hipokineza
Hipokineza to termin medyczny określający zmniejszenie amplitudy i szybkości ruchów ciała. Jest to objaw często występujący w chorobach neurologicznych, szczególnie w zaburzeniach funkcji układu pozapiramidowego, takich jak choroba Parkinsona.
W diagnostyce kardiologicznej hipokineza odnosi się do osłabionej kurczliwości mięśnia sercowego, objawiającej się zmniejszoną amplitudą ruchu ściany serca podczas skurczu. Może dotyczyć całego mięśnia sercowego (hipokineza globalna) lub tylko jego fragmentów (hipokineza odcinkowa). Jest to istotny objaw echokardiograficzny wskazujący na niedokrwienie, bliznowacenie lub inne uszkodzenie miokardium.
Hipokineza w neurologii może być objawem towarzyszącym depresji (spowolnienie psychoruchowe), zaburzeniom świadomości, uszkodzeniom móżdżku lub innym schorzeniom ośrodkowego układu nerwowego. Diagnostyka hipokinezy obejmuje badania obrazowe (MRI, CT), elektrokardiografię, echokardiografię oraz szczegółowe badanie neurologiczne w zależności od podejrzewanej przyczyny.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Eletryptan – Działania niepożądane
Profil bezpieczeństwa eletryptanu, oceniany na podstawie badań klinicznych u ponad 5000 pacjentów, wykazuje zależność dawka-efekt w zakresie działań niepożądanych przy dawkach 20 mg, 40 mg i 80 mg. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to astenia, senność, nudności oraz zawroty głowy, typowe dla agonistów receptorów 5-HT1. Częstość występowania działań niepożądanych klasyfikowano jako częste (≥1/100 do <1/10), niezbyt częste (≥1/1000 do <1/100) oraz rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000). Do najczęstszych należą zaburzenia układu nerwowego (senność, ból głowy, zawroty głowy), serca (kołatanie, częstoskurcz), naczyniowe (zaczerwienienie twarzy), żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności), a także objawy ogólne (uczucie ciepła, osłabienie). Niezbyt często obserwowano m.in. zaburzenia psychiczne (depresja, euforia), neurologiczne (drżenie, ataksja), a rzadko poważne powikłania, takie jak zapalenie spojówek, rzadkoskurcz czy hiperbilirubinemia.
agonista receptora 5-HT1, astenia, ataksja, choroba naczyń obwodowych, częstomocz, częstoskurcz, depersonalizacja, eletryptan, fascykulacje, hiperbilirubinemia, hipokineza, jadłowstręt, kołatanie serca, labilność emocjonalna, miopatia, nadciśnienie tętnicze, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, rzadkoskurcz, skurcz tętnicy wieńcowej, stupor, światłowstręt, szum uszny, udar naczyniowy mózgu, wielomocz, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy błędnikowe, zespół serotoninowy - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół złamanego serca – Diagnostyka i diagnoza
Zespół złamanego serca (Takotsubo cardiomyopathy) to przejściowa dysfunkcja lewej komory serca, klinicznie imitująca ostry zespół wieńcowy (ACS). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, zwłaszcza w kierunku niedawnego silnego stresu emocjonalnego lub fizycznego, oraz badaniach takich jak EKG (uniesienie odcinka ST, odwrócenie załamka T, wydłużenie QT), umiarkowane podwyższenie biomarkerów sercowych (troponina, CK-MB) i peptydów natriuretycznych BNP. Echokardiografia wykazuje charakterystyczne balonowate rozszerzenie koniuszka lewej komory, hipokinezę lub akinezę segmentów środkowych i koniuszkowych oraz przejściowe obniżenie frakcji wyrzutowej. Koronarografia wyklucza istotne zwężenia tętnic wieńcowych, a rezonans magnetyczny serca (CMR) pozwala na ocenę obrzęku mięśnia sercowego i wykluczenie zawału czy zapalenia mięśnia sercowego (brak późnego wzmocnienia kontrastowego). Diagnostyka różnicowa obejmuje zawał mięśnia sercowego, zapalenie mięśnia sercowego, kardiomiopatię przerostową oraz guza chromochłonnego.
akineza, angiografia wieńcowa, biomarkery sercowe, ból w klatce piersiowej, czynniki ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, duszność, echokardiografia, elektrokardiografia, frakcja wyrzutowa lewej komory, guz chromochłonny, hipokineza, hipotonia, kardiomiopatia przerostowa, kinaza kreatynowa, kołatanie serca, koronarografia, niedomykalność zastawki mitralnej, niewydolność serca, obrzęk mięśnia sercowego, odwrócenie załamka T, ostry zespół wieńcowy, rezonans magnetyczny serca, troponina, uniesienie odcinka ST, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, zespół złamanego serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dobutamin hameln 12,5 mg/ml
Dobutamin jest syntetyczną aminą katecholową o działaniu inotropowo dodatnim, głównie poprzez pobudzenie receptorów adrenergicznych beta1 i alfa1, co skutkuje zwiększeniem kurczliwości mięśnia sercowego, objętości wyrzutowej lewej komory oraz pojemności minutowej serca. Działanie hemodynamiczne jest dawkozależne: przy niskich dawkach obserwuje się wzrost rzutu serca głównie przez zwiększenie objętości wyrzutowej, natomiast przy wyższych dawkach dochodzi do przyspieszenia czynności serca oraz zmniejszenia ciśnienia napełniania lewej komory i oporu obwodowego. Dobutamin nie działa na receptory dopaminowe ani nie wpływa na uwalnianie endogennej noradrenaliny, co odróżnia go od dopaminy. W terapii stosuje się dawki od 1,0 do 20 mikrogramów/kg mc./min, przy czym u dzieci obserwuje się specyficzne efekty hemodynamiczne, takie jak mniejsza redukcja oporu naczyniowego i większe przyspieszenie tętna. Lek jest wskazany w dekompensacji serca z obniżoną kurczliwością, zwłaszcza gdy towarzyszy temu podwyższone ciśnienie w kapilarach płucnych.
arytmia, ciśnienie napełniania lewej komory, ciśnienie tętnicze, ciśnienie w kapilarach płucnych, ciśnienie zaklinowania tętnicy płucnej, dekompensacja serca, działanie chronotropowe, działanie inotropowe dodatnie, echokardiografia obciążeniowa, hipokineza, kurczliwość mięśnia sercowego, kurczliwość skurczowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, noradrenalina endogenna, objętość wyrzutowa lewej komory, opór naczyń obwodowych, opór naczyniowy płucny, opór obwodowy, opór płucny, perfuzja nerkowa, pojemność minutowa serca, przeciek płucny, przepływ wieńcowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor beta2, receptor dopaminowy, receptory adrenergiczne, tolerancja lekowa, zabieg kardiochirurgiczny, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zwężenie tętnic wieńcowych - Leksykon substancji czynnych
Nitrazepam – Działania niepożądane
Nitrazepam, jako benzodiazepina, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości występowania, z istotnym znaczeniem klinicznym, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Do często obserwowanych (≥1/100 do <1/10) należą zaburzenia psychiczne i neurologiczne, takie jak zahamowanie emocji, splątanie, depresja, bóle głowy, zmęczenie, osłabienie siły mięśniowej oraz senność dzienna wynikająca z ośrodkowego działania depresyjnego. Działania te są dawkozależne i zwykle ustępują przy kontynuacji leczenia. Rzadziej występują zaburzenia libido, dyskomfort w jamie brzusznej oraz wysypki skórne. Wśród działań o nieznanej częstości odnotowano poważne reakcje alergiczne (w tym anafilaksję i obrzęk naczynioruchowy), dyskrazję krwi, zaburzenia funkcji poznawczych, majaczenie, bezsenność, a także uzależnienie fizyczne i psychiczne z ryzykiem zespołu odstawienia manifestującego się zmianami nastroju, lękiem, pobudzeniem, agresją, urojonymi przekonaniami, koszmarami i zaburzeniami psychotycznymi. Niepamięć następcza, nawet po dawkach terapeutycznych, stanowi istotne ryzyko, nasilające się wraz ze wzrostem dawki, często towarzyszą jej zaburzenia zachowania.
ataksja, benzodiazepiny, depresja oddechowa, diplopia, dyskomfort brzuszny, dyskrazja krwi, hipokineza, majaczenie, napad drgawkowy, niedociśnienie tętnicze, niepamięć następcza, nitrazepam, obrzęk naczynioruchowy, reakcja alergiczna skórna, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, splątanie, uzależnienie od benzodiazepin, zaburzenia libido, zaburzenia poznawcze, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zespół odstawienia, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Działania niepożądane
Paliperydon, aktywny metabolit rysperydonu, stosowany głównie w formie palmitynianu do iniekcji o przedłużonym uwalnianiu, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwowane to bezsenność, ból głowy, lęk, infekcje górnych dróg oddechowych, reakcje w miejscu wstrzyknięcia, parkinsonizm, akatyzja, sedacja/senność, nudności, zaparcia, zawroty głowy ośrodkowe, bóle mięśniowo-szkieletowe, częstoskurcz, drżenie, wymioty, biegunka, zmęczenie i dystonia. Występowanie akatyzji i sedacji/senności jest zależne od dawki. Szczególną grupę stanowią objawy pozapiramidowe (EPS), w tym parkinsonizm, akatyzja, dyskineza, dystonia i drżenie. Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, głównie ból, mają zazwyczaj łagodne do umiarkowanego nasilenie, z tendencją do zmniejszania się w czasie, przy większym bólu po iniekcjach do mięśnia naramiennego niż pośladkowego. Hiperprolaktynemia, manifestująca się m.in. brakiem miesiączki, mlekotokiem, zaburzeniami menstruacji i ginekomastią, występuje u mniej niż 1% pacjentów. W 13-tygodniowym badaniu klinicznym częstość zwiększenia masy ciała ≥ 7% wynosiła 5% w grupie placebo, 6% przy 25 mg, 8% przy 100 mg i 13% przy 150 mg paliperydonu.
agranulocytoza, akatyzja, akineza, bradykineza, brak miesiączki, choreoatetoza, cukrzycowa kwasica ketonowa, dysfagia, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipertermia, hipokineza, jaskra, kręcz szyi, lek przeciwpsychotyczny drugiej generacji, mlekotok, neutropenia, objawy pozapiramidowe, opistotonus, paliperydon, palmitynian paliperydonu, parkinsonizm, pleurototonus, prolaktyna, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, śpiączka cukrzycowa, tachykardia komorowa, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Lynagex XR 82,5 mg
Pregabalina w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Lusama) była badana klinicznie u ponad 8900 pacjentów, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Najczęstszymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność, które występują bardzo często (≥1/10) i są główną przyczyną przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Działania niepożądane mają najczęściej łagodne lub umiarkowane nasilenie, jednak u pacjentów z ośrodkowym bólem neuropatycznym po urazie rdzenia obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Profil bezpieczeństwa obejmuje szeroki zakres objawów, od zaburzeń psychicznych (np. splątanie, depresja, myśli samobójcze) po zaburzenia układu nerwowego, serca, układu oddechowego i przewodu pokarmowego, z różną częstością występowania od bardzo często do bardzo rzadko.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki, drgawki kloniczne mięśni, dysgrafia, dyskineza, hipoglikemia, hipokineza, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad lęku panicznego, napad padaczkowy częściowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, pregabalina, przeczulica, przeczulica słuchowa, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, rozszerzenie źrenic, senność, tachykardia, uraz rdzenia kręgowego, utrata pola widzenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia połykania, zaburzenia węchu, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół grypopodobny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Masultab 50 mg
Masultab (amisulpryd) jest lekiem przeciwpsychotycznym, którego profil bezpieczeństwa charakteryzuje się licznymi działaniami niepożądanymi, głównie ze strony układu nerwowego, sercowo-naczyniowego oraz endokrynologicznego. Najczęściej obserwuje się objawy pozapiramidowe, takie jak drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, akatyzja i dyskineza (≥1/10 pacjentów), a także ostrą dystonię i senność. Rzadko może wystąpić złośliwy zespół neuroleptyczny, stan zagrażający życiu. Ze strony układu sercowo-naczyniowego notuje się niedociśnienie tętnicze (często), bradykardię (niezbyt często) oraz poważne zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT i torsade de pointes (rzadko). Hiperprolaktynemia jest częstym działaniem niepożądanym, prowadzącym do mlekotoku, zatrzymania miesiączki, ginekomastii i zaburzeń erekcji, a rzadko do rozwoju prolaktynoma. Ponadto, niezbyt często obserwuje się hiperglikemię, hipertriglicerydemię, hipercholesterolemię, leukopenię, neutropenię oraz reakcje alergiczne.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, drżenie, dyskineza, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, nadciśnienie tętnicze, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza, ostra dystonia, późna dyskineza, prolaktynoma, reakcja alergiczna, SIADH, ślinotok, torsade de pointes, wydłużenie QT, zaburzenia orgazmu, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia ruchowe – Objawy
Zaburzenia ruchowe to grupa schorzeń neurologicznych charakteryzujących się nieprawidłowymi ruchami ciała, które mogą być hiperkinetyczne (nadmierne ruchy, np. dyskinezje) lub hipokinetyczne (zmniejszone lub spowolnione ruchy, np. akineza, bradykinezja, sztywność). Objawy obejmują drżenie, sztywność mięśni, spowolnienie ruchów, zaburzenia koordynacji i równowagi oraz problemy z wykonywaniem czynności takich jak pisanie, mówienie czy chodzenie. W chorobie Parkinsona, gdzie dochodzi do utraty ponad 50% neuronów dopaminergicznych w istocie czarnej przed pojawieniem się objawów, obserwuje się m.in. drżenie spoczynkowe, festynację chodu, sztywność i epizody zamrożenia ruchu. Progresja choroby przebiega przez cztery stadia, od łagodnych objawów jednostronnych do zaawansowanej niepełnosprawności z ryzykiem upadków i powikłań takich jak aspiracja. Inne schorzenia, jak choroba Huntingtona, zanik wieloukładowy (MSA) czy postępujące porażenie nadjądrowe (PSP), cechują się różnym tempem progresji i specyficznymi objawami motorycznymi i niemotorycznymi, w tym zaburzeniami poznawczymi i psychiatrycznymi.
Zaburzenia ruchowe mają istotny wpływ na jakość życia pacjentów, powodując ograniczenia funkcjonalne (np. trudności w chodzeniu, mówieniu, przełykaniu), a także objawy niemotoryczne takie jak depresja (występująca u około 50% pacjentów, z ciężką depresją u 5-10%), lęk, zmęczenie, zaburzenia snu i problemy poznawcze, w tym demencję. Leczenie, zwłaszcza w chorobie Parkinsona, opiera się na farmakoterapii (np. lewodopa), której skuteczność może ulegać fluktuacjom, a wyższe dawki wiążą się z dyskinezami. Objawy mogą ulegać wahaniom pod wpływem stresu, zmęczenia czy lęku. Kompleksowe podejście terapeutyczne, uwzględniające wsparcie psychospołeczne i rehabilitację, jest kluczowe dla poprawy funkcjonowania i jakości życia pacjentów z zaburzeniami ruchowymi.
akineza, bradykinezja, choroba Huntingtona, choroba Parkinsona, demencja, drżenie mięśniowe, drżenie samoistne, dysfagia, dysfunkcja wykonawcza, dyskineza, dystonia, funkcja poznawcza, hiperkinetyczne zaburzenie ruchowe, hipokineza, lewodopa, pląsawica, porażenie nadjądrowe, ruch dystoniczny, ruch mimowolny, stwardnienie rozsiane, sztywność mięśniowa, udar mózgu, zaburzenie koordynacji, zaburzenie neurologiczne, zaburzenie postawy, zaburzenie równowagi, zamrożenie chodu, zanik wieloukładowy, zapalenie płuc - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmin NeuroPharma 3 mg
Rywastygmina w postaci wodorowinianu dostępna jest w kapsułkach twardych o dawkach 1,5 mg, 3,0 mg, 4,5 mg oraz 6,0 mg i stosowana jest w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze dotyczą układu pokarmowego (nudności 38%, wymioty 23%, biegunka – bardzo często), układu nerwowego (zawroty głowy – bardzo często, bóle głowy, senność, drżenie – często) oraz zaburzeń psychicznych (pobudzenie, splątanie, lęk – często). Kobiety wykazują większą wrażliwość na działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego oraz częściej doświadczają zmniejszenia masy ciała. Wśród działań rzadkich i bardzo rzadkich odnotowano m.in. chorobę wrzodową, krwawienia z przewodu pokarmowego, zapalenie trzustki, drgawki, objawy pozapiramidowe oraz zaburzenia rytmu serca. W badaniach klinicznych u pacjentów z otępieniem w przebiegu choroby Parkinsona obserwowano specyficzne działania niepożądane, takie jak drżenie (10,2%), nasilenie choroby Parkinsona (3,3%), dyskineza i spowolnienie ruchowe (często). Działania niepożądane związane z postacią transdermalną obejmują m.in. majaczenie, gorączkę, zmniejszony apetyt i nietrzymanie moczu.
agresja, alergiczne zapalenie skóry, astenia, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, bóle głowy, bradykardia, brak łaknienia, choroba wrzodowa żołądka, depresja, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, dyskineza, dyspepsja, dystonia, hipokineza, krwawienie z przewodu pokarmowego, lęk, majaczenie, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, niepokój ruchowy, nietrzymanie moczu, nudności i wymioty, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy, omdlenie, otępienie alzheimerowskie, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, pobudzenie, pokrzywka, rumień, rywastygmina, splątanie, spowolnienie ruchowe, świąd, sztywność mięśni, sztywność typu koła zębatego, tachykardia, wodorowinan rywastygminy, wysypka, zaburzenia chodu, zaburzenia równowagi, zaburzenia rytmu serca, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego, zmęczenie - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symamis 100 mg
Symamis, zawierający amisulpryd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najczęściej obserwowane (≥1/10) są objawy pozapiramidowe, takie jak drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, akatyzja i dyskineza. Często (≥1/100 do <1/10) występują zaburzenia endokrynologiczne (hiperprolaktynemia, mlekotok, zatrzymanie miesiączki, ginekomastia, zaburzenia erekcji), psychiczne (bezsenność, lęk, pobudzenie), neurologiczne (ostra dystonia, senność), okulistyczne (niewyraźne widzenie), kardiologiczne (wydłużenie odstępu QT), naczyniowe (niedociśnienie), żołądkowo-jelitowe (zaparcia, nudności, wymioty, suchość w jamie ustnej) oraz przyrost masy ciała. Rzadziej (≥1/1 000 do <1/100) mogą pojawić się leukopenia, neutropenia, reakcje alergiczne, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, splątanie, późna dyskineza, bradykardia, nadciśnienie, osteopenia, osteoporoza, zatrzymanie moczu oraz wzrost aktywności aminotransferaz.
agranulocytoza, akatyzja, amenorrhea, amisulpryd, bradykardia, częstoskurcz komorowy, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, neutropenia, niedociśnienie, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, osteoporoza, pokrzywka, późna dyskineza, prolactinoma, reakcja alergiczna, torsade de pointes, zaburzenia erekcji, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół odstawienia u noworodka, zespół wydłużonego QT, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon chorób i schorzeń
Migrena z aurą – Epidemiologia
Migrena z aurą (MA) dotyczy około 25-33% pacjentów z migreną, z roczną częstością występowania w USA wynoszącą 5,3% u kobiet i 1,9% u mężczyzn. Szczyt zachorowalności przypada u chłopców około 5. roku życia (7/1000 osobolat) oraz u dziewcząt w wieku 12-13 lat (14/1000 osobolat). Aura wzrokowa jest dominującym typem aury, występującym u 98-99% pacjentów, a zaburzenia czuciowe i mowy pojawiają się odpowiednio u około 36% i 10% chorych. Czas trwania aury mieści się zwykle w przedziale 5-60 minut, choć u części pacjentów objawy mogą trwać dłużej, co wymaga ponownej oceny definicji przedłużonej aury. Migrena z aurą cechuje się znacznym nakładaniem z migreną bez aury, gdyż do 81% pacjentów doświadcza obu form ataków.
antagonista CGRP, aura migrenowa, aura wzrokowa, doustny środek antykoncepcyjny, dysfagia, dysgeuzja, halucynacja słuchowa, hipokineza, hormonalna antykoncepcja, migotanie przedsionków, migrena z aurą, mroczek, nadciśnienie tętnicze, niepełnosprawność, parosmia, peptyd związany z genem kalcytoniny, płyn mózgowo-rdzeniowy, skotoma, udar krwotoczny, udar niedokrwienny, zaburzenie czuciowe, zaburzenie mowy, zaburzenie ze spektrum autyzmu, zawał mózgu, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 6 mg
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu pokarmowego, z nudnościami (38%) i wymiotami (23%) dominującymi w początkowej fazie terapii. Kobiety wykazują większą podatność na zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz utratę masy ciała. Inne często występujące objawy to zawroty głowy, bóle głowy, senność, drżenia oraz zaburzenia psychiczne, takie jak koszmary senne, lęk czy depresja. U pacjentów z otępieniem parkinsonowskim rywastygmina może nasilać objawy parkinsonowskie, w tym drżenie (10,2% vs. 3,9% placebo), dyskinezy, spowolnienie ruchowe i dystonię, co wymaga szczególnej uwagi i ewentualnej modyfikacji dawkowania.
alergiczne zapalenie skóry, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka, dezorientacja, dławica piersiowa, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, dystonia, hipokineza, inhibitor cholinoesterazy, jadłowstręt, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, objawy pozapiramidowe, omamy wzrokowe, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, parkinsonizm, pęknięcie przełyku, rywastygmina, system transdermalny, tachykardia, wymioty, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Rywastygmina – Działania niepożądane
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych zależnych od formy podania i dawki. Najczęściej obserwuje się zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności (ok. 38%), wymioty (ok. 23%), biegunka, niestrawność i ból brzucha, z większą wrażliwością u kobiet. W przypadku systemów transdermalnych dominują reakcje skórne w miejscu aplikacji plastra, w tym rumień, świąd, obrzęk i zapalenie skóry, z częstością przerwania leczenia ≤2,3%, a u pacjentów rasy żółtej nawet do 8,4%. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują ból głowy, zawroty głowy, omdlenia, senność i drżenie, a rzadziej objawy pozapiramidowe, nasilenie choroby Parkinsona oraz napady padaczkowe. W sferze psychicznej często występują lęk, depresja, majaczenie i pobudzenie, a rzadziej agresja, omamy i niepokój ruchowy. Rywastygmina może również powodować zaburzenia rytmu serca, takie jak bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, migotanie przedsionków oraz zespół chorego węzła zatokowego, a także nadciśnienie tętnicze.
alergiczne zapalenie skóry, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dyskineza, hipokineza, majaczenie, migotanie przedsionków, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie alzheimerowskie, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, pokrzywka, reakcje skórne, rumień, system transdermalny, sztywność typu koła zębatego, wrzód żołądka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie skóry, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Sufentanil hameln 5 mcg/ml
Bezpieczeństwo stosowania sufentanylu oceniono w 6 badaniach klinicznych obejmujących 650 pacjentów, z czego 78 otrzymywało lek dożylnie podczas poważnych zabiegów chirurgicznych, a 572 podawano zewnątrzoponowo jako środek przeciwbólowy pooperacyjny lub podczas porodu w połączeniu z bupiwakainą. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi (≥5%) były uspokojenie (19,5%), świąd (15,2%), nudności (9,8%) oraz wymioty (5,7%). Sufentanyl wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, w tym depresji oddechowej, zatrzymania akcji oddechowej, bezdechu, skurczu krtani i obrzęku płuc, które mogą zagrażać życiu pacjenta. Ponadto obserwowano poważne zaburzenia układu sercowo-naczyniowego, takie jak asystolia, wstrząs, arytmie, bradykardia i tachykardia, a także reakcje nadwrażliwości, w tym wstrząs anafilaktyczny wymagający natychmiastowej interwencji.
alergiczne zapalenie skóry, arytmia, asystolia, bezdech, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bupiwakaina, depresja oddechowa, drgawki, dysfonia, dyskineza, dystonia, hiperrefleksja, hipertonia, hipokineza, hipotermia, hipotonia noworodkowa, hipowentylacja, nadpotliwość, nadwrażliwość, nietrzymanie moczu, obrzęk płuc, reakcja anafilaktoidalna, reakcja anafilaktyczna, ruchy toniczno-kloniczne, sinica noworodkowa, skurcz krtani, skurcz oskrzeli, śpiączka, sufentanyl, świąd, tachykardia, wstrząs, wstrząs anafilaktyczny, wysypka noworodkowa, zaburzenia oddychania, zatrzymanie akcji serca, zatrzymanie moczu, zatrzymanie oddychania, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Tiapryd – Działania niepożądane
Tiapryd, neuroleptyk z grupy benzamidów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują głównie zaburzenia neurologiczne, endokrynologiczne oraz sercowo-naczyniowe. Do najczęstszych należą objawy pozapiramidowe, takie jak parkinsonizm polekowy (często, ≥1/100 do <1/10) z drżeniem, wzmożonym napięciem mięśniowym i hipokinezą, dystonia i akatyzja (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100), a także rzadko występująca ostra dyskineza. Szczególnie niebezpieczny jest złośliwy zespół neuroleptyczny (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000) z gorączką, sztywnością mięśniową i zaburzeniami świadomości. Długotrwałe stosowanie (>3 miesiące) może prowadzić do późnej dyskinezy, która jest oporna na leczenie przeciwparkinsonowskie. Hiperprolaktynemia (często/niezbyt często) manifestuje się zatrzymaniem miesiączki, mlekotokiem, ginekomastią i zaburzeniami funkcji seksualnych, a jej odwracalność po odstawieniu leku jest istotna klinicznie. Tiapryd może także powodować poważne zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie odstępu QT, torsades de pointes, tachykardię komorową oraz nagły zgon (wszystkie rzadko), a także niedociśnienie ortostatyczne i zwiększone ryzyko zakrzepicy żył głębokich oraz zatorowości płucnej.
agranulocytoza, akatyzja, dystonia, enzymy wątrobowe, ginekomastia, hiperprolaktynemia, hipokineza, hiponatremia, kręcz szyi, leukopenia, migotanie komór, morfologia krwi, neuroleptyk benzamidowy, neutropenia, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, ostra dyskineza, parkinsonizm polekowy, późna dyskineza, rabdomioliza, ślinotok, szczękościsk, tachykardia komorowa, torsades de pointes, wydłużenie odstępu QT, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia erekcji, zaburzenia świadomości, zaburzenia układu autonomicznego, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zaparcie, zatorowość płucna, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół odstawienny noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Symamis 200 mg
Symamis, zawierający amisulpryd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to objawy pozapiramidowe występujące bardzo często (≥1/10), takie jak drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, akatyzja i dyskineza. Neurologiczne działania niepożądane obejmują również ostrą dystonię i senność (często, ≥1/100 do <1/10), a także późną dyskinezę (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Amisulpryd może powodować poważne, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000) powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, komorowe zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes) oraz zakrzepicę żylną, w tym zatorowość płucną. Często obserwuje się zaburzenia endokrynologiczne związane z hiperprolaktynemią, manifestujące się mlekotokiem, zatrzymaniem miesiączki, ginekomastią i zaburzeniami erekcji, a rzadko – łagodnym guzem przysadki typu prolactinoma. W zakresie układu sercowo-naczyniowego amisulpryd często powoduje wydłużenie odstępu QT i niedociśnienie, a niezbyt często bradykardię i nadciśnienie.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bezsenność, bradykardia, częstoskurcz komorowy, działanie niepożądane, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, komorowe zaburzenia rytmu, kręcz szyi, lęk, lek neuroleptyczny, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadciśnienie, nagły zgon, niedociśnienie, niewyraźne widzenie, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, ostra dystonia, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, późna dyskineza, prolactinoma, przekrwienie błony śluzowej nosa, reakcja alergiczna, SIADH, splątanie, suchość w jamie ustnej, torsade de pointes, układ endokrynologiczny, wydłużenie odstępu QT, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenia orgazmu, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zaparcia, zatorowość płucna, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie miesiączki, zatrzymanie moczu, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 3 mg
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie nasilonymi podczas ustalania dawki. Kobiety są bardziej podatne na te objawy oraz na utratę masy ciała. Wśród działań niepożądanych układu nerwowego często występują zawroty głowy, drżenie, bóle głowy, senność oraz u pacjentów z chorobą Parkinsona dodatkowo dyskineza, hipokineza, spowolnienie ruchowe i objaw koła zębatego. Istotne jest ryzyko nasilenia objawów parkinsonowskich – w badaniu 24-tygodniowym 27,3% pacjentów leczonych rywastygminą doświadczyło zdarzeń niepożądanych wskazujących na pogorszenie stanu, w porównaniu do 15,6% w grupie placebo, z drżeniem (10,2% vs 3,9%) i nasileniem choroby Parkinsona (3,3% vs 1,1%) jako najczęstszymi objawami.
agresja, alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, dyskineza, dystonia, halucynacje wzrokowe, hipokineza, jadłowstręt, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, lęk, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nadmierne wydzielanie śliny, niedociśnienie tętnicze, niepokój ruchowy, nudności i wymioty, objaw koła zębatego, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie w chorobie Parkinsona, pęknięcie przełyku, pobudzenie, senność, spowolnienie ruchowe, tachykardia, zaburzenia rytmu serca, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Tabagine 75 mg
Pregabalina, substancja czynna leku Tabagine dostępna w kapsułkach o dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić w trakcie terapii. Najczęściej obserwowanymi działaniami są zawroty głowy i senność, występujące bardzo często (≥1/10), co może zwiększać ryzyko upadków, zwłaszcza u osób starszych, oraz upośledzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. W badaniach klinicznych z udziałem ponad 8900 pacjentów, w tym 5600 w badaniach kontrolowanych placebo, odsetek przerwania leczenia z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie pregabaliny versus 5% w grupie placebo. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi takimi jak senność, gorączka i infekcje górnych dróg oddechowych. Objawy odstawienia, takie jak bezsenność, bóle głowy, lęk czy drgawki, mogą wystąpić po przerwaniu leczenia i wskazują na ryzyko uzależnienia fizycznego, z nasileniem zależnym od dawki.
arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, ginekomastia, hipoglikemia, hipokineza, leukopenia, napad padaczkowy, neutropenia, niedoczulica, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie fizyczne, wydłużenie odstępu QT, zachowanie samobójcze, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Amisulpryd – Działania niepożądane
Amisulpryd, lek przeciwpsychotyczny II generacji, stosowany w schizofrenii i zaburzeniach psychotycznych, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie zależą od dawki oraz czasu terapii. Najczęstsze działania obejmują hiperprolaktynemię z objawami takimi jak mlekotok, zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia i zaburzenia erekcji, a także objawy pozapiramidowe (drżenie, hipertonia, hipokineza, akatyzja, dyskineza), które występują bardzo często, zwłaszcza przy dawkach powyżej 300 mg/dobę. Ostra dystonia (np. torticollis, oculogyric crisis) oraz późna dyskineza pojawiają się odpowiednio często i niezbyt często, przy czym późna dyskineza jest oporna na leczenie przeciwparkinsonowskie. Rzadkie, ale poważne powikłania neurologiczne to złośliwy zespół neuroleptyczny, napady padaczkowe i zespół niespokojnych nóg. W zakresie układu sercowo-naczyniowego amisulpryd może powodować rzadkie, ale groźne zaburzenia rytmu serca, w tym wydłużenie QT, torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór oraz nagły zgon, a także częste niedociśnienie tętnicze i niezbyt częste nadciśnienie oraz bradykardię.
agranulocytoza, akatyzja, amenorrhea, bezsenność, częstoskurcz komorowy, dyskineza, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertonia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, lęk, lek przeciwpsychotyczny, leki przeciwparkinsonowskie, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadwrażliwość na światło, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, nudności, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, oculogyric crisis, osteopenia, osteoporoza, ostra dystonia, padaczka, pobudzenie, pokrzywka, późna dyskineza, prolactinoma, przyrost masy ciała, rabdomioliza, schizofrenia, splątanie, suchość w jamie ustnej, torsade de pointes, torticollis, tremor, trismus, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia erekcji, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia orgazmu, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia rytmu serca, zakrzepica żył głębokich, zaparcia, zatorowość płucna, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodka, zespół SIADH, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Relpax 40 mg
Eletryptan (Relpax) jest agonistą receptora 5-HT1 stosowanym w dawkach 20 mg, 40 mg lub 80 mg, z działaniami niepożądanymi zależnymi od dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to astenia, senność, nudności i zawroty głowy. Częstość występowania działań niepożądanych według MedDRA obejmuje m.in. zapalenie gardła i nieżyt nosa (często), powiększenie węzłów chłonnych (rzadko), jadłowstręt (niezbyt często), zaburzenia psychiczne takie jak pobudzenie i depresja (niezbyt często), oraz zaburzenia układu nerwowego jak senność, ból głowy i zawroty głowy (często). Inne często występujące objawy to kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, ból brzucha, nadmierne pocenie się, bóle mięśni i uczucie ciepła. Rzadziej zgłaszano poważniejsze reakcje, w tym zaburzenia serca i układu naczyniowego, a także reakcje alergiczne i zaburzenia żołądkowo-jelitowe.
agonista receptora 5-HT1, astenia, astma, bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból mięśniowy, ból stawowy, częstomocz, częstoskurcz, depersonalizacja, duszność, eletryptan, fascykulacje, hiperbilirubinemia, hipertonia, hipokineza, jadłowstręt, kołatanie serca, miopatia, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie się, niedoczulica, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienne zapalenie okrężnicy, niestrawność, nieżyt nosa, nudności, nużliwość mięśni, obrzęk języka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk Quinckego, parestezje, pokrzywka, powiększenie węzłów chłonnych, rzadkoskurcz, senność, skurcz tętnicy wieńcowej, splątanie, suchość w jamie ustnej, świąd, światłowstręt, szum uszny, terminologia MedDRA, udar naczyniowy mózgu, wielomocz, wysypka, zaburzenia myślenia, zakażenie dróg oddechowych, zapalenie gardła, zapalenie języka, zapalenie przełyku, zapalenie spojówek, zapalenie stawów, zaparcia, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zawroty głowy błędnikowe, zespół serotoninowy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Amisulpryd Holsten 200 mg
Amisulpryd Holsten w dawce 200 mg, stosowany jako lek przeciwpsychotyczny, może wywoływać liczne działania niepożądane, które wymagają ścisłego monitorowania klinicznego. Najczęściej obserwuje się objawy pozapiramidowe, takie jak drżenie, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, akatyzja oraz zwiększone wydzielanie śliny, które są zależne od dawki i zwykle mają umiarkowane nasilenie. Istotnym efektem jest również przemijające zwiększenie stężenia prolaktyny, prowadzące do hiperprolaktynemii manifestującej się mlekotokiem, zatrzymaniem miesiączki, ginekomastią, bólem piersi i zaburzeniami erekcji. Rzadziej mogą wystąpić poważne powikłania neurologiczne, takie jak ostra dystonia, późne dyskinezy oraz napady drgawkowe. Wśród działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego należy zwrócić uwagę na niedociśnienie, bradykardię oraz ryzyko wydłużenia odstępu QT, torsade de pointes, tachykardii komorowej, migotania komór, a nawet nagłego zgonu. Zgłaszano także przypadki żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, w tym zatoru tętnicy płucnej i zakrzepicy żył głębokich.
agranulocytoza, akatyzja, amenorrhea, aminotransferazy, amisulpryd, bradykardia, choroba zakrzepowo-zatorowa, drżenie, dyskinezy późne, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertonia mięśniowa, hipokineza, hipotensja, insomnia, kręcz szyi, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwpsychotyczny, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, napad drgawkowy, neutropenia, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, reakcja alergiczna, sialorrhea, somnolencja, szczękościsk, tachykardia komorowa, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zakrzepica żył głębokich, zator tętnicy płucnej, zatrzymanie krążenia, zespół odstawienny noworodków, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Aurovitas 75 mg
Pregabalin Aurovitas, dostępny w kapsułkach twardych o dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, które wymagają uważnego monitorowania klinicznego. W badaniach kontrolowanych placebo (n=5600) najczęściej obserwowano zawroty głowy i senność, z częstością ≥ 10%. Odsetek odstawień z powodu działań niepożądanych wyniósł 12% w grupie pregabaliny vs. 5% w placebo. Szczególnie w leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano wzrost częstości działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony OUN. Objawy odstawienia, takie jak bezsenność, bóle głowy, nudności, lęk, drgawki i myśli samobójcze, mogą wskazywać na uzależnienie, a ich nasilenie koreluje z dawką. Profil bezpieczeństwa u dzieci i młodzieży jest zbliżony do dorosłych, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi: sennością, gorączką i infekcjami górnych dróg oddechowych.
anoreksja, anorgazmia, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, drgawki kloniczne, hipoglikemia, hipokineza, napad paniki, neutropenia, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, oczopląs, omamy, parestezja, podwójne widzenie, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, splątanie, stupor, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wydłużenie odstępu QT, zapalenie rogówki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół grypopodobny, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rasagiline Accord 1 mg
Rasagilina, będąca silnym, nieodwracalnym i selektywnym inhibitorem monoaminooksydazy typu B (MAO-B, ATC: N04BD02), zwiększa zewnątrzkomórkowe stężenie dopaminy w prążkowiu, co przekłada się na poprawę funkcji motorycznych u pacjentów z chorobą Parkinsona. Jej główny metabolit, 1-aminoindan, nie wykazuje aktywności hamującej MAO-B. Skuteczność rasagiliny potwierdzono w trzech kluczowych badaniach klinicznych: w monoterapii (n=404) oraz w leczeniu wspomagającym z lewodopą (badania II i III). W badaniu monoterapii 26-tygodniowej, dawka 1 mg/dobę rasagiliny istotnie obniżyła całkowitą punktację UPDRS (części I-III) o -4,2 (p<0,0001) w porównaniu do placebo, a dawka 2 mg/dobę o -3,6 (p<0,0001). Poprawa dotyczyła również czynności motorycznych (UPDRS część II) oraz jakości życia (skala PD-QUALIF).
1-aminoindan, ADL, aktywność dopaminergiczna, choroba Parkinsona, czynność motoryczna, dopamina, dysfunkcja motoryczna, entakapon, hiperkineza, hipokineza, inhibitor COMT, inhibitor dekarboksylazy, inhibitor MAO-B, inhibitor monoaminooksydazy typu B, lewodopa, monoterapia, populacja ITT, rasagilina, skala UPDRS, stan off, stan on - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Reddy 25 mg
Na podstawie danych z badań klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów stosujących pregabalinę, działania niepożądane były przeważnie łagodne do umiarkowanych, z odsetkiem przerwania terapii wynoszącym 12% w grupie pregabaliny versus 5% w grupie placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które również stanowiły główne przyczyny odstawienia leku. W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego odnotowano zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Działania niepożądane obejmują szeroki zakres układów i narządów, w tym zakażenia, zaburzenia hematologiczne, immunologiczne, metaboliczne, psychiczne, neurologiczne, wzrokowe, sercowo-naczyniowe, oddechowe, przewodu pokarmowego, wątroby, skóry, mięśniowo-szkieletowe, moczowo-płciowe oraz ogólne. Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych waha się od bardzo często (≥1/10) do rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), z przykładami takimi jak neutropenia (≥1/1 000 do <1/100), tachykardia, obrzęki, zaburzenia erekcji, a także poważne reakcje skórne jak zespół Stevensa-Johnsona (rzadko). Wśród działań niepożądanych neurologicznych dominują zawroty głowy (≥1/10) i senność (≥1/10), a także bóle głowy, ataksja i zaburzenia koordynacji (≥1/100 do <1/10).
arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne mięśni, duszność, dyskineza, dyzuria, hipoglikemia, hipokineza, małopłytkowość, napad padaczkowy, napad paniki, neutropenia, niedoczulica, nieostre widzenie, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, podwójne widzenie, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, skąpomocz, tachykardia, tachykardia zatokowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie erekcji, zaburzenie koordynacji, zachowanie samobójcze, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół odstawienny, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoSuprid 200 mg
Amisulpryd, substancja czynna leku ApoSuprid, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to objawy pozapiramidowe (drżenie, sztywność, hipokineza, nadmierne ślinienie, akatyzja, dyskineza) występujące bardzo często (≥1/10). Objawy te są zwykle łagodne i częściowo odwracalne po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich, szczególnie przy dawkach 50-300 mg/dobę stosowanych u pacjentów z przewagą objawów negatywnych. Często obserwuje się także ostrą dystonię i senność. Rzadziej występują poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, wydłużenie odstępu QT prowadzące do torsade de pointes, częstoskurczu komorowego, a nawet nagłego zgonu. Amisulpryd może powodować wzrost prolaktyny, co skutkuje mlekotokiem, zaburzeniami miesiączkowania, ginekomastią i zaburzeniami erekcji. Niezbyt często obserwuje się leukopenię, neutropenię, hiperglikemię, zaburzenia lipidowe, hiponatremię oraz zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH).
agranulocytoza, akatyzja, bradykardia, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dyskineza, ginekomastia, guz przysadki, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, leukopenia, migotanie komór, nadwrażliwość na światło, nagły zgon sercowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, noworodkowy zespół odstawienia, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, osteoporoza, ostra dystonia, pokrzywka, późna dyskineza, prolaktyna, prolaktynoma, rabdomioliza, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca, zespół nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Masultab 400 mg
Amisulpryd, substancja czynna leku Masultab dostępnego w dawkach 50 mg, 100 mg, 200 mg i 400 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się objawy pozapiramidowe (drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, akatyzja, dyskineza) oraz senność, a także hiperprolaktynemię manifestującą się mlekotokiem, zatrzymaniem miesiączki, ginekomastią i zaburzeniami erekcji. Często występują również zaburzenia psychiczne (bezsenność, lęk, pobudzenie, zaburzenia orgazmu) oraz niedociśnienie tętnicze. Rzadziej notuje się poważne powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór), agranulocytozę, zakrzepicę żylną i zatorowość płucną, a także hiponatremię i zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH).
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, brak miesiączki, częstoskurcz komorowy, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, kręcz szyi, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadmierne ślinienie, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, ostra dystonia, późna dyskineza, prolaktynoma, SIADH, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia erekcji, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie moczu, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 4,5 mg
Rywastygmina, stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie w fazie ustalania dawki. Kobiety są bardziej podatne na te działania oraz na utratę masy ciała. U pacjentów z otępieniem alzheimerowskim często obserwuje się także zaburzenia psychiczne (koszmary senne, pobudzenie, dezorientacja, lęk) oraz zaburzenia metabolizmu i odżywiania (jadłowstręt, zmniejszenie apetytu). W grupie z otępieniem parkinsonowskim rywastygmina może nasilać objawy parkinsonowskie, takie jak drżenie (10,2% vs. 3,9% placebo), spowolnienie ruchowe, dyskineza i hipokineza, a także powodować podobne zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana.
alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, depresja, dezorientacja, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, dyskineza, dystonia, halucynacje, hipokineza, jadłowstręt, koszmary senne, krwawienie z przewodu pokarmowego, lęk, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadmierna potliwość, nadmierne wydzielanie śliny, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, nudności, objaw koła zębatego, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy, omdlenie, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, pęknięcie przełyku, pobudzenie, rywastygmina, senność, spowolnienie ruchowe, tachykardia, wymioty, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – ApoSuprid 400 mg
ApoSuprid (amisulpryd) jest lekiem przeciwpsychotycznym, którego działania niepożądane najczęściej dotyczą układu nerwowego, ze szczególnym uwzględnieniem objawów pozapiramidowych występujących bardzo często (≥1/10), takich jak drżenie, sztywność, hipokineza, nadmierne ślinienie, akatyzja i dyskineza. Objawy te są zwykle łagodne przy dawkach 50-300 mg/dobę i mogą ustępować po zastosowaniu leków przeciwparkinsonowskich. Często obserwuje się także ostrą dystonię i senność. Rzadziej występują poważniejsze powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, wydłużenie odstępu QT, torsade de pointes oraz żylna choroba zakrzepowo-zatorowa. Amisulpryd często powoduje hiperprolaktynemię, co może skutkować mlekotokiem, zaburzeniami miesiączkowania, ginekomastią i zaburzeniami erekcji. Niezbyt często obserwuje się leukopenię, neutropenię, hiperglikemię, hiponatremię, a także zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia i niedociśnienie tętnicze.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, bradykardia, częstoskurcz komorowy, dyskineza, ginekomastia, hepatotoksyczność, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, kręcz szyi, lek przeciwparkinsonowski, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, nadmierne ślinienie, nadwrażliwość na światło, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, osteoporoza, ostra dystonia, podwyższenie enzymów wątrobowych, pokrzywka, późna dyskineza, prolaktynoma, rabdomioliza, SIADH, szczękościsk, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie psychotyczne, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie moczu, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Amantix 100 mg
Amantix (siarczan amantadyny) w dawce 100 mg w postaci tabletek powlekanych jest wskazany w leczeniu objawowym choroby Parkinsona oraz zespołów parkinsonowskich, skutecznie łagodząc objawy motoryczne takie jak sztywność mięśniowa, drżenie spoczynkowe, hipokinezja oraz akinezja. Ponadto, lek znajduje zastosowanie w terapii pozapiramidowych działań niepożądanych indukowanych przez neuroleptyki, w tym wczesnych dyskinez, akatyzji oraz parkinsonizmu polekowego. Ocena kliniczna pacjenta powinna precyzyjnie określić wskazania do terapii, uwzględniając charakter i nasilenie objawów oraz ich związek z farmakoterapią.
akatyzja, akineza, choroba Parkinsona, drżenie mimowolne, drżenie spoczynkowe, dysfagia, hipokineza, napięcie mięśniowe, neuroleptyk, nietolerancja laktozy, objawy motoryczne, parkinsonizm polekowy, reakcja alergiczna, siarczan amantadyny, spowolnienie ruchowe, sztywność mięśniowa, tabletka powlekana, wczesna dyskineza, zespół parkinsonowski - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 50 mg
Program badań klinicznych pregabaliny (Bulgaplin) objął ponad 8900 pacjentów, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby, co pozwoliło na dokładne określenie profilu bezpieczeństwa leku. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zawroty głowy i senność, które występowały bardzo często (≥1/10) i stanowiły główne przyczyny przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Większość działań niepożądanych miała nasilenie łagodne do umiarkowanego. Szczególną uwagę zwraca zwiększona częstość działań niepożądanych ośrodkowego układu nerwowego, zwłaszcza senności, u pacjentów leczonych z powodu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia kręgowego. Działania niepożądane obejmowały szeroki zakres układów i narządów, m.in. zaburzenia psychiczne (często: nastrój euforyczny, splątanie; rzadko: myśli samobójcze), neurologiczne (bardzo często: zawroty głowy, senność; często: ataksja, zaburzenia koordynacji), zaburzenia widzenia (często: nieostre widzenie, podwójne widzenie), a także reakcje alergiczne i zaburzenia metaboliczne.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, anorgazmia, arytmia zatokowa, ataksja, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny ośrodkowy, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, dezorientacja, drgawka, drgawka kloniczna mięśni, drżenie, dysgrafia, dyskineza, dyzuria, ginekomastia, hipoglikemia, hipokineza, jaskrawe widzenie, myśl samobójcza, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, objaw odstawienia, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omam, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, skąpomocz, splątanie, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie erekcji, zaburzenie połykania, zachowanie samobójcze, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawrót głowy, zawrót głowy położeniowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Pregabalin Vivanta 75 mg
Pregabalina Vivanta, dostępna w kapsułkach twardych o dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, posiada dobrze udokumentowany profil bezpieczeństwa oparty na badaniach klinicznych obejmujących ponad 8900 pacjentów, z czego ponad 5600 uczestniczyło w badaniach kontrolowanych placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zawroty głowy i senność, występujące bardzo często (≥ 1/10), które mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie i prowadzić do przerwania terapii (12% w grupie pregabaliny vs. 5% placebo). Inne często występujące objawy to bóle głowy, ataksja, zaburzenia koordynacji, drżenia, zaburzenia mowy, parestezje oraz uspokojenie. Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości (≥ 1/1 000 do < 1/100) znajdują się poważniejsze zaburzenia neurologiczne, takie jak omdlenia, drgawki kloniczne mięśni czy zaburzenia poznawcze. Profil bezpieczeństwa obejmuje również zaburzenia psychiczne, w tym nastrój euforyczny, splątanie, drażliwość, bezsenność, a rzadziej myśli i zachowania samobójcze oraz uzależnienie od leku.
arytmia zatokowa, ataksja, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, ból neuropatyczny, bolesne miesiączkowanie, bradykardia zatokowa, dezorientacja, drgawki kloniczne, drżenie, duszność, dysfagia, dyzuria, ginekomastia, hipoglikemia, hipokineza, nadciśnienie tętnicze, napad paniki, napady padaczkowe ogniskowe, nastrój euforyczny, neutropenia, niedociśnienie, niedoczulica, nieostre widzenie, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, nudności, obniżone libido, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, padaczka, parestezje, podwójne widzenie, pregabalina, rabdomioliza, refluks żołądkowo-przełykowy, senność, splątanie, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, uraz rdzenia kręgowego, wirusowe zapalenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, zaburzenia erekcji, zaburzenia mowy, zapalenie trzustki, zaparcia, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół parkinsonowski, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka - Leksykon leków
Działania niepożądane – Esogno 2 mg
Eszopiklon (Esogno) był badany klinicznie u 1626 dorosłych pacjentów w dawkach 1-3 mg przez okres do 6 miesięcy, z grupą kontrolną 858 pacjentów otrzymujących placebo. Najczęstsze działania niepożądane obejmowały zaburzenia smaku, ból głowy, senność, suchość w ustach, zawroty głowy i nudności, występujące u mniej niż 10% pacjentów. U osób starszych profil działań niepożądanych jest podobny, z dodatkowymi objawami takimi jak zamglone widzenie i świąd. Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie poważne działania niepożądane, takie jak amnezja wsteczna, depresja, reakcje paradoksalne (np. pobudzenie, agresja, omamy), uzależnienie fizyczne i psychiczne, depresja oddechowa oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy i anafilaksja. Ryzyko upadków jest zwiększone zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku.
albuminuria, amnezja wsteczna, anoreksja, depersonalizacja, depresja oddechowa, dysgeuzja, eozynofilia, eszopiklon, fosfataza alkaliczna, fotodermatoza, hipokaliemia, hipokineza, kamica nerkowa, leukopenia, miastenia, migrena, nadciśnienie, nadczynność tarczycy, niedokrwistość hipochromowa, niestabilność emocjonalna, niestrawność, nietrzymanie moczu, nudności, obniżone libido, obrzęk języka, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, otępienie, parestezja, podwójne widzenie, reakcja anafilaktyczna, reakcja paradoksalna, senność, somnambulizm, stan splątania, suchość w ustach, świąd, szumy uszne, wzrost aktywności aminotransferaz, zaburzenie smaku, zaburzenie węchu, zamglone widzenie, zawroty głowy - Leksykon substancji czynnych
Pregabalina – Działania niepożądane
Pregabalina jest szeroko stosowana w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego oraz zaburzeń lękowych uogólnionych, a jej profil bezpieczeństwa opiera się na badaniach obejmujących ponad 8900 pacjentów. Najczęstsze działania niepożądane dotyczą ośrodkowego układu nerwowego i obejmują zawroty głowy oraz senność, występujące bardzo często (≥1/10), które są główną przyczyną przerwania terapii (około 12% w grupie leczonej vs. 5% placebo). Inne często obserwowane objawy to bóle głowy, ataksja, zaburzenia koordynacji, drżenia, zaburzenia mowy i pamięci, a także objawy psychiczne, takie jak nastrój euforyczny, splątanie czy bezsenność. Rzadziej występują poważniejsze reakcje, w tym myśli samobójcze, drgawki, reakcje alergiczne, wydłużenie odstępu QT oraz ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona). W leczeniu ośrodkowego bólu neuropatycznego po urazie rdzenia obserwuje się zwiększoną częstość działań niepożądanych, zwłaszcza senności, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depresja oddechowa, diplopia, drgawki, dysfagia, dyskineza, hipoglikemia, hipokineza, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy częściowy, napad paniki, nastrój euforyczny, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, nieostre widzenie, niewydolność serca zastoinowa, niewydolność wątroby, obniżenie libido, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, obrzęk płuc, omamy, ośrodkowy ból neuropatyczny, ośrodkowy układ nerwowy, parestezje, parkinsonizm, pokrzywka, refluks żołądkowo-przełykowy, skąpomocz, stan splątania, tachykardia zatokowa, uraz rdzenia kręgowego, utrata pola widzenia, uzależnienie lekowe, wydłużenie QT, zaburzenia erekcji, zaburzenia koordynacji, zaburzenia lękowe uogólnione, zaburzenia poznawcze, zapalenie nosowo-gardłowe, zapalenie rogówki, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zatrzymanie moczu, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przedawkowanie – Nervosan fix –
Preparat Nervosan fix, zawierający w każdej 2-gramowej saszetce 0,8 g korzenia kozłka (Valeriana officinalis L.), 0,4 g ziela krwawnika, 0,3 g liścia mięty pieprzowej, 0,3 g liścia melisy oraz 0,2 g kwiatu rumianku, jest bezpieczny w dawkach terapeutycznych. Głównym składnikiem odpowiedzialnym za objawy przedawkowania jest korzeń kozłka. Przyjęcie dawki przekraczającej 20 g korzenia kozłka, co odpowiada spożyciu ponad 25 saszetek preparatu, może wywołać łagodne objawy zatrucia, takie jak zmęczenie, skurcze brzucha, zawroty głowy, ucisk w klatce piersiowej, drżenie rąk oraz rozszerzenie źrenic. Objawy te mają charakter przemijający i zwykle ustępują samoistnie w ciągu 24 godzin od momentu przedawkowania.
aktywność psychomotoryczna, ból dławicowy, detoksykacja, drżenie kończyn, fotofobia, hipokineza, hospitalizacja, korzeń kozłka, kwiat rumianku, leczenie podtrzymujące, liść melisy, liść mięty pieprzowej, mydriasis, przedawkowanie leku, skurcze przewodu pokarmowego, zaburzenia akomodacji, zaburzenia równowagi, ziele krwawnika - Leksykon substancji czynnych
Tetrabenazyna – Właściwości farmakodynamiczne
Tetrabenazyna, substancja czynna leku Tetmodis (tabletki 25 mg), jest inhibitorem wychwytu zwrotnego monoamin w neuronach presynaptycznych ośrodkowego układu nerwowego, ze szczególnym powinowactwem do pęcherzykowego transportera monoamin VMAT2. Mechanizm ten prowadzi do obniżenia stężenia dopaminy, co skutkuje hipokinezą i redukcją nasilenia pląsawicy – głównego wskazania terapeutycznego tetrabenazyny. W porównaniu do rezerpiny, tetrabenazyna charakteryzuje się krótszym czasem działania oraz mniejszym wpływem na obwodowy układ nerwowy, co przekłada się na korzystniejszy profil farmakodynamiczny i bezpieczeństwa. Działanie leku ogranicza się głównie do ośrodkowego układu nerwowego, gdzie wpływa również na metabolizm serotoniny i noradrenaliny, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Cinnarizinum Hasco 25 mg
Cinnarizinum Hasco w dawce 25 mg w tabletkach jest związany z występowaniem działań niepożądanych, głównie ze strony ośrodkowego układu nerwowego i przewodu pokarmowego. Najczęściej obserwuje się senność, znużenie, zmęczenie oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe, które mają charakter przejściowy i ustępują podczas kontynuacji terapii. Często występuje także suchość błon śluzowych jamy ustnej i zwiększone pragnienie. Rzadziej pojawiają się bóle głowy, nadmierne pocenie się, reakcje alergiczne, a także zwiększenie masy ciała, co może mieć znaczenie kliniczne przy długotrwałym stosowaniu. Szczególną uwagę należy zwrócić na rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak zaburzenia pozapiramidowe (drżenie, zesztywnienie mięśni, hipokineza) oraz stany depresyjne, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii.
ból głowy, cynaryzyna, depresja, drżenie, działanie niepożądane, hipokineza, liszaj płaski, modyfikacja leczenia, nadmierna potliwość, nadwrażliwość, nasilenie działań niepożądanych, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, przyrost masy ciała, reakcja alergiczna, senność, suchość błon śluzowych, sztywność mięśniowa, toczeń rumieniowaty układowy, układ pokarmowy, zaburzenia pozapiramidowe, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zmiany skórne, żółtaczka cholestatyczna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dobutamin hameln 5 mg/ml
Dobutamina jest syntetyczną aminą katecholową o działaniu sympatykomimetycznym, wykazującą głównie dodatnie działanie inotropowe poprzez pobudzenie receptorów adrenergicznych beta1 i alfa1, co prowadzi do zwiększenia kurczliwości mięśnia sercowego, objętości wyrzutowej lewej komory oraz pojemności minutowej serca. Działanie to jest niezależne od stężeń endogennych amin katecholowych, a lek nie wpływa na receptory dopaminowe ani na uwalnianie noradrenaliny. Dobutamina wykazuje również działanie agonistyczne na receptory beta2 i alfa2, co skutkuje zmniejszeniem ciśnienia napełniania lewej komory, oporu obwodowego oraz oporu płucnego (przy dużych dawkach). Efekty hemodynamiczne są dawkozależne, przy dawkach 1,0 µg/kg mc./min obserwuje się początek zwiększania pojemności minutowej serca, przy 2,5 µg/kg mc./min wzrost skurczowego ciśnienia tętniczego, a dawki 10-20 µg/kg mc./min powodują dalsze zwiększenie pojemności minutowej i zmiany częstości tętna. Dobutamina może skracać czas przewodzenia przedsionkowo-komorowego i przywracać rytm zatokowo-przedsionkowy, jednak niesie ryzyko arytmii oraz rozwoju tolerancji po ponad 72 godzinach ciągłej infuzji.
amina katecholowa, ciśnienie napełniania komór serca, ciśnienie napełniania lewej komory, ciśnienie zaklinowania tętnicy płucnej, dekompensacja serca, dobutamina, działanie chronotropowe, działanie inotropowe, działanie sympatykomimetyczne, echokardiografia obciążeniowa, hipokineza, kurczliwość mięśnia sercowego, kurczliwość skurczowa, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, noradrenalina, objętość wyrzutowa lewej komory, opór naczyń obwodowych, opór obwodowy, opór płucny, płytki krwi, pojemność minutowa serca, przeciek płucny, przepływ wieńcowy, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, receptor adrenergiczny, receptor alfa2, receptor beta2, tolerancja lekowa, układowy opór naczyniowy, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, zwężenie tętnicy wieńcowej, żywotność mięśnia sercowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Solian 400 mg
Amisulpryd, substancja czynna leku Solian 400 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które obejmują głównie zaburzenia układu nerwowego, kardiologiczne, endokrynologiczne oraz hematologiczne. Do najczęstszych objawów neurologicznych należą pozapiramidowe (drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, akatyzja, dyskineza), a także poważne powikłania takie jak ostra dystonia, złośliwy zespół neuroleptyczny oraz późna dyskineza. W zakresie układu sercowo-naczyniowego amisulpryd może powodować wydłużenie odstępu QT, co zwiększa ryzyko groźnych arytmii komorowych, w tym torsade de pointes, częstoskurczu komorowego, migotania komór, a nawet nagłego zatrzymania krążenia. Ponadto obserwuje się ryzyko zakrzepicy żylnej, niedociśnienia oraz nadciśnienia tętniczego. Wzrost stężenia prolaktyny w surowicy manifestuje się mlekotokiem, ginekomastią, zaburzeniami miesiączkowania i funkcji seksualnych, a w rzadkich przypadkach może prowadzić do rozwoju prolactinomy przysadki. Amisulpryd wpływa również na metabolizm, wywołując hiperglikemię, hipertriglicerydemię, hipercholesterolemię oraz hiponatremię i zespół SIADH.
agranulocytoza, akatyzja, amisulpryd, arytmia komorowa, bradykardia, częstoskurcz komorowy, drżenie, dyskineza, ginekomastia, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipokineza, hiponatremia, kręcz szyi, łagodny guz przysadki, leukopenia, migotanie komór, mlekotok, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie, nudność, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, osteopenia, osteoporoza, ostra dystonia, pokrzywka, późna dyskineza, prolactinoma, prolaktyna, rabdomioliza, SIADH, suchość jamy ustnej, szczękościsk, torsade de pointes, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wzmożone napięcie mięśniowe, zaburzenie erekcji, zachłystowe zapalenie płuc, zakrzepica żył głębokich, zakrzepica żylna, zaparcie, zatorowość płucna, zatrzymanie miesiączki, zatrzymanie moczu, zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny, zespół niespokojnych nóg, zespół odstawienia u noworodka, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ryspolit 1 mg/ml
Ryspolit (rysperydon 1 mg/ml) jest związany z licznymi działaniami niepożądanymi, z których najczęstsze (≥10%) to parkinsonizm, sedacja/senność, ból głowy oraz bezsenność. Parkinsonizm i akatyzja wykazują zależność od dawki. Zespół pozapiramidowy manifestuje się różnorodnie, obejmując parkinsonizm (m.in. bradykinezja, drżenie spoczynkowe), akatyzję, dystonię i dyskinezy. Poważne działania neurologiczne to złośliwy zespół neuroleptyczny, późne dyskinezy, napady drgawkowe oraz zaburzenia naczyniowo-mózgowe. Hiperprolaktynemia może prowadzić do ginekomastii, zaburzeń miesiączkowania, mlekotoku i zaburzeń płodności. Metabolicznie obserwuje się cukrzycę (0,43% w badaniach klinicznych), hiperglikemię, istotne zwiększenie masy ciała (≥7% masy początkowej u 18% pacjentów) oraz zaburzenia lipidowe. Ryzyko kardiologiczne obejmuje wydłużenie QT, arytmie komorowe, nagły zgon, nadciśnienie i niedociśnienie, w tym ortostatyczne. Zgłaszano również żylne choroby zakrzepowo-zatorowe o nieznanej częstości.
agranulocytoza, akatyzja, akineza, amenorrhea, arytmia komorowa, bezsenność, ból głowy, bradykinezja, cukrzyca, cukrzycowa kwasica ketonowa, dyskineza, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperprolaktynemia, hipokineza, małopłytkowość, mlekotok, nagły zgon, napad drgawkowy, neutropenia, niedokrwienie mózgu, niedokrwistość, noworodkowy zespół odstawienny, parkinsonizm, późne dyskinezy, priapizm, przemijający napad niedokrwienny, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rysperydon, sedacja, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, udar naczyniowy mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia lipidowe, zaburzenia miesiączkowania, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zatrzymanie akcji serca, zespół pozapiramidowy, zespół Stevensa-Johnsona, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiększenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Działania niepożądane – Bulgaplin 150 mg
Pregabalina, substancja czynna Bulgaplinu, została przebadana klinicznie na ponad 8900 pacjentach, w tym ponad 5600 w badaniach kontrolowanych placebo metodą podwójnie ślepej próby. Działania niepożądane były głównie łagodne lub umiarkowane, z odsetkiem odstawień z powodu działań niepożądanych wynoszącym 12% w grupie pregabaliny vs 5% w grupie placebo. Najczęstsze działania niepożądane to zawroty głowy i senność, szczególnie nasilone u pacjentów z ośrodkowym bólem neuropatycznym po urazie rdzenia kręgowego. Działania niepożądane sklasyfikowano według układów i narządów oraz częstości występowania, z kategoriami od bardzo często (≥ 1/10) do bardzo rzadko (< 1/10 000). Wśród często występujących działań wymienia się m.in. zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zwiększenie apetytu, zaburzenia psychiczne (euforia, splątanie, bezsenność), zaburzenia układu nerwowego (zawroty głowy, senność, bóle głowy), zaburzenia oka (nieostre i podwójne widzenie), a także obrzęki obwodowe i zwiększenie masy ciała.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, arytmia zatokowa, ataksja, blok przedsionkowo-komorowy, ból neuropatyczny, bradykardia zatokowa, depersonalizacja, depresja oddechowa, drgawki kloniczne, dyskineza, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, hipoglikemia, hipokineza, jaskrawe widzenie, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, neutropenia, niedociśnienie tętnicze, niedoczulica, niewydolność nerek, niewydolność serca zastoinowa, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, oczopląs, omamy, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, parkinsonizm, pregabalina, przeczulica, rabdomioliza, reakcja alergiczna, refluks żołądkowo-przełykowy, retencja moczu, senność, tachykardia zatokowa, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, uraz rdzenia kręgowego, uzależnienie lekowe, wodobrzusze, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia połykania, zachowanie samobójcze, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty błędnikowe, zawroty głowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmin NeuroPharma 1,5 mg
Rywastygmina jest stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona, jednak jej profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym nudności (38%) i wymioty (23%), zwłaszcza w fazie dostosowywania dawki. Kobiety wykazują większą wrażliwość na działania niepożądane ze strony układu pokarmowego oraz większe ryzyko redukcji masy ciała. Do bardzo często występujących działań należą także brak łaknienia, zawroty głowy oraz biegunka. Często obserwuje się pobudzenie, splątanie, lęk, bóle głowy, senność, drżenie, bóle brzucha, dyspepsję, nadmierne pocenie, zmęczenie, astenia oraz zmniejszenie masy ciała. Rzadziej występują bezsenność, depresja, omdlenia, podwyższone wartości enzymów wątrobowych, a także upadki. Poważne, choć rzadkie działania niepożądane obejmują drgawki, dławicę piersiową, chorobę wrzodową, wysypki, zakażenia dróg moczowych, omamy, objawy pozapiramidowe, zaburzenia rytmu serca i krwawienia z przewodu pokarmowego.
agresja, alergiczne zapalenie skóry, bezsenność, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, brak łaknienia, chód parkinsonowski, choroba wrzodowa żołądka, depresja, dławica piersiowa, drgawki, drżenie, dyskineza, dyspepsja, dystonia, hipokineza, krwawienie z przewodu pokarmowego, majaczenie, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pocenie, nadmierne wydzielanie śliny, niepokój ruchowy, nietrzymanie moczu, nudności, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy, omdlenie, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, pęknięcie przełyku, pokrzywka, rywastygmina, senność, splątanie, spowolnienie ruchowe, świąd, sztywność typu koła zębatego, tachykardia, wymioty, wysypka, zaburzenia chodu, zaburzenia żołądka i jelit, zakażenie dróg moczowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego, zmniejszony apetyt - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ristidic 6 mg
Ristidic, zawierający rywastygminę w dawkach 1,5 mg, 3 mg, 4,5 mg oraz 6 mg, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z dominującymi zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, takimi jak nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie nasilonymi podczas ustalania dawki. U pacjentów z otępieniem alzheimerowskim i chorobą Parkinsona obserwuje się różnice w częstości i charakterze działań niepożądanych, w tym nasilenie objawów parkinsonowskich (drżenie 10,2%, upadki 5,8%, spowolnienie ruchowe 2,5%). W przypadku stosowania systemu transdermalnego pojawiają się dodatkowe objawy, takie jak majaczenie, gorączka, zmniejszenie apetytu, nietrzymanie moczu oraz zmiany skórne. Najpoważniejsze powikłania obejmują ryzyko pęknięcia przełyku w wyniku nasilonych wymiotów, krwawienia z przewodu pokarmowego, chorobę wrzodową, zapalenie trzustki oraz zaburzenia rytmu serca, w tym bradykardię i blok przedsionkowo-komorowy.
alergiczne zapalenie skóry, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wrzodowa żołądka, drgawki, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, dystonia, hipokineza, krwawienie z przewodu pokarmowego, majaczenie, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nietrzymanie moczu, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, otępienie alzheimerowskie, otępienie w chorobie Parkinsona, parkinsonizm, pęknięcie przełyku, profil działań niepożądanych, rywastygmina, system transdermalny, wodorowinian rywastygminy, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 1,5 mg
Rywastygmina, inhibitor cholinoesterazy, jest stosowana w leczeniu otępienia typu alzheimerowskiego oraz otępienia związanego z chorobą Parkinsona. Profil bezpieczeństwa leku obejmuje liczne działania niepożądane, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak nudności (38%) i wymioty (23%), szczególnie nasilone podczas fazy dobierania dawki. Kobiety wykazują większą podatność na zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz utratę masy ciała. W otępieniu związanym z chorobą Parkinsona rywastygmina może nasilać objawy parkinsonowskie, w tym drżenie, dyskinezę, hipokinezę, spowolnienie ruchowe oraz zaburzenia chodu, co potwierdzono w badaniu klinicznym, gdzie 27,3% pacjentów leczonych rywastygminą doświadczyło nasilenia objawów motorycznych w porównaniu do 15,6% w grupie placebo.
alergiczne zapalenie skóry, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy, dezorientacja, dławica piersiowa, drżenie, dusznica bolesna, dyskineza, dystonia, halucynacje, hipokineza, inhibitor cholinoesterazy, jadłowstręt, koszmar senny, krwawienie z przewodu pokarmowego, majaczenie, migotanie przedsionków, nadaktywność psychoruchowa, nadciśnienie tętnicze, nadmierne wydzielanie śliny, niedociśnienie tętnicze, niepokój ruchowy, nietrzymanie moczu, objaw koła zębatego, objawy parkinsonowskie, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, omamy wzrokowe, otępienie typu alzheimerowskiego, otępienie związane z chorobą Parkinsona, pęknięcie przełyku, rywastygmina, spowolnienie ruchowe, system transdermalny, sztywność mięśniowa, tachykardia, zaburzenie motoryczne, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Fluanxol 3 mg
Fluanxol w postaci tabletek powlekanych zawiera 3 mg flupentyksolu (dichlorowodorek) i wykazuje liczne działania niepożądane, z największą częstością i nasileniem we wczesnej fazie terapii, które zwykle ulegają zmniejszeniu przy kontynuacji leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia ruchowe, takie jak akatyzja, hiperkineza, hipokineza, które występują bardzo często (≥1/10) i mogą być kontrolowane przez zmniejszenie dawki lub leki przeciwparkinsonowskie, jednak bez rutynowego profilaktycznego stosowania. Nagłe odstawienie leku może wywołać objawy odstawienne, pojawiające się 1-4 dni po zaprzestaniu i ustępujące w ciągu 7-14 dni, obejmujące nudności, wymioty, biegunki, pocenie się, bóle mięśniowe, bezsenność i pobudzenie. Rzadkie, ale poważne działania obejmują wydłużenie odstępu QT, komorowe zaburzenia rytmu serca (migotanie komór, torsade de pointes), złośliwy zespół neuroleptyczny oraz ciężkie zaburzenia hematologiczne (trombocytopenia, neutropenia, agranulocytoza).
agranulocytoza, akatyzja, drżenie, dyskineza późna, dystonia, ginekomastia, hiperglikemia, hiperkineza, hiperprolaktynemia, hipokineza, kołatanie serca, komorowe zaburzenia rytmu, leukopenia, mlekotok, neutropenia, parkinsonizm, reakcja anafilaktyczna, torsade de pointes, trombocytopenia, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia akomodacji, zaburzenia ruchowe, zaburzenie tolerancji glukozy, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zespół odstawienia, złośliwy zespół neuroleptyczny, żylna choroba zatorowo-zakrzepowa