wynaczynnienie

Wynaczynnienie (ekstawazacja) to zjawisko przedostawania się podawanego dożylnie leku lub płynu poza naczynie żylne do tkanek otaczających. Proces ten może prowadzić do poważnych powikłań, w tym do martwicy tkanek, szczególnie gdy wynaczynieniu ulegają leki o działaniu drażniącym lub cytostatyki.

Czynniki ryzyka wynaczynnienia obejmują kruchość naczyń, niewłaściwą technikę kaniulacji, długotrwałe podawanie leków dożylnych oraz stosowanie leków o wysokiej osmolarności. Szczególnie narażeni są pacjenci w wieku podeszłym, noworodki oraz osoby z chorobami naczyniowymi.

Objawy wynaczynnienia to: ból, pieczenie lub uczucie napięcia w miejscu wkłucia, obrzęk, zaczerwienienie skóry, brak powrotu krwi przy aspiracji, spowolnienie lub zatrzymanie przepływu infuzji. W przypadku wystąpienia tych objawów należy natychmiast przerwać podawanie leku, wdrożyć odpowiednie procedury minimalizujące uszkodzenie tkanek i monitorować miejsce wynaczynnienia.

Postępowanie po wynaczynieniu zależy od rodzaju wynaczynionej substancji i może obejmować: uniesienie kończyny, zastosowanie ciepłych lub zimnych kompresów, podanie antidotów oraz w ciężkich przypadkach interwencję chirurgiczną. Kluczowe znaczenie ma profilaktyka wynaczynień poprzez właściwą technikę kaniulacji, regularną kontrolę miejsca wkłucia oraz edukację personelu medycznego.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl