Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania prednizonu

Dane przedkliniczne dotyczące prednizonu pochodzą z szeregu konwencjonalnych badań farmakologicznych obejmujących ocenę bezpieczeństwa, toksyczności po podaniu wielokrotnym, wpływu na reprodukcję, potencjału genotoksycznego oraz działania rakotwórczego. Całościowa analiza tych danych nie wykazuje szczególnego ryzyka dla ludzi podczas stosowania leku zgodnie z zaleceniami¹.

Toksyczność ostra

W badaniach oceniających toksyczność ostrą prednizolonu (aktywnego metabolitu prednizonu) przeprowadzonych na modelu szczurzym, wartość parametru LD50 (dawka powodująca śmierć 50% badanych zwierząt w okresie 7 dni) została określona na poziomie 240 mg/kg masy ciała po jednorazowym podaniu substancji².

Toksyczność podostra i przewlekła

Badania toksyczności podostrej i przewlekłej prednizolonu przeprowadzone na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych wykazały następujące zmiany narządowe:

• Trzustka: W badaniach na szczurach, przy codziennym dootrzewnowym podawaniu prednizolonu w dawce 33 mg/kg masy ciała przez okres 7-14 dni, obserwowano zmiany w komórkach wysp trzustkowych Langerhansa, potwierdzone zarówno w mikroskopie świetlnym, jak i elektronowym³.
• Wątroba: U królików eksperymentalne uszkodzenie wątroby występowało po podawaniu prednizolonu w dawkach 2-3 mg/kg masy ciała na dobę przez 2-4 tygodnie⁴.
• Tkanka mięśniowa: Działanie histotoksyczne manifestujące się jako martwica mięśni było raportowane po kilkutygodniowym podawaniu prednizolonu w dawkach 0,5-5 mg/kg masy ciała u świnek morskich oraz 4 mg/kg masy ciała u psów⁵.

Potencjał mutagenny i karcynogenny

Dostępne wyniki badań prowadzonych nad glikokortykosteroidami, w tym prednizonem, nie wskazują na występowanie klinicznie istotnych właściwości genotoksycznych⁶. Nie zaobserwowano istotnego potencjału rakotwórczego w badaniach przedklinicznych.

Wpływ na rozród i rozwój płodu

Badania na modelach zwierzęcych wykazały teratogenne działanie prednizolonu manifestujące się:

• Rozszczep podniebienia/wargi: Efekt ten obserwowano w doświadczeniach przeprowadzonych na myszach, chomikach i królikach⁷.
• Anomalie rozwojowe: Podczas pozajelitowego podawania prednizolonu szczurom zaobserwowano niewielkie nieprawidłowości w rozwoju czaszki, szczęki i języka⁸.
• Opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego: Zahamowanie prawidłowego rozwoju płodu było jednym z obserwowanych efektów toksycznych⁹.

Wpływ na układ rozrodczy

Przedkliniczne badania na modelach zwierzęcych wykazały, że prednizolon podawany w dużych dawkach (30 mg/dobę) przez dłuższy okres (minimum 4 tygodnie) powodował zaburzenia spermatogenezy. Efekt ten miał charakter odwracalny, jednak zmiany utrzymywały się przez kilka miesięcy po zaprzestaniu podawania leku¹⁰.