bradykineza
Bradykineza to jeden z głównych objawów choroby Parkinsona i innych zaburzeń pozapiramidowych, charakteryzujący się ogólnym spowolnieniem ruchowym. Termin ten pochodzi z języka greckiego (bradys – powolny, kinesis – ruch) i oznacza zaburzenie polegające na trudności w inicjowaniu ruchu oraz zmniejszeniu jego amplitudy i szybkości.
W obrazie klinicznym bradykineza manifestuje się poprzez spowolnienie wykonywania codziennych czynności, trudności w rozpoczynaniu ruchu, ubogą mimikę twarzy (hipomimia), zmniejszoną gestykulację, ciche i monotonne mówienie oraz charakterystyczny, drobny charakter pisma (mikrografia). Pacjenci często zgłaszają uczucie ociężałości kończyn oraz trudności w wykonywaniu precyzyjnych ruchów.
Patofizjologia bradykinezy wiąże się z dysfunkcją jąder podstawy, szczególnie z niedoborem dopaminy w prążkowiu. W chorobie Parkinsona za to zaburzenie odpowiada degeneracja neuronów dopaminergicznych istoty czarnej, co prowadzi do zakłócenia równowagi między szlakami bezpośrednimi i pośrednimi w obwodach podstawno-wzgórzowo-korowych.
Diagnostyka bradykinezy opiera się głównie na badaniu neurologicznym, podczas którego ocenia się zdolność pacjenta do wykonywania szybkich, naprzemiennych ruchów (np. zaciskanie i otwieranie pięści, dotykanie kciukiem kolejnych palców, stukanie palcami o podłoże). W ocenie nasilenia objawu stosuje się skale kliniczne, takie jak UPDRS (Unified Parkinson’s Disease Rating Scale).
Leczenie bradykinezy zależy od jej przyczyny i w przypadku choroby Parkinsona obejmuje głównie farmakoterapię lekami dopaminergicznymi (lewodopa, agoniści dopaminy) oraz metody neurochirurgiczne (głęboka stymulacja mózgu – DBS). Istotną rolę odgrywa również fizjoterapia, która pomaga pacjentom utrzymać sprawność ruchową.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Działania niepożądane
Paliperydon, aktywny metabolit rysperydonu, stosowany głównie w formie palmitynianu do iniekcji o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane to bezsenność, ból głowy, lęk, infekcje górnych dróg oddechowych, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, parkinsonizm, akatyzja, sedacja/senność, nudności, zaparcia, zawroty głowy ośrodkowe, bóle mięśniowo-szkieletowe, częstoskurcz, drżenie, wymioty, biegunka, zmęczenie i dystonia. Występowanie akatyzji i sedacji/senności jest zależne od dawki. Szczególną grupę stanowią objawy pozapiramidowe (EPS), w tym parkinsonizm, akatyzja, dyskineza, dystonia i drżenie. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, głównie ból, mają zazwyczaj łagodne do umiarkowanego nasilenie, z tendencją do zmniejszania się w czasie, przy większym bólu po iniekcjach do mięśnia naramiennego niż pośladkowego. Hiperprolaktynemia, manifestująca się m.in. brakiem miesiączki, mlekotokiem, zaburzeniami menstruacji i ginekomastią, występuje u mniej niż 1% pacjentów. W 13-tygodniowym badaniu klinicznym częstość zwiększenia masy ciała ≥ 7% wynosiła 5% w grupie placebo, 6% przy 25 mg, 8% przy 100 mg i 13% przy 150 mg paliperydonu.
agranulocytoza, akatyzja, akineza, bradykineza, brak miesiączki, choreoatetoza, cukrzycowa kwasica ketonowa, dysfagia, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokineza, jaskra, kręcz szyi, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, mlekotok, neutropenia, objawy pozapiramidowe, opistotonus, paliperydon, palmitynian paliperydonu, parkinsonizm, pleurototonus, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, śpiączka cukrzycowa, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon chorób i schorzeń
Atrofia wieloukładowa – Objawy
Atrofia wieloukładowa (MSA) to rzadkie, postępujące schorzenie neurodegeneracyjne, które obejmuje dysfunkcję zarówno ośrodkowego, jak i autonomicznego układu nerwowego. Choroba manifestuje się w dwóch głównych podtypach: MSA-P z dominującymi objawami parkinsonizmu (sztywność mięśni, bradykinezja, drżenie, dyzartria, zaburzenia postawy) oraz MSA-C z przewagą ataksji móżdżkowej (zaburzenia koordynacji, dyzartria, dysfagia, zaburzenia widzenia). W obu typach wczesne objawy autonomiczne, takie jak hipotensja ortostatyczna, zaburzenia funkcji pęcherza moczowego (nietrzymanie, zatrzymanie moczu), dysfunkcje seksualne (zwłaszcza zaburzenia erekcji u mężczyzn) oraz zaburzenia snu (REM sleep behavior disorder, bezdech senny, stridor), często poprzedzają objawy ruchowe. Średni czas przeżycia od wystąpienia symptomów wynosi około 7-10 lat, a progresja choroby jest szybka, prowadząc do znacznej niepełnosprawności i powikłań takich jak infekcje dróg moczowych, zachłystowe zapalenie płuc czy zatorowość płucna.
ataksja, atrofia wieloukładowa, autonomiczny układ nerwowy, bezdech senny, bradykineza, choroba neurodegeneracyjna, choroba Parkinsona, drżenie spoczynkowe, dysfagia, dyzartria, hipotensja ortostatyczna, labilność emocjonalna, lewodopa, MSA-C, MSA-P, nadciśnienie w pozycji leżącej, niedociśnienie, obumieranie komórek nerwowych, ośrodkowy układ nerwowy, parkinsonizm, sztywność mięśni, zaburzenia erekcji, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia oddychania, zaburzenia zachowania w fazie REM, zachłystowe zapalenie płuc, zator płucny