benzo[a]piren
Benzo[a]piren to policykliczny węglowodór aromatyczny (WWA) o udowodnionych silnych właściwościach kancerogennych i mutagennych. Związek ten powstaje podczas niekompletnego spalania substancji organicznych w temperaturze 300-600°C. Jest składnikiem smoły węglowej, dymu tytoniowego, spalin samochodowych oraz produktów spalania drewna i węgla.
W organizmie człowieka benzo[a]piren ulega bioaktywacji przez cytochrom P450, przekształcając się w metabolity, które wiążą się z DNA i tworzą addukty, prowadząc do mutacji genetycznych. Związek ten został zakwalifikowany przez IARC (Międzynarodową Agencję Badań nad Rakiem) do grupy 1 kancerogenów, czyli substancji o udowodnionym działaniu rakotwórczym u ludzi.
Ekspozycja na benzo[a]piren wiąże się ze zwiększonym ryzykiem rozwoju nowotworów płuc, skóry, pęcherza moczowego oraz przewodu pokarmowego. Szczególnie narażone są osoby pracujące w przemyśle stalowym, koksowniczym, przy produkcji aluminium oraz mieszkańcy obszarów o znacznym zanieczyszczeniu powietrza. Monitorowanie poziomu benzo[a]pirenu w środowisku stanowi ważny element oceny ryzyka zdrowotnego populacji.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Przedkliniczne badania toksykologiczne suchego ekstraktu z liści bluszczu (Hederae helicis folii extractum siccum), składnika aktywnego preparatu Prospan®, wykazały bardzo dobrą tolerancję w modelach zwierzęcych. Dawki doustne do 3 g/kg masy ciała oraz podskórne do 0,5 g/kg nie wywoływały efektów toksycznych. W badaniach przewlekłych na szczurach, przy dawkach od 30 do 750 mg/kg masy ciała podawanych przez 3 miesiące, nie zaobserwowano istotnych zmian w zachowaniu ani w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych. Odnotowano jedynie odwracalny wzrost hematokrytu oraz obniżenie wydzielania hormonu ICSH przy najwyższych dawkach, co wskazuje na minimalne i odwracalne efekty farmakologiczne.
aktywacja metaboliczna, alfa-hederyna, badanie toksykologiczne, benzo[a]piren, beta-hederyna, doksorubicyna, działanie antymutagenne, działanie mutagenne, hematokryt, hormon stymulujący komórki śródmiąższowe, ludzki limfocyt, mutacja genowa, objaw toksyczności, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, Salmonella typhimurium, saponina triterpenowa, suchy ekstrakt z liści bluszczu, test Amesa, toksyczność ostra i podostra, toksyczność przewlekła -
Leksykon substancji czynnych
Ekstrakt z liści bluszczu (Hederae helicis folii extractum siccum), będący składnikiem preparatu Prospan, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami przedklinicznymi. W testach toksyczności ostrej i podostrej na zwierzętach nie stwierdzono efektów toksycznych przy dawkach doustnych do 3 g/kg masy ciała oraz podskórnych do 0,5 g/kg masy ciała. W badaniach toksyczności przewlekłej na szczurach, przy dawkach od 30 do 750 mg/kg masy ciała podawanych przez 3 miesiące, nie zaobserwowano istotnych zmian klinicznych ani morfologicznych, poza odwracalnym wzrostem hematokrytu i obniżeniem wydzielania hormonu ICSH przy najwyższych dawkach. W praktyce klinicznej dawka ekstraktu w Prospan wynosi 20 mg/ml, co jest znacznie niższe niż dawki testowane w badaniach na zwierzętach.
aktywacja metaboliczna, benzo[a]piren, DNA, doksorubicyna, działanie mutagenne, ekstrakt z liści bluszczu, frakcja S9, hederyna, hematokryt, hormon stymulujący komórki śródmiąższowe, limfocyt, mutacja genowa, podanie doustne, podanie podskórne, Salmonella typhimurium, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości antymutagenne
