pochodne fluoropirymidynowe
Pochodne fluoropirymidynowe to grupa leków przeciwnowotworowych, będących analogami pirymidyny, które zawierają atom fluoru w swojej strukturze. Najważniejszymi przedstawicielami tej grupy są 5-fluorouracyl (5-FU), kapecytabina, tegafur oraz floksurydyna.
Mechanizm działania pochodnych fluoropirymidynowych polega głównie na hamowaniu syntazy tymidylanowej (TS), kluczowego enzymu w syntezie DNA. Po wniknięciu do komórki, związki te są metabolizowane do aktywnego metabolitu – 5-fluorodeoksyurydynomonofosforanu (FdUMP), który tworzy stabilny kompleks z TS i kwasem foliowym, blokując syntezę tymidyny niezbędnej do replikacji DNA. Dodatkowo, metabolity tych leków mogą zostać wbudowane w RNA, zaburzając jego funkcję.
Klinicznie pochodne fluoropirymidynowe znajdują szerokie zastosowanie w onkologii, szczególnie w leczeniu nowotworów przewodu pokarmowego (rak jelita grubego, rak żołądka), raka piersi oraz nowotworów głowy i szyi. Kapecytabina, będąca doustnym prolekiem 5-FU, zapewnia większą wygodę podawania i często wykazuje lepszą tolerancję niż dożylny 5-FU.
Toksyczność pochodnych fluoropirymidynowych obejmuje głównie mielosupresję, zapalenie błon śluzowych, biegunkę oraz zespół ręka-stopa (erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa). Istotnym aspektem bezpieczeństwa jest ryzyko ciężkiej, zagrażającej życiu toksyczności u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy dihydropirymidynowej (DPD) – enzymu odpowiedzialnego za metabolizm tych leków. Zaleca się rozważenie badań przesiewowych w kierunku niedoboru DPD przed wdrożeniem leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Oksaliplatyna – Dawkowanie i sposób podawania
Oksaliplatyna jest cytotoksycznym lekiem przeciwnowotworowym stosowanym wyłącznie u dorosłych pacjentów, podawanym dożylnie w formie infuzji trwającej od 2 do 6 godzin. Preparat dostępny jest jako koncentrat o stężeniu 5 mg/ml, który należy rozcieńczyć wyłącznie 5% roztworem glukozy do stężenia 0,2-0,7 mg/ml w objętości 250-500 ml. Standardowa dawka wynosi 85 mg/m² powierzchni ciała i jest podawana co 2 tygodnie. W leczeniu uzupełniającym raka jelita grubego/okrężnicy zaleca się 12 cykli (6 miesięcy), natomiast w przypadku choroby przerzutowej leczenie kontynuuje się do progresji lub wystąpienia niedopuszczalnej toksyczności. Oksaliplatynę podaje się zawsze przed 5-fluorouracylem, a infuzję można prowadzić zarówno przez centralne wkłucie dożylne, jak i żyłę obwodową. Nie wymaga dodatkowego nawodnienia pacjenta.
5-fluorouracyl, badanie czynności wątroby, centralne wkłucie dożylne, chemioterapia, ciągła infuzja dożylna, działanie toksyczne, guz lity, infuzja dożylna, interakcja lekowa, koncentrat do sporządzania roztworu, leczenie przeciwnowotworowe, leczenie uzupełniające, monoterapia, neuropatia obwodowa, oksaliplatyna, pochodne fluoropirymidynowe, produkt cytotoksyczny, progresja choroby, rak jelita grubego, rak okrężnicy, terapia skojarzona, toksyczność leku, wynaczynienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie dróg żółciowych - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Oxaliplatinum Accord 5 mg/ml
Oxaliplatinum Accord to cytotoksyczny lek stosowany wyłącznie u dorosłych, podawany dożylnie w dawce 85 mg/m² powierzchni ciała co 2 tygodnie. W leczeniu uzupełniającym raka okrężnicy terapia trwa 12 cykli (6 miesięcy), natomiast w przypadku raka odbytnicy i okrężnicy z przerzutami podawanie kontynuuje się do progresji choroby lub wystąpienia nieakceptowalnej toksyczności. Preparat należy rozcieńczyć w 250-500 ml roztworu 5% glukozy, uzyskując stężenie od 0,2 do 0,7 mg/ml, a wlew dożylny powinien trwać od 2 do 6 godzin. Oksaliplatyna podawana jest zawsze przed 5-fluorouracylem, a w przypadku wynaczynienia infuzję należy natychmiast przerwać. Nie jest wymagane nadmierne nawadnianie pacjenta przed podaniem leku.
5-fluorouracyl, bolus, ciągły wlew dożylny, guz lity, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, leczenie uzupełniające raka okrężnicy, lek cytotoksyczny, nawadnianie pacjenta, oksaliplatyna, pochodne fluoropirymidynowe, powierzchnia ciała, progresja choroby, roztwór do infuzji, test czynnościowy wątroby, toksyczność leku, wlew dożylny, wynaczynnienie, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie wątroby i dróg żółciowych, żyła główna