zapalenie skórno-mięśniowe
Wskazanie

Zapalenie skórno-mięśniowe (dermatomyositis) to rzadka choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się przewlekłym zapaleniem mięśni szkieletowych i skóry. Typowymi objawami są osłabienie mięśni proksymalnych (głównie obręczy barkowej i biodrowej), charakterystyczna wysypka o fioletowym zabarwieniu (objaw heliotropu) wokół oczu, grudki Gottrona na stawach palców, rumień na klatce piersiowej i plecach. Choroba może wystąpić w każdym wieku, jednak najczęściej dotyka dzieci w wieku 5-15 lat oraz dorosłych w wieku 40-60 lat, częściej kobiety.

W leczeniu zapalenia skórno-mięśniowego stosuje się głównie glikokortykosteroidy jako leczenie pierwszego rzutu. W Polsce używane są preparaty takie jak Metypred (metyloprednizolon), Encorton (prednizon) oraz Dexaven (deksametazon). W przypadku oporności na GKS lub jako leki oszczędzające steroidy stosowane są leki immunosupresyjne: Imuran (azatiopryna), CellCept (mykofenolan mofetylu), Sandimmun Neoral (cyklosporyna A), czy Metex (metotreksat). W ciężkich przypadkach można zastosować dożylne immunoglobuliny (Kiovig, Privigen) lub leki biologiczne, jak Mabthera (rytuksymab).

Leczenie zmian skórnych obejmuje miejscowe preparaty steroidowe (Cutivate, Elocom, Advantan), inhibitory kalcyneuryny (Protopic, Elidel) oraz ochronę przeciwsłoneczną. Przy współistniejących chorobach płuc stosuje się często cyklofosfamid (Endoxan).

Największe trudności w leczeniu pacjentów z zapaleniem skórno-mięśniowym wynikają z heterogenności choroby i jej oporności na standardową terapię. Około 30% pacjentów nie odpowiada odpowiednio na glikokortykosteroidy, co wymaga intensyfikacji leczenia. Poważnym wyzwaniem jest również równoczesne leczenie manifestacji skórnych i mięśniowych, które mogą odpowiadać na terapię w różnym stopniu. Powikłania płucne, jak śródmiąższowa choroba płuc, są trudne w leczeniu i zwiększają śmiertelność. Dodatkowo, u dorosłych z zapaleniem skórno-mięśniowym istnieje zwiększone ryzyko występowania nowotworów złośliwych, co wymaga regularnych badań przesiewowych i może komplikować terapię podstawowej choroby.

Długotrwałe stosowanie steroidów wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, takimi jak osteoporoza, nadciśnienie, cukrzyca czy zwiększona podatność na infekcje. Immunosupresja zwiększa ryzyko infekcji oportunistycznych. Dobór właściwej terapii wymaga indywidualnego podejścia i regularnego monitorowania aktywności choroby za pomocą badań enzymatycznych (CPK, aldolaza) oraz obrazowych (MRI mięśni).

Lista leków z tym wskazaniem

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl