inhibitor enzymu CYP2D6
Inhibitory enzymu CYP2D6 to substancje, które hamują aktywność enzymu cytochromu P450 2D6, jednego z kluczowych enzymów wątrobowych uczestniczących w metabolizmie wielu leków. CYP2D6 jest odpowiedzialny za metabolizm około 25% wszystkich stosowanych klinicznie leków, w tym przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych, przeciwbólowych oraz leków kardiologicznych.
Inhibicja CYP2D6 może prowadzić do znaczących interakcji lekowych, ponieważ hamowanie aktywności tego enzymu powoduje spowolnienie metabolizmu innych leków będących jego substratami. W efekcie może dojść do zwiększenia stężenia tych leków w osoczu, przedłużenia ich działania i nasilenia działań niepożądanych, a w skrajnych przypadkach do toksyczności.
Do silnych inhibitorów CYP2D6 należą m.in. fluoksetyna, paroksetyna, bupropion, chinidyna i terbinafina. Inhibitory umiarkowane to m.in. duloksetyna, sertralina i wenlafaksyna. Podczas równoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6 z lekami metabolizowanymi przez ten enzym, może być konieczne dostosowanie dawki lub rozważenie alternatywnej terapii, aby uniknąć potencjalnie niebezpiecznych interakcji lekowych.
Warto zaznaczyć, że występuje znaczna zmienność międzyosobnicza w aktywności CYP2D6 uwarunkowana genetycznie. Występują fenotypy metabolizerów ultraszybkich, ekstensywnych (prawidłowych), pośrednich i wolnych, co również wpływa na ryzyko i nasilenie interakcji z inhibitorami tego enzymu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Carvetrend 3,125 mg
Karwedylol wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Jako substrat i inhibitor glikoproteiny P oraz metabolizowany stereoselektywnie przez CYP2D6 i CYP2C9, karwedylol zwiększa stężenie digoksyny do 20%, cyklosporyny o 10-20% (wymagając często redukcji dawki o około 20%), a w połączeniu z amiodaronem podnosi stężenia R- i S-enancjomerów karwedylolu 2,2-krotnie. Ryfampicyna obniża stężenie karwedylolu o około 60%, natomiast fluoksetyna i paroksetyna zwiększają AUC R-enancjomeru o 77% i S-enancjomeru o 35%. Spożycie 300 ml soku grejpfrutowego powoduje 1,2-krotne zwiększenie AUC karwedylolu. Karwedylol może nasilać działanie hipoglikemizujące insuliny i doustnych leków przeciwcukrzycowych oraz maskować objawy hipoglikemii, co wymaga regularnej kontroli glikemii. Ponadto, interakcje z lekami zmniejszającymi amin katecholowych, antagonistami wapnia (werapamil, diltiazem), amiodaronem i innymi lekami przeciwarytmicznymi zwiększają ryzyko zaburzeń przewodzenia przedsionkowo-komorowego, co wymaga monitorowania EKG i ciśnienia tętniczego.
alfa1-adrenolityk, amina katecholowa, antagonista wapnia, antagonista wapnia niedihydropirydynowy, beta-adrenolityk, beta-adrenomimetyk, beta-agonista, bradykardia, choroba obturacyjna dróg oddechowych, deetyloamiodaron, digoksyna, działanie bronchodylatacyjne, działanie hipoglikemizujące, działanie inotropowe, działanie przeciwnadciśnieniowe, EKG, glikoproteina p, hipoglikemia, induktor enzymu CYP2C9, inhibitor CYP2C9, inhibitor CYP2D6, inhibitor enzymu CYP2D6, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwnadciśnieniowy, lek znieczulający, niedociśnienie, niesteroidowy lek przeciwzapalny, przewodzenie przedsionkowo-komorowe, stężenie digoksyny, stężenie terapeutyczne, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie przewodzenia, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Interakcje leku – Abiraterone Pharmascience 500 mg
Abirateron, będący inhibitorem enzymów wątrobowych CYP2D6 i CYP2C8, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, które mają istotne znaczenie kliniczne. Silne induktory CYP3A4, takie jak fenytoina, karbamazepina czy ryfampicyna, obniżają stężenie abirateronu w osoczu nawet o 55% (AUC∞), co może prowadzić do zmniejszenia skuteczności terapii i dlatego ich jednoczesne stosowanie jest przeciwwskazane. Inhibitory CYP3A4, np. ketokonazol, nie wykazują istotnego wpływu na farmakokinetykę abirateronu. Abirateron znacząco zwiększa ekspozycję na substraty CYP2D6, jak dekstrometorfan (wzrost AUC 2,9-krotny), co wymaga ostrożności i ewentualnej redukcji dawek leków o wąskim indeksie terapeutycznym, takich jak beta-blokery, leki przeciwdepresyjne, przeciwpsychotyczne, antyarytmiczne oraz opioidy (kodeina, oksykodon, tramadol), gdzie może dochodzić do zmniejszenia skuteczności przeciwbólowej. Ponadto, abirateron zwiększa AUC pioglitazonu (substrat CYP2C8) o 46%, co wymaga monitorowania toksyczności przy jednoczesnym stosowaniu leków metabolizowanych przez CYP2C8, np. pioglitazonu i repaglinidu.
abirateron, beta-bloker, częstoskurcz komorowy typu torsade de pointes, działanie niepożądane, dziurawiec zwyczajny, enzym CYP2C8, induktor CYP3A4, inhibitor CYP3A4, inhibitor enzymu CYP2D6, lek antyarytmiczny, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgruźliczy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwpsychotyczny, opioid, PSA, receptor androgenowy, suplement diety, supresja androgenowa, tiazolidynedion, transporter OATP1B1, uszkodzenie wątroby, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca - Leksykon substancji czynnych
Paliperydon – Interakcje
Paliperydon wykazuje istotne interakcje farmakodynamiczne, zwłaszcza z lekami wydłużającymi odstęp QT w EKG, takimi jak leki przeciwarytmiczne klasy IA (np. chinidyna, dyzopyramid) i III (amiodaron, sotalol), niektóre leki przeciwhistaminowe, przeciwpsychotyczne oraz przeciwmalaryczne (np. meflokina). Współstosowanie tych leków wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania EKG ze względu na ryzyko arytmii. Paliperydon może także antagonizować działanie lewodopy i innych agonistów dopaminergicznych, co wymaga stosowania najmniejszych skutecznych dawek obu leków, zwłaszcza w zaawansowanej chorobie Parkinsona. Ponadto, ze względu na ryzyko hipotonii ortostatycznej, należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z innymi lekami o podobnym działaniu, np. trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i innymi przeciwpsychotycznymi. Współstosowanie z lekami obniżającymi próg drgawkowy (fenotiazyny, SSRI, tramadol) również wymaga ostrożności.
agonista dopaminergiczny, amiodaron, anksjolityk, butyrofenon, chinidyna, choroba Parkinsona, depresja oddechowa, diwalproinian sodu, dyzopyramid, działanie niepożądane, działanie uspokajające, farmakokinetyka walproinianu, fenotiazyna, glikoproteina p, hipotonia ortostatyczna, inhibitor enzymu CYP2D6, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P-450, karbamazepina, kwas walproinowy, lek nasenny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, lek przeciwpsychotyczny, lek psychostymulujący, lek trójpierścieniowy, leki przeciwarytmiczne klasy Ia, leki przeciwarytmiczne klasy III, lewodopa, meflokina, metylofenidat, objawy pozapiramidowe, odstęp QT, opioid, ośrodkowy układ nerwowy, paliperydon, paroksetyna, próg drgawkowy, rysperydon, sedacja, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, sotalol, SSRI, tramadol, zaburzenie koordynacji, zaburzenie motoryczne