wirus EBV
Wirus Epsteina-Barr (EBV, Human herpesvirus 4) należy do rodziny herpeswirusów i jest jednym z najpowszechniejszych wirusów występujących u ludzi. Szacuje się, że ponad 90% populacji dorosłych na świecie zostało zakażonych EBV. Wirus przenosi się głównie przez kontakt z płynami ustrojowymi, zwłaszcza śliną, co przyczyniło się do jego potocznej nazwy „wirusa pocałunków”.
Pierwotne zakażenie EBV może przebiegać bezobjawowo, szczególnie u dzieci, lub manifestować się jako mononukleoza zakaźna, charakteryzująca się gorączką, bólem gardła, powiększeniem węzłów chłonnych i śledziony oraz zmęczeniem. Po pierwotnym zakażeniu wirus pozostaje w organizmie w stanie latentnym w limfocytach B przez całe życie gospodarza, podlegając okresowej reaktywacji.
EBV wykazuje związek z rozwojem niektórych nowotworów, w tym chłoniaka Burkitta, chłoniaka Hodgkina, części przypadków chłoniaków nieziarniczych oraz raka nosogardzieli. Wirus ma także potencjalne powiązania z chorobami autoimmunologicznymi, takimi jak stwardnienie rozsiane, toczeń rumieniowaty układowy czy reumatoidalne zapalenie stawów, choć mechanizmy tych zależności nie są w pełni wyjaśnione.
Diagnostyka zakażenia EBV opiera się głównie na badaniach serologicznych, wykrywających specyficzne przeciwciała (anty-VCA, anty-EBNA, anty-EA) oraz badaniach molekularnych (PCR). Nie istnieje swoista terapia przeciwwirusowa dla zakażeń EBV, a leczenie jest głównie objawowe. Badania nad szczepionką przeciwko EBV są w toku, ale żadna nie została jeszcze zatwierdzona do użytku klinicznego.