Działania niepożądane
Symamis 200 mg
Symamis, zawierający amisulpryd, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze to objawy pozapiramidowe występujące bardzo często (≥1/10), takie jak drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokineza, akatyzja i dyskineza. Neurologiczne działania niepożądane obejmują również ostrą dystonię i senność (często, ≥1/100 do <1/10), a także późną dyskinezę (niezbyt często, ≥1/1000 do <1/100). Amisulpryd może powodować poważne, choć rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000) powikłania, takie jak złośliwy zespół neuroleptyczny, agranulocytoza, komorowe zaburzenia rytmu serca (w tym torsade de pointes) oraz zakrzepicę żylną, w tym zatorowość płucną. Często obserwuje się zaburzenia endokrynologiczne związane z hiperprolaktynemią, manifestujące się mlekotokiem, zatrzymaniem miesiączki, ginekomastią i zaburzeniami erekcji, a rzadko – łagodnym guzem przysadki typu prolactinoma. W zakresie układu sercowo-naczyniowego amisulpryd często powoduje wydłużenie odstępu QT i niedociśnienie, a niezbyt często bradykardię i nadciśnienie.
- Działania niepożądane leku Symamis
- Klasyfikacja częstości działań niepożądanych
- Najczęstsze i najbardziej zagrażające działania niepożądane
- Działania niepożądane związane z układem endokrynologicznym
- Działania niepożądane neurologiczne
- Działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego
- Zaburzenia metaboliczne i odżywiania
- Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego
- Działania niepożądane dotyczące pozostałych układów
- Zaburzenia psychiczne
- Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
- Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Symamis
Produkt leczniczy Symamis, zawierający substancję czynną amisulpryd, może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstości występowania. Obserwacja i monitorowanie pacjenta pod kątem potencjalnych działań niepożądanych stanowi kluczowy element bezpiecznej farmakoterapii tym lekiem neuroleptycznym.1
Klasyfikacja częstości działań niepożądanych
Zgodnie z przyjętą klasyfikacją, częstość występowania działań niepożądanych określa się następująco:2
- bardzo często: występujące u co najmniej 1 na 10 pacjentów
- często: występujące u co najmniej 1 na 100, ale mniej niż 1 na 10 pacjentów
- niezbyt często: występujące u co najmniej 1 na 1000, ale mniej niż 1 na 100 pacjentów
- rzadko: występujące u co najmniej 1 na 10 000, ale mniej niż 1 na 1000 pacjentów
- bardzo rzadko: występujące u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów
- nieznana: częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych
W obrębie każdej grupy o określonej częstości występowania objawy niepożądane wymienione są zgodnie z ich ciężkością, przy czym najpoważniejsze działania niepożądane wymienione są na początku.3
Najczęstsze i najbardziej zagrażające działania niepożądane
Do najczęściej występujących działań niepożądanych Symamis należą objawy pozapiramidowe, które mogą wystąpić bardzo często (u więcej niż 1 na 10 pacjentów). Mogą one obejmować drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokinezę, nadmierne ślinienie się, akatyzję i dyskinezę.4
Szczególnie groźnymi działaniami niepożądanymi, które mogą zagrażać życiu, są:5
- Złośliwy zespół neuroleptyczny (występuje rzadko) – potencjalnie zagrażający życiu stan wymagający natychmiastowej interwencji medycznej
- Komorowe zaburzenia rytmu (występują rzadko), w tym torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór, mogące prowadzić do zatrzymania krążenia i nagłego zgonu
- Agranulocytoza (występuje rzadko) – poważne zaburzenie hematologiczne zwiększające ryzyko infekcji
- Zakrzepica żylna (występuje rzadko), w tym przypadki zatorowości płucnej, które mogą kończyć się zgonem
Działania niepożądane związane z układem endokrynologicznym
Amisulpryd wykazuje silne działanie na układ endokrynologiczny, co wynika z jego mechanizmu działania. Często mogą wystąpić działania niepożądane związane z hiperprolaktynemią, takie jak mlekotok, zatrzymanie miesiączki, ginekomastia, ból piersi oraz zaburzenia erekcji.6 Rzadko może rozwinąć się łagodny guz przysadki typu prolactinoma.7
Działania niepożądane neurologiczne
Poza bardzo często występującymi objawami pozapiramidowymi, do neurologicznych działań niepożądanych leku Symamis należą:8
- Ostra dystonia (często) – manifestująca się jako kurczowy kręcz szyi, dwustronne dystoniczne wznoszenie wzroku, nadmierny wyprost szyi oraz szczękościsk
- Senność (często) – może zaburzać codzienne funkcjonowanie pacjenta
- Późna dyskineza (niezbyt często) – charakteryzująca się rytmicznymi ruchami mimowolnymi, głównie języka i/lub twarzy, szczególnie po długotrwałym podawaniu leku. Warto podkreślić, że leki przeciwparkinsonowskie są nieskuteczne w leczeniu tej dyskinezji i mogą nasilać objawy
Działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego
Amisulpryd może powodować istotne zaburzenia sercowo-naczyniowe:9
- Wydłużenie odstępu QT (często) – zaburzenie przewodnictwa elektrycznego w sercu, które może predysponować do groźnych arytmii
- Niedociśnienie (często) – może prowadzić do zawrotów głowy i upadków, szczególnie u osób starszych
- Bradykardia (niezbyt często) – zbyt wolna praca serca
- Nadciśnienie (niezbyt często)
Rzadko, lecz z potencjalnie śmiertelnymi konsekwencjami, mogą wystąpić zakrzepica żylna, w tym przypadki zatorowości płucnej oraz zakrzepica żył głębokich.10
Zaburzenia metaboliczne i odżywiania
Amisulpryd może wpływać na metabolizm, powodując:11
- Hiperglikemię (niezbyt często) – podwyższony poziom glukozy we krwi
- Hipertriglicerydemię (niezbyt często) – podwyższony poziom trójglicerydów
- Hipercholesterolemię (niezbyt często) – podwyższony poziom cholesterolu
- Hiponatremię (rzadko) – obniżony poziom sodu we krwi
- Zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH) (rzadko) – zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej
Często obserwuje się także zwiększenie masy ciała, co może mieć związek z wymienionymi wyżej zaburzeniami metabolicznymi.12
Działania niepożądane dotyczące układu pokarmowego
Częste zaburzenia układu pokarmowego obejmują: zaparcia, nudności, wymioty oraz suchość w jamie ustnej.13 Niezbyt często można zaobserwować wzrost aktywności enzymów wątrobowych, głównie aminotransferaz, co może wskazywać na potencjalne uszkodzenie wątroby.14
Działania niepożądane dotyczące pozostałych układów
Inne istotne działania niepożądane obejmują:15
- Zaburzenia krwi: leukopenia, neutropenia (niezbyt często) oraz agranulocytoza (rzadko)
- Zaburzenia immunologiczne: reakcje alergiczne (niezbyt często)
- Zaburzenia oka: niewyraźne widzenie (często)
- Zaburzenia układu oddechowego: przekrwienie błony śluzowej nosa, zachłystowe zapalenie płuc (niezbyt często), szczególnie po skojarzeniu z lekami działającymi hamująco na ośrodkowy układ nerwowy
- Zaburzenia skóry: obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka (rzadko)
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe: osteopenia, osteoporoza (niezbyt często)
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych: zatrzymanie moczu (niezbyt często)
U noworodków matek przyjmujących amisulpryd w okresie ciąży może wystąpić zespół odstawienia, choć częstość tego działania niepożądanego jest nieznana.16
Zaburzenia psychiczne
Symamis może powodować następujące zaburzenia psychiczne:17
- Bezsenność (często) – trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
- Lęk i pobudzenie (często) – nasilenie stanów niepokoju
- Zaburzenia orgazmu (często) – dysfunkcje w sferze seksualnej
- Splątanie (niezbyt często) – dezorientacja, zaburzenia świadomości
Szczegółowe zestawienie działań niepożądanych
Poniższa tabela przedstawia kompleksowe zestawienie wszystkich działań niepożądanych leku Symamis wraz z częstością ich występowania oraz szczegółowym opisem:
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i konsekwencje kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Leukopenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby białych krwinek, może prowadzić do zwiększonej podatności na infekcje |
| Neutropenia | Niezbyt często | Zmniejszenie liczby neutrofili, zwiększa ryzyko infekcji bakteryjnych | |
| Agranulocytoza | Rzadko | Znaczne zmniejszenie liczby granulocytów we krwi, stan zagrażający życiu wymagający natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Reakcje alergiczne | Niezbyt często | Objawy nadwrażliwości na lek, od łagodnych (świąd, wysypka) do ciężkich (anafilaksja) |
| Zaburzenia endokrynologiczne | Hiperprolaktynemia | Często | Podwyższone stężenie prolaktyny w surowicy, prowadzące do zaburzeń hormonalnych |
| Mlekotok | Często | Wyciek mleka z sutków niezwiązany z ciążą czy karmieniem piersią | |
| Zatrzymanie miesiączki | Często | Brak miesiączki, może być skutkiem hiperprolaktynemii | |
| Ginekomastia | Często | Powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzn | |
| Łagodny guz przysadki typu prolactinoma | Rzadko | Guz przysadki wydzielający prolaktynę, może wymagać interwencji neurochirurgicznej | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hiperglikemia | Niezbyt często | Podwyższony poziom glukozy we krwi, może prowadzić do rozwoju cukrzycy |
| Hipertriglicerydemia | Niezbyt często | Podwyższony poziom trójglicerydów, zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych | |
| Hipercholesterolemia | Niezbyt często | Podwyższony poziom cholesterolu, zwiększa ryzyko miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych | |
| Hiponatremia | Rzadko | Obniżony poziom sodu we krwi, może prowadzić do zaburzeń neurologicznych | |
| Zespół nieadekwatnego wydzielania wazopresyny (SIADH) | Rzadko | Zaburzenie gospodarki wodno-elektrolitowej prowadzące do hiponatremii i zagęszczenia moczu | |
| Zaburzenia psychiczne | Bezsenność | Często | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu |
| Lęk | Często | Poczucie niepokoju, obawy, napięcia | |
| Pobudzenie | Często | Wzmożona aktywność psychoruchowa, niepokój, drażliwość | |
| Splątanie | Niezbyt często | Dezorientacja, zaburzenia świadomości, problemy z logicznym myśleniem | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Objawy pozapiramidowe (drżenia, wzmożone napięcie mięśniowe, hipokinezja, nadmierne ślinienie się, akatyzja, dyskineza) | Bardzo często | Zaburzenia ruchowe związane z dysfunkcją układu pozapiramidowego, utrudniające codzienne funkcjonowanie |
| Ostra dystonia | Często | Bolesne, długotrwałe skurcze mięśni, w tym kurczowy kręcz szyi, wznoszenie wzroku, wyprost szyi, szczękościsk | |
| Senność | Często | Nadmierna ospałość, obniżenie czujności | |
| Późna dyskineza | Niezbyt często | Rytmiczne mimowolne ruchy, głównie języka i/lub twarzy, trudne do leczenia, nasilają się przy stosowaniu leków przeciwparkinsonowskich | |
| Złośliwy zespół neuroleptyczny | Rzadko | Potencjalnie zagrażający życiu zespół objawów: wysoka gorączka, sztywność mięśni, zaburzenia świadomości, niestabilność układu autonomicznego | |
| Zaburzenia oka | Niewyraźne widzenie | Często | Pogorszenie ostrości widzenia, obniżenie kontrastu, może wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów |
| Zaburzenia serca | Wydłużenie odstępu QT | Często | Zaburzenie przewodnictwa elektrycznego w sercu, predysponujące do groźnych arytmii |
| Bradykardia | Niezbyt często | Zwolniony rytm serca, może powodować zawroty głowy, omdlenia | |
| Komorowe zaburzenia rytmu (torsade de pointes, częstoskurcz komorowy, migotanie komór) | Rzadko | Groźne arytmie komorowe, mogące prowadzić do zatrzymania krążenia | |
| Zatrzymanie krążenia, nagły zgon | Rzadko | Ustanie czynności serca, prowadzące do śmierci w przypadku braku natychmiastowej interwencji | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie | Często | Obniżone ciśnienie tętnicze, może prowadzić do zawrotów głowy, omdleń, upadków |
| Zakrzepica żylna (zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich) | Rzadko | Tworzenie się zakrzepów w żyłach, mogące prowadzić do zatorowości płucnej zagrażającej życiu | |
| Zaburzenia układu oddechowego | Przekrwienie błony śluzowej nosa | Niezbyt często | Obrzęk i przekrwienie śluzówki nosa prowadzące do uczucia zatkanego nosa |
| Zachłystowe zapalenie płuc | Niezbyt często | Zapalenie płuc spowodowane aspiracją treści z przewodu pokarmowego, występuje głównie przy jednoczesnym stosowaniu leków hamujących OUN | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zaparcia | Często | Utrudnione wypróżnianie, twarde stolce, rzadsze niż zwykle wypróżnienia |
| Nudności | Często | Nieprzyjemne uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu z towarzyszącą potrzebą wymiotowania | |
| Wymioty | Często | Gwałtowne wydalenie treści żołądka przez usta | |
| Suchość w jamie ustnej | Często | Zmniejszone wydzielanie śliny, utrudniające żucie, połykanie i mówienie | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Nagły obrzęk skóry, tkanki podskórnej lub błon śluzowych, może zagrażać życiu przy obrzęku dróg oddechowych |
| Pokrzywka | Rzadko | Swędząca wysypka skórna z towarzyszącym obrzękiem | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Osteopenia, osteoporoza | Niezbyt często | Zmniejszenie gęstości mineralnej kości, zwiększające ryzyko złamań |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Zatrzymanie moczu | Niezbyt często | Niemożność oddania moczu mimo wypełnionego pęcherza moczowego |
| Ciąża, połóg i okres okołoporodowy | Zespół odstawienia u noworodka | Nieznane | Objawy odstawienne u noworodków matek przyjmujących lek w czasie ciąży, mogą obejmować drżenia, niepokój, zaburzenia ssania |
| Badania diagnostyczne | Zwiększenie masy ciała | Często | Przyrost masy ciała, często związany z zaburzeniami metabolicznymi i zwiększonym apetytem |
| Wzrost aktywności enzymów wątrobowych | Niezbyt często | Podwyższone wartości enzymów wątrobowych (głównie aminotransferaz) w badaniach krwi, wskazujące na potencjalne uszkodzenie wątroby |
Monitorowanie i zgłaszanie działań niepożądanych
Ze względu na szeroki profil działań niepożądanych leku Symamis istotne jest ścisłe monitorowanie stanu pacjenta, szczególnie w początkowym okresie leczenia oraz przy każdej zmianie dawkowania. Regularna ocena parametrów laboratoryjnych, pomiary ciśnienia tętniczego, badanie EKG oraz monitorowanie objawów neurologicznych stanowią podstawę bezpiecznej terapii.18
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane do Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.19
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku do obrotu.20
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania