reakcje pokrzywkowe po transfuzji
Wskazanie

Reakcje pokrzywkowe po transfuzji to alergiczne reakcje skórne występujące u pacjentów podczas lub krótko po otrzymaniu transfuzji krwi lub jej składników. Charakteryzują się one nagłym pojawieniem się swędzących bąbli pokrzywkowych, zaczerwienienia skóry i obrzęku. Są to jedne z najczęstszych niepożądanych reakcji potransfuzyjnych, występujące u około 1-3% pacjentów poddawanych transfuzji.

Przyczyną reakcji pokrzywkowych jest najczęściej nadwrażliwość na białka obecne w przetaczanych składnikach krwi lub na substancje dodawane podczas preparatyki (np. konserwanty). U pacjentów z niedoborem IgA może wystąpić reakcja na śladowe ilości tego białka w preparatach krwiopochodnych. Objawy zwykle pojawiają się w ciągu pierwszych 30 minut transfuzji, ale mogą wystąpić również w późniejszym okresie.

W leczeniu reakcji pokrzywkowych stosuje się przede wszystkim leki przeciwhistaminowe, takie jak: Clemastinum (Clemastine), Loratadyna (Claritine, Loratan), Cetyryzyna (Zyrtec, Allertec) czy Diphergan. W przypadku łagodnych reakcji pokrzywkowych często wystarczy czasowe wstrzymanie transfuzji i podanie leku przeciwhistaminowego, po czym można kontynuować przetaczanie przy zmniejszonej prędkości przepływu. W cięższych przypadkach może być konieczne całkowite przerwanie transfuzji i podanie glikokortykosteroidów, np. Dexaven lub Solu-Medrol.

Największą trudnością w leczeniu pacjentów z reakcjami pokrzywkowymi po transfuzji jest różnicowanie ich z poważniejszymi reakcjami hemolitycznymi czy anafilaktycznymi, które również mogą rozpoczynać się od objawów skórnych. Istotne jest szybkie rozpoznanie i odróżnienie łagodnej reakcji pokrzywkowej od początku reakcji zagrażającej życiu. Dodatkowym wyzwaniem jest profilaktyka u pacjentów z historią wcześniejszych reakcji pokrzywkowych – może wymagać to premedykacji lekami przeciwhistaminowymi przed kolejnymi transfuzjami lub stosowania składników krwi przemywanych, ubogoleukocytarnych lub pochodzących od wyselekcjonowanych dawców.