wyspy trzustkowe Langerhansa
Wyspy trzustkowe Langerhansa (insulae pancreaticae) to struktury gruczołowe zlokalizowane w tkance egzokrynnej trzustki, stanowiące endokrynną część tego narządu. Zostały one po raz pierwszy opisane przez niemieckiego patologa Paula Langerhansa w 1869 roku. Wyspy trzustkowe stanowią około 1-2% masy trzustki i są rozmieszczone na całej jej długości, z większą koncentracją w ogonie trzustki.
Histologicznie wyspy Langerhansa składają się z kilku typów komórek, które produkują różne hormony: komórki alfa (wydzielające glukagon), komórki beta (produkujące insulinę), komórki delta (wydzielające somatostatynę), komórki PP (produkujące polipeptyd trzustkowy) oraz komórki epsilon (wydzielające grelinę). Najliczniejszą grupę stanowią komórki beta (60-80% wszystkich komórek wysp), które odgrywają kluczową rolę w regulacji gospodarki węglowodanowej organizmu.
Dysfunkcja wysp trzustkowych Langerhansa ma istotne znaczenie w patogenezie cukrzycy. W cukrzycy typu 1 dochodzi do autoimmunologicznego zniszczenia komórek beta, co prowadzi do bezwzględnego niedoboru insuliny. W cukrzycy typu 2 występuje względny niedobór insuliny spowodowany opornością tkanek na działanie tego hormonu oraz stopniowym upośledzeniem funkcji komórek beta. Badania nad biologią wysp Langerhansa są kluczowe dla rozwoju nowych metod leczenia cukrzycy, w tym transplantacji wysp trzustkowych i terapii komórkowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esotkaleno 10 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa prednizonu, substancji czynnej leku Esotkaleno, obejmuje badania toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, genotoksyczności oraz wpływu na reprodukcję. W modelach zwierzęcych wartość LD50 dla prednizolonu wynosi 240 mg/kg m.c. (szczury, podanie jednorazowe), co wskazuje na stosunkowo wysoką tolerancję dawki ostrej. Toksyczność podostra ujawniła zmiany histopatologiczne zależne od gatunku i dawki: u szczurów dawka 33 mg/kg m.c./dobę przez 7-14 dni powodowała uszkodzenia komórek wysp trzustkowych Langerhansa, u królików dawka 2-3 mg/kg m.c./dobę przez 2-4 tygodnie wywoływała hepatotoksyczność, a u świnek morskich i psów dawki 0,5-5 mg/kg m.c. i 4 mg/kg m.c. odpowiednio przez kilka tygodni indukowały martwicę mięśni. Badania genotoksyczności nie wykazały istotnego ryzyka mutagenności, a badania karcynogenności nie potwierdziły działania rakotwórczego prednizonu.
działanie diabetogenne, działanie embriotoksyczne, działanie histotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie teratogenne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, LD50, martwica mięśni, mutagenność, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, płodność, prednizolon, prednizon, przedawkowanie, rozszczep podniebienia, teratogenność, toksyczność ostra, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, wada rozwojowa, właściwości genotoksyczne, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Medoxa 2,5 mg
Przedkliniczne badania prednizonu i jego aktywnego metabolitu prednizolonu obejmują szeroki zakres oceny toksyczności, bezpieczeństwa oraz wpływu na reprodukcję. W badaniach toksyczności ostrej na szczurach określono LD50 na poziomie 240 mg/kg m.c. po jednorazowym podaniu. Toksyczność podostra i przewlekła ujawniła zmiany narządowe, takie jak uszkodzenia komórek wysp trzustkowych Langerhansa przy dawce 33 mg/kg m.c./dzień (7-14 dni, szczury), uszkodzenia wątroby przy 2-3 mg/kg m.c./dzień (2-4 tygodnie, króliki) oraz martwicę mięśni przy dawkach 0,5-5 mg/kg m.c./dzień (kilka tygodni, świnki morskie) i 4 mg/kg m.c./dzień (kilka tygodni, psy). Nie stwierdzono istotnego potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego w badaniach przedklinicznych.
anomalia rozwojowa, dane przedkliniczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, LD50, martwica mięśni, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, rozszczep podniebienia, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, uszkodzenie wątroby, właściwości genotoksyczne, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenia spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esotkaleno 30 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prednizonu, substancji czynnej leku Esotkaleno, obejmują szeroki zakres testów farmakologicznych, toksyczności ostrej, podostrej i przewlekłej, a także oceny genotoksyczności, karcynogenności oraz wpływu na reprodukcję. W modelu szczurzym LD50 po jednorazowym podaniu wyniosła 240 mg/kg masy ciała. Toksyczność podostra u szczurów objawiła się zmianami w komórkach wysp trzustkowych przy dawce 33 mg/kg m.c./dzień przez 7-14 dni, u królików uszkodzeniem wątroby przy dawce 2-3 mg/kg m.c./dzień przez 2-4 tygodnie, a u świnek morskich i psów obserwowano martwicę mięśni przy dawkach odpowiednio 0,5-5 mg/kg m.c./dzień i 4 mg/kg m.c./dzień podawanych przez kilka tygodni. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały istotnego ryzyka klinicznego dla ludzi w warunkach terapeutycznych.
anomalie czaszki, działanie histotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, glikokortykosteroidy, LD50, martwica mięśni, męski układ rozrodczy, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, prednizon, rozszczep podniebienia, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie wątroby, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenia spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Medoxa 20 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa farmakologicznego prednizonu, substancji czynnej leku Medoxa, obejmują ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, genotoksyczności, rakotwórczości oraz wpływu na reprodukcję. W modelu szczurzym LD50 dla prednizolonu wyniosła 240 mg/kg masy ciała po jednorazowym podaniu. Toksyczność podostra i przewlekła wykazała zmiany w komórkach wysp trzustkowych przy dawce 33 mg/kg (szczury), uszkodzenia wątroby przy 2-3 mg/kg (króliki), martwicę mięśni przy 0,5-5 mg/kg (świnki morskie) oraz 4 mg/kg (psy). Badania genotoksyczności nie wykazały istotnego potencjału mutagennego ani karcynogennego, co wskazuje na brak klinicznie istotnego ryzyka genotoksycznego przy stosowaniu terapeutycznym.
anomalia czaszki, badanie genotoksyczności, dawka letalna, działanie histotoksyczne, efekt teratogenny, glikokortykosteroid, LD50, martwica mięśni, mikroskop świetlny, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał genotoksyczny, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, prednizolon, prednizon, rozszczep wargi i podniebienia, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność podostra, uszkodzenie wątroby, właściwości genotoksyczne, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenie spermatogenezy - Leksykon substancji czynnych
Prednizon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące prednizonu wskazują na stosunkowo niską toksyczność ostrą, z wartością LD50 u szczurów wynoszącą 240 mg/kg masy ciała po jednorazowym podaniu. W badaniach toksyczności podostrej i przewlekłej zaobserwowano zmiany narządowe, takie jak uszkodzenia komórek wysp trzustkowych Langerhansa u szczurów przy dawce 33 mg/kg m.c./dobę (7-14 dni), uszkodzenie wątroby u królików przy dawce 2-3 mg/kg m.c./dobę (2-4 tygodnie) oraz miotoksyczność manifestującą się martwicą mięśni u świnek morskich (0,5-5 mg/kg m.c.) i psów (4 mg/kg m.c.) po kilku tygodniach ekspozycji. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały istotnego potencjału mutagennego ani rakotwórczego, co jest istotne dla bezpieczeństwa długotrwałej terapii glikokortykosteroidami.
Prednizon wykazuje wyraźne działanie teratogenne u zwierząt doświadczalnych, powodując rozszczep wargi i/lub podniebienia u myszy, chomików i królików oraz anomalie czaszki, szczęki i języka u szczurów, a także opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu. Ponadto, kortykosteroidy zwiększają ryzyko niewydolności łożyska i spontanicznych poronień. Wysokie dawki prednizonu (30 mg/dobę przez ≥4 tygodnie) indukowały odwracalne zaburzenia spermatogenezy u samców, utrzymujące się przez kilka miesięcy po odstawieniu leku. Pomimo że efekty toksyczne obserwowano przy dawkach znacznie przekraczających standardowe dawki terapeutyczne, dane te mają kluczowe znaczenie dla oceny ryzyka stosowania prednizonu u kobiet w ciąży oraz mężczyzn w wieku rozrodczym, wymagając indywidualnej oceny klinicznej.
anomalie czaszki, działanie histotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, glikokortykosteroid, LD50, martwica mięśni, miotoksyczność, niewydolność łożyska, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, prednizon, rozszczep podniebienia, spontaniczne poronienie, terapia glikokortykosteroidami, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie wątroby, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenia spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esotkaleno 20 mg
Produkt leczniczy Esotkaleno, zawierający prednizon, wykazuje relatywnie niską toksyczność ostrą z wartością LD50 wynoszącą 240 mg/kg masy ciała u szczurów po jednorazowym podaniu. Badania toksyczności podostrej i przewlekłej ujawniły specyficzne zmiany narządowe: u szczurów zmiany w komórkach wysp trzustkowych Langerhansa przy dawce 33 mg/kg m.c./dobę (7-14 dni), u królików uszkodzenie wątroby przy dawkach 2-3 mg/kg m.c./dobę (2-4 tygodnie), a u świnek morskich i psów martwicę mięśni przy dawkach 0,5-5 mg/kg m.c. i 4 mg/kg m.c. odpowiednio, podawanych przez kilka tygodni. Dane przedkliniczne nie wskazują na istotne ryzyko genotoksyczne ani karcynogenne prednizonu, co potwierdza brak potencjału mutagennego i rakotwórczego w badaniach in vitro i in vivo.
działanie genotoksyczne, działanie histotoksyczne, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, LD50, martwica mięśni, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał mutagenny, prednizolon, prednizon, rozszczep wargi, spermatogeneza, toksyczność ostra, toksyczność podostra i przewlekła, toksyczność przewlekła, uszkodzenie wątroby, wyspy trzustkowe Langerhansa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Medoxa 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prednizonu, substancji czynnej preparatu Medoxa, obejmowały szeroki zakres testów farmakologicznych, toksykologicznych oraz oceny wpływu na reprodukcję i potencjał genotoksyczny. W badaniach toksyczności ostrej u szczurów określono LD50 na poziomie 240 mg/kg masy ciała po jednorazowym podaniu. W badaniach podostrych i przewlekłych zaobserwowano specyficzne zmiany narządowe zależne od gatunku, dawki i czasu ekspozycji, takie jak uszkodzenia komórek wysp trzustkowych Langerhansa (33 mg/kg i.p. u szczurów przez 7-14 dni), uszkodzenia wątroby u królików (2-3 mg/kg/dobę przez 2-4 tygodnie) oraz histotoksyczność mięśni u świnek morskich (0,5-5 mg/kg/dobę) i psów (4 mg/kg/dobę) po kilkutygodniowej ekspozycji. Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały klinicznie istotnych właściwości mutagennych ani rakotwórczych prednizonu.
anomalia czaszki, dawka śmiertelna LD50, działanie histotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, glikokortykosteroid, martwica mięśni, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, prednizolon, prednizon, rozszczep wargi, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie wątroby, właściwości genotoksyczne, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Medoxa 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa prednizonu, substancji czynnej preparatu Medoxa, obejmowały ocenę toksyczności ostrej, podostrej, przewlekłej, wpływu na reprodukcję oraz potencjału genotoksycznego i rakotwórczego. W badaniach toksyczności ostrej u szczurów wartość LD50 wyniosła 240 mg/kg masy ciała, z obserwowaną śmiertelnością w ciągu 7 dni. Toksyczność podostra i przewlekła ujawniła zmiany w tkankach, takie jak uszkodzenia komórek wysp trzustkowych (33 mg/kg/dobę przez 7-14 dni u szczurów), uszkodzenie wątroby (2-3 mg/kg/dobę przez 2-4 tygodnie u królików) oraz martwicę mięśni (0,5-5 mg/kg/dobę u świnek morskich i 4 mg/kg/dobę u psów przez kilka tygodni). Badania genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały istotnego ryzyka przy stosowaniu terapeutycznym.
dawka śmiertelna, dawka śmiertelna LD50, działanie histotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, efekt teratogenny, genotoksyczność, glikokortykosteroid, martwica mięśni, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, prednizolon, prednizon, rozszczep podniebienia, toksyczność ostra prednizolonu, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność reprodukcyjna, uszkodzenie wątroby, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esotkaleno 5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Esotkaleno, zawierającego prednizon, wykazały brak istotnego ryzyka toksycznego dla ludzi na podstawie standardowych testów farmakologicznych, toksyczności po podaniu wielokrotnym, genotoksyczności oraz potencjału rakotwórczego. W badaniach toksyczności ostrej u szczurów określono LD50 na poziomie 240 mg/kg m.c. po jednorazowym podaniu, co stanowi ważny wskaźnik bezpieczeństwa farmakologicznego. W toksyczności podostrej i przewlekłej zaobserwowano zmiany w komórkach wysp trzustkowych Langerhansa przy dawce 33 mg/kg m.c. przez 7-14 dni, hepatotoksyczność u królików przy dawce 2-3 mg/kg m.c./dobę przez 2-4 tygodnie oraz histotoksyczne działanie prowadzące do martwicy mięśni u świnek morskich (0,5-5 mg/kg m.c.) i psów (4 mg/kg m.c.) po kilku tygodniach podawania. Testy genotoksyczności i karcynogenności nie wykazały klinicznie istotnych efektów mutagennych ani rakotwórczych.
anomalia rozwojowa, badanie farmakologiczne, bezpieczeństwo farmakologiczne, działanie histotoksyczne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, glikokortykosteroid, hepatotoksyczność, LD50, martwica mięśni, opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego, potencjał karcynogenny, potencjał mutagenny, prednizolon, prednizon, rozszczep wargi, teratogenność, toksyczność mięśniowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność podostra, toksyczność przewlekła, toksyczny wpływ na reprodukcję, uszkodzenie wątroby, właściwość genotoksyczna, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenie spermatogenezy - Leksykon substancji czynnych
Temsirolimus – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Badania przedkliniczne temsirolimusu wykazały istotne zmiany histopatologiczne u zwierząt laboratoryjnych, które mogą mieć znaczenie kliniczne. Zaobserwowano m.in. wakuolizację komórek wysp trzustkowych Langerhansa u szczurów, degenerację kanalików w jądrach u myszy, szczurów i małp oraz atrofii komórek limfoidalnych u tych samych gatunków. U małp stwierdzono mieszanokomórkowe zapalenia okrężnicy i/lub kątnicy z towarzyszącą biegunką, co może wskazywać na zaburzenia flory jelitowej. Dodatkowo, u szczurów odnotowano fosfolipidozę płucną. W badaniach genotoksyczności, obejmujących testy in vitro i in vivo (m.in. test mutacji powrotnych u Salmonella typhimurium i Escherichia coli, test aberracji chromosomowych w komórkach CHO oraz test mikrojąderkowy u myszy), nie wykazano potencjału genotoksycznego temsirolimusu.
aberracje chromosomowe, atrofia limfoidalna, badania przedkliniczne, białaczka granulocytowa, degeneracja kanalików jądrowych, ekspozycja na lek, fibrynogen, fosfolipidoza płucna, genotoksyczność, gruczolak jądra, komórki CHO, masa jąder, mutacje powrotne, potencjał rakotwórczy, rak wątrobowokomórkowy, syrolimus, temsirolimus, test mikrojąderkowy, toksyczność reprodukcyjna, wyspy trzustkowe Langerhansa, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie okrężnicy