, eozynofilia, hiperbilirubinemia, konwulsje, leukopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra uogólniona osutka krostkowa, plamica małopłytkowa, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczna nekroliza naskórka, wstrząs anafilaktoidalny, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie jelit, zapalenie języka, zapalenie żyły, zespół Kounisa, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka