niewydolność kory nadnerczy
Wskazanie

Niewydolność kory nadnerczy to stan, w którym nadnercza nie produkują wystarczającej ilości hormonów steroidowych, głównie kortyzolu i aldosteronu. Może występować jako pierwotna (choroba Addisona), gdy dochodzi do uszkodzenia samych nadnerczy, lub wtórna, gdy problem leży w niedostatecznej stymulacji nadnerczy przez przysadkę mózgową. Najczęstszymi przyczynami są choroby autoimmunologiczne, infekcje (np. gruźlica), krwawienia do nadnerczy, nowotwory oraz jatrogenne (po długotrwałej terapii glikokortykosteroidami).

W leczeniu niewydolności kory nadnerczy stosuje się przede wszystkim substytucję brakujących hormonów. W przypadku kortyzolu podaje się hydrokortyzon (Hydrocortison, Cortef) lub prednizon (Encorton). W przypadku niedoboru aldosteronu stosuje się fludrokortyzon (Cortineff). W Polsce dostępne są także preparaty złożone, jak Corteroid czy Cortineff. W stanach ostrych, takich jak przełom nadnerczowy, niezbędne jest dożylne podanie hydrokortyzonu (Hydrocortison, Solu-Cortef) oraz intensywne nawadnianie i wyrównanie zaburzeń elektrolitowych.

Największym wyzwaniem w leczeniu pacjentów z niewydolnością kory nadnerczy jest odpowiednie dostosowanie dawki leków do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz w sytuacjach stresu. Pacjenci muszą zwiększać dawki leków podczas infekcji, zabiegów operacyjnych czy intensywnego wysiłku fizycznego. Kluczowa jest edukacja pacjenta odnośnie samodzielnego modyfikowania dawek oraz postępowania w sytuacjach awaryjnych. Każdy pacjent powinien posiadać kartę chorego z niewydolnością kory nadnerczy oraz zestaw do samodzielnego podania hydrokortyzonu w iniekcji (np. Hydrocortison WZF) w razie przełomu nadnerczowego.

Istotnym problemem jest również monitorowanie skuteczności leczenia, gdyż nie ma jednoznacznych markerów biochemicznych pozwalających na precyzyjną ocenę substytucji hormonalnej. Lekarze muszą opierać się na objawach klinicznych oraz podstawowych badaniach laboratoryjnych (elektrolity, glukoza). Długotrwałe stosowanie zbyt wysokich dawek glikokortykosteroidów może prowadzić do zespołu Cushinga jatrogennnego, osteoporozy i zaburzeń metabolicznych, natomiast zbyt niskie dawki grożą przełomem nadnerczowym, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia.

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl