przewlekły liszaj prosty
Wskazanie

Przewlekły liszaj prosty (łac. lichen simplex chronicus) to przewlekła dermatoza zapalna charakteryzująca się występowaniem ograniczonych, zgrubiałych, zliszajowaconych zmian skórnych, powstających w wyniku długotrwałego drapania i pocierania skóry. Zmiany najczęściej występują na karku, zewnętrznych powierzchniach kończyn, zwłaszcza w okolicy nadgarstków, kostek i łokci, a także w okolicach anogenitalnych.

Liszaj prosty przewlekły jest skutkiem błędnego koła świądu i drapania, które prowadzi do pogrubienia naskórka (lichenifikacji). Często rozwija się na podłożu innych dermatoz świądowych, jak atopowe zapalenie skóry, wyprysk czy łuszczyca, ale może być również pierwotnym schorzeniem. Dotyczy głównie osób dorosłych, częściej kobiet, i jest związany z czynnikami psychogennymi, stresem oraz zaburzeniami lękowymi.

W leczeniu stosuje się miejscowe glikokortykosteroidy o średniej i dużej sile działania (np. Cutivate, Elocom, Dermovate, Clobederm, Laticort). W przypadkach opornych można zastosować miejscowe inhibitory kalcyneuryny (Protopic, Elidel) lub iniekcje doogniskowe kortykosteroidów. Kluczowe znaczenie ma przerwanie cyklu świąd-drapanie, dlatego stosuje się także leki przeciwhistaminowe o działaniu sedatywnym (np. Hydroxyzinum, Clemastin) oraz leki przeciwdepresyjne (np. Doxepin).

Największą trudnością w leczeniu przewlekłego liszaja prostego jest zapobieganie nawrotom schorzenia. Pacjenci często nieświadomie lub nawykowo drapią zmiany, co pogłębia problem. Leczenie wymaga dużej cierpliwości zarówno ze strony pacjenta, jak i lekarza. Ważne jest zidentyfikowanie i wyeliminowanie czynników wyzwalających oraz stosowanie technik modyfikacji zachowań. Niekiedy konieczna jest współpraca z psychiatrą lub psychologiem, szczególnie gdy schorzenie ma podłoże psychogenne. Istotną częścią terapii jest edukacja pacjenta na temat pielęgnacji skóry oraz stosowanie emolientów, które zapobiegają wysuszeniu skóry i zmniejszają świąd.