substancja zasadowa

Substancja zasadowa to związek chemiczny, który w roztworze wodnym dysocjuje, uwalniając jony wodorotlenowe (OH-). W medycynie i biochemii substancje zasadowe odgrywają kluczową rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu, szczególnie w kontekście równowagi kwasowo-zasadowej.

Typowymi przykładami substancji zasadowych stosowanych w medycynie są wodorotlenek sodu (NaOH), wodorotlenek potasu (KOH), wodorotlenek wapnia (Ca(OH)2) oraz wodorowęglan sodu (NaHCO3), znany jako soda oczyszczona. Ten ostatni jest często stosowany jako środek neutralizujący nadmiar kwasu żołądkowego w przypadku nadkwaśności czy choroby refluksowej przełyku.

Zaburzenia równowagi zasadowej mogą prowadzić do alkalemii (zasadowicy), stanu charakteryzującego się pH krwi powyżej 7,45. Zasadowica może być spowodowana nadmierną utratą kwasów (np. w wyniku wymiotów), nadmiernym przyjmowaniem substancji zasadowych lub zaburzeniami oddechowymi prowadzącymi do hipokapnii. Objawy zasadowicy obejmują drżenia mięśniowe, skurcze, parestezje oraz w ciężkich przypadkach – zaburzenia świadomości.

W diagnostyce laboratoryjnej substancje zasadowe wykorzystuje się do barwienia preparatów histologicznych oraz w różnych testach biochemicznych. Znajomość właściwości substancji zasadowych jest niezbędna w farmakologii, toksykologii oraz przy interpretacji wyników badań gazometrycznych.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl