Interakcje
Wyciąg z sosny zwyczajnej

Wyciąg z sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L., turiones) stosowany w preparacie Dexapini (426 mg/5 ml wyciągu płynnego z pędów sosny suchych, DER 1:1,6, rozpuszczalnik: etanol 90% V/V) jest składnikiem złożonym z dekstrometorfanu bromowodorku (6,5 mg/5 ml) oraz nalewki z owocu kopru włoskiego (65 mg/5 ml). Kluczowe znaczenie mają interakcje farmakologiczne, zwłaszcza z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO), które mogą prowadzić do zagrażającego życiu zespołu serotoninowego objawiającego się gorączką, nadciśnieniem i zaburzeniami rytmu serca. Dexapini jest przeciwwskazany u pacjentów stosujących inhibitory MAO oraz przez 14 dni po ich odstawieniu. Ponadto, interakcje z linezolidem (inhibitor MAO) oraz silnymi inhibitorami enzymu CYP2D6 (fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina) mogą znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu, co zwiększa ryzyko toksyczności i zespołu serotoninowego.

Interakcje substancji wyciąg z sosny zwyczajnej z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Wyciąg z sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris L., turiones) stanowi ważny składnik preparatów złożonych stosowanych w schorzeniach dróg oddechowych. W produkcie leczniczym Dexapini występuje w postaci wyciągu płynnego z pędów sosny suchych (DER 1:1,6), z rozpuszczalnikiem ekstrakcyjnym: etanol 90% (V/V) w ilości 426 mg/5 ml. Należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne interakcje wynikające zarówno z samego wyciągu, jak i z pozostałych substancji czynnych produktu złożonego, takich jak dekstrometorfanu bromowodorek (6,5 mg/5 ml) oraz nalewka z owocu kopru włoskiego odmiany gorzkiej (65 mg/5 ml).1

Interakcje z lekami przeciwdepresyjnymi

W przypadku produktów zawierających wyciąg z sosny zwyczajnej w połączeniu z dekstrometorfanem, jak w przypadku Dexapini, szczególnie istotna jest interakcja z inhibitorami monoaminooksydazy (MAO). Produkt nie powinien być stosowany u pacjentów przyjmujących inhibitory MAO oraz przez 14 dni od zaprzestania leczenia tymi lekami. Połączenie tych substancji może spowodować wystąpienie potencjalnie zagrażającego życiu zespołu serotoninowego, charakteryzującego się wysoką gorączką, nadciśnieniem oraz zaburzeniami rytmu serca. W literaturze medycznej odnotowano ciężkie działania niepożądane, a nawet przypadki śmiertelne, po zastosowaniu dekstrometorfanu u pacjentów leczonych inhibitorami MAO.2

Interakcje z lekami przeciwbakteryjnymi

Wśród interakcji dotyczących preparatów zawierających wyciąg z sosny zwyczajnej w połączeniu z dekstrometorfanem, należy zwrócić uwagę na interakcję z linezolidem. Jest to lek przeciwbakteryjny, który wykazuje również właściwości inhibitora MAO, co może prowadzić do zespołu serotoninowego podczas jednoczesnego stosowania z dekstrometorfanem. Lekarze powinni uwzględniać to ryzyko przy przepisywaniu preparatów zawierających wyciąg z sosny zwyczajnej i dekstrometorfan pacjentom leczonym linezolidem.3

Interakcje z inhibitorami enzymu CYP2D6

W przypadku stosowania preparatów zawierających wyciąg z sosny zwyczajnej w połączeniu z dekstrometorfanem, jak Dexapini, istotne są interakcje z inhibitorami enzymu CYP2D6. Dekstrometorfan jest metabolizowany przez ten enzym i podlega intensywnemu metabolizmowi pierwszego przejścia. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP2D6 może znacząco zwiększać stężenie dekstrometorfanu w organizmie, nawet do poziomu wielokrotnie przekraczającego wartości prawidłowe. Zwiększa to istotnie ryzyko wystąpienia objawów toksycznych, takich jak pobudzenie, dezorientacja, drżenia, bezsenność, biegunka, depresja oddechowa, a także rozwój zespołu serotoninowego.4

Do silnych inhibitorów enzymu CYP2D6, które mogą wchodzić w interakcje z preparatami zawierającymi wyciąg z sosny zwyczajnej i dekstrometorfan, należą:

5

Szczególnie silna interakcja występuje w przypadku chinidyny, której jednoczesne stosowanie z dekstrometorfanem może powodować nawet 20-krotne zwiększenie stężenia dekstrometorfanu w osoczu. Znacząco zwiększa to ryzyko działań niepożądanych ze strony ośrodkowego układu nerwowego.6

Podobny wpływ na metabolizm dekstrometorfanu w preparatach zawierających wyciąg z sosny zwyczajnej wywierają również:

7

W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania inhibitorów CYP2D6 i preparatów zawierających wyciąg z sosny zwyczajnej z dekstrometorfanem, pacjent musi być uważnie monitorowany przez lekarza. Często niezbędne jest zmniejszenie dawki dekstrometorfanu, aby zapobiec potencjalnym działaniom niepożądanym.8

Interakcje z buprenorfiną

Preparaty zawierające wyciąg z sosny zwyczajnej w połączeniu z dekstrometorfanem, jak Dexapini, należy stosować ostrożnie u pacjentów przyjmujących buprenorfinę. Jest to częściowy agonista receptorów opioidowych, który może zwiększać ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego – stanu zagrażającego życiu pacjenta. Lekarz powinien dokładnie monitorować stan kliniczny pacjenta podczas jednoczesnego stosowania tych leków.9

Interakcje z alkoholem

Wyciąg z sosny zwyczajnej zawarty w preparacie Dexapini w połączeniu z dekstrometorfanem, może wykazywać nasilone działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy (OUN) podczas jednoczesnego stosowania z alkoholem etylowym. Należy zwrócić uwagę, że sam produkt zawiera do 7% (m/v) etanolu, co wynika z zastosowania etanolowych wyciągów roślinnych. Z uwagi na to, w trakcie leczenia preparatami zawierającymi wyciąg z sosny zwyczajnej, zwłaszcza w połączeniu z dekstrometorfanem, nie zaleca się spożywania napojów alkoholowych.10 11

Interakcje z innymi lekami o działaniu hamującym OUN

Wyciąg z sosny zwyczajnej w produktach zawierających dodatkowo dekstrometorfan, jak Dexapini, może wchodzić w interakcje z innymi lekami wykazującymi działanie hamujące na ośrodkowy układ nerwowy, takimi jak:

  • Leki przeciwhistaminowe o działaniu sedatywnym
  • Leki psychotropowe (np. benzodiazepiny, barbiturany)
  • Inne substancje o działaniu depresyjnym na OUN

12

Taka interakcja może prowadzić do nasilonego działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy, objawiającego się nadmierną sedacją, zaburzeniami koncentracji, a w skrajnych przypadkach depresją oddechową. Lekarze powinni zachować szczególną ostrożność przy przepisywaniu tych leków, odpowiednio dostosować dawkowanie oraz poinformować pacjenta o możliwym nasileniu działań niepożądanych.

Tabela interakcji wyciągu z sosny zwyczajnej w połączeniu z dekstrometorfanem

Grupa leków/substancji Przykładowe leki Mechanizm interakcji Możliwe objawy kliniczne Poziom istotności interakcji Zalecenia kliniczne
Inhibitory MAO Fenelzyna, izokarboksazyd, selegilina, moklobemid Hamowanie metabolizmu serotoniny Zespół serotoninowy (gorączka, nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca), możliwe przypadki śmiertelne Bardzo wysoki Przeciwwskazane jednoczesne stosowanie oraz przez 14 dni po odstawieniu inhibitorów MAO
Leki przeciwbakteryjne z grupy oksazolidynonów Linezolid Działanie inhibitora MAO Zespół serotoninowy Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Silne inhibitory CYP2D6 Fluoksetyna, paroksetyna, chinidyna, terbinafina Hamowanie metabolizmu dekstrometorfanu Pobudzenie, dezorientacja, drżenia, bezsenność, biegunka, depresja oddechowa, zespół serotoninowy Wysoki Monitorowanie pacjenta, ewentualne zmniejszenie dawki dekstrometorfanu
Leki przeciwarytmiczne Amiodaron, flekainid, propafenon Hamowanie CYP2D6 Toksyczność dekstrometorfanu Średni Monitorowanie pacjenta, dostosowanie dawek
Leki przeciwdepresyjne SSRI/SNRI Sertralina, bupropion Hamowanie CYP2D6 oraz efekt serotoninergiczny Toksyczność dekstrometorfanu, zespół serotoninowy Średni do wysokiego Monitorowanie pacjenta, dostosowanie dawek
Opioidy Buprenorfina, metadon Sumowanie efektów serotoninergicznych Zespół serotoninowy, nasilona depresja OUN Wysoki Ostrożne stosowanie, monitorowanie pacjenta
Leki przeciwpsychotyczne Haloperydol, perfenazyna, tiorydazyna Hamowanie CYP2D6 Toksyczność dekstrometorfanu Średni Monitorowanie pacjenta, dostosowanie dawek
Alkohol etylowy Napoje alkoholowe Sumowanie efektu depresyjnego na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji, depresja oddechowa Średni Unikać spożywania alkoholu podczas terapii
Leki przeciwhistaminowe Hydroksyzyna, difenhydramina, prometazyna Sumowanie efektu depresyjnego na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji Średni Ostrożne stosowanie, monitorowanie pacjenta
Leki psychotropowe Benzodiazepiny, barbiturany Sumowanie efektu depresyjnego na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji, depresja oddechowa Średni do wysokiego Ostrożne stosowanie, dostosowanie dawek, monitorowanie pacjenta
Inne leki osłabiające OUN Leki przeciwbólowe, przeciwpadaczkowe Sumowanie efektu depresyjnego na OUN Nasilona sedacja, zaburzenia koordynacji Średni Ostrożne stosowanie, monitorowanie pacjenta

Powyższa tabela prezentuje najważniejsze interakcje wyciągu z sosny zwyczajnej w połączeniu z innymi składnikami produktu Dexapini, ze szczególnym uwzględnieniem dekstrometorfanu. Należy zauważyć, że interakcje te mają różny poziom istotności klinicznej, od przeciwwskazań do jednoczesnego stosowania (inhibitory MAO), przez wymagające szczególnej ostrożności i monitorowania (silne inhibitory CYP2D6), aż po interakcje o mniejszym znaczeniu klinicznym, wymagające jedynie świadomości i ewentualnej modyfikacji dawkowania.13

Kolejne rozdziały

Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.

Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl