Leksykon wskazań
na literę „R”

Wskazania na „R”, strona 1 z 7

• reumatoidalne zapalenie stawów

  Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) to przewlekła choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się zapaleniem błony maziowej stawów, prowadzącym do postępującego uszkodzenia chrząstki stawowej i kości. Schorzenie to dotyka około 0,5-1% populacji ogólnej, częściej kobiety niż mężczyzn. Początek choroby najczęściej przypada na 4. i 5. dekadę życia. Typowymi objawami są symetryczny ból i obrzęk stawów (szczególnie drobnych stawów rąk i stóp), sztywność poranna trwająca ponad 60 minut oraz ogólne zmęczenie.

• refluksowe zapalenie przełyku

  Refluksowe zapalenie przełyku (GERD – Gastroesophageal Reflux Disease) to stan zapalny błony śluzowej przełyku spowodowany przewlekłym zarzucaniem treści żołądkowej do przełyku. Schorzenie to występuje, gdy dolny zwieracz przełyku nie zamyka się prawidłowo, pozwalając na cofanie się kwasu i innych treści z żołądka. Główne objawy obejmują zgagę, kwaśne odbijanie, ból w klatce piersiowej, trudności w przełykaniu oraz przewlekły kaszel, szczególnie w nocy.

• rak nerkowokomórkowy z przerzutami

  Rak nerkowokomórkowy z przerzutami (mRCC) to zaawansowane stadium nowotworu nerki, w którym komórki rakowe rozprzestrzeniły się poza pierwotne ognisko do innych części ciała. Najczęstszymi miejscami przerzutów są płuca, kości, wątroba, mózg oraz węzły chłonne. Choroba ta stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne, gdyż w momencie diagnozy przerzuty stwierdza się u około 30% pacjentów, a u kolejnych 30% rozwój przerzutów następuje w trakcie choroby.

• rak piersi

  Rak piersi jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u kobiet, choć może wystąpić również u mężczyzn. Charakteryzuje się nieprawidłowym, niekontrolowanym wzrostem komórek w tkance gruczołu piersiowego. Choroba może rozwijać się miejscowo lub dawać przerzuty do węzłów chłonnych i odległych narządów. Kluczową rolę w rokowaniu odgrywa wczesne wykrycie nowotworu, dlatego zaleca się regularne samobadanie piersi oraz badania przesiewowe (mammografia).

• rak tarczycy

  Rak tarczycy to nowotwór złośliwy rozwijający się w komórkach tarczycy. Najczęstszymi typami są rak brodawkowaty (około 80% przypadków), rak pęcherzykowy, rak rdzeniasty oraz rak anaplastyczny (najrzadszy, ale najbardziej agresywny). Choroba najczęściej objawia się jako niebolesny guzek w obrębie szyi, choć wczesne stadia mogą przebiegać bezobjawowo i być wykryte przypadkowo podczas badań obrazowych wykonywanych z innych przyczyn.

• róża

  Róża (erysipelas) to ostra, bakteryjna choroba zakaźna skóry wywołana najczęściej przez paciorkowce z grupy A (Streptococcus pyogenes). Charakteryzuje się dobrze odgraniczonym, bolesnym, czerwonym i obrzękniętym obszarem skóry, najczęściej zlokalizowanym na twarzy lub kończynach dolnych. Choroba zwykle rozpoczyna się nagłym wzrostem temperatury ciała, dreszczami i złym samopoczuciem, po czym w ciągu 24-48 godzin pojawiają się charakterystyczne zmiany skórne.

• rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia

  Rodzinna homozygotyczna hipercholesterolemia (HoFH) to rzadka, genetycznie uwarunkowana choroba metaboliczna charakteryzująca się znacząco podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL w osoczu krwi. Występuje z częstością około 1:1 000 000 urodzeń. Jest spowodowana mutacjami w obu allelach genu kodującego receptor LDL (LDLR) lub w innych genach odpowiedzialnych za metabolizm cholesterolu (APOB, PCSK9, LDLRAP1).

• rzeżączka

  Rzeżączka to choroba zakaźna przenoszona drogą płciową, wywoływana przez bakterię Neisseria gonorrhoeae. Zakażenie najczęściej dotyczy błon śluzowych układu moczowo-płciowego, ale może również występować w gardle, odbycie czy spojówkach. U mężczyzn objawy obejmują bolesne oddawanie moczu i ropny wyciek z cewki moczowej, natomiast u kobiet choroba może przebiegać bezobjawowo lub z objawami takimi jak upławy, ból podczas mikcji czy krwawienia międzymiesiączkowe.

• ropień okołozębowy z szerzącym się zapaleniem tkanki łącznej

  Ropień okołozębowy z szerzącym się zapaleniem tkanki łącznej to poważne powikłanie infekcji zębopochodnej, które charakteryzuje się gromadzeniem się ropy w tkankach otaczających ząb oraz rozprzestrzenianiem stanu zapalnego na okoliczne tkanki miękkie. Powstaje najczęściej w wyniku nieleczonej próchnicy, martwicy miazgi, urazu zęba lub jako powikłanie po nieprawidłowo przeprowadzonym leczeniu kanałowym.

• rak jajnika

  Rak jajnika to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek jajnika. Jest jednym z najbardziej niebezpiecznych nowotworów ginekologicznych ze względu na późne rozpoznanie – często diagnozowany jest dopiero w zaawansowanym stadium klinicznym (III-IV), co znacząco pogarsza rokowanie. Objawy są niespecyficzne i mogą obejmować wzdęcia, ból brzucha, uczucie pełności, zmianę rytmu wypróżnień, a także krwawienia międzymiesiączkowe.

• rak nerkowokomórkowy

  Rak nerkowokomórkowy (RCC) jest najczęstszym typem raka nerki u dorosłych, stanowiącym około 90% wszystkich nowotworów złośliwych nerki. Wywodzi się z nabłonka kanalików proksymalnych nerki i może występować w różnych podtypach histologicznych, z których najczęstszy jest rak jasnokomórkowy (70-80% przypadków). Choroba często przebiega bezobjawowo we wczesnych stadiach, a klasyczna triada objawów (ból w okolicy lędźwiowej, krwiomocz, wyczuwalny guz) występuje jedynie u 10-15% pacjentów, zazwyczaj w zaawansowanym stadium.

• rumień wędrujący

  Rumień wędrujący (erythema migrans) to charakterystyczna zmiana skórna będąca najważniejszym objawem wczesnej fazy boreliozy – choroby odkleszczowej wywoływanej przez krętki z rodzaju Borrelia. Typowo pojawia się w miejscu ukłucia przez kleszcza, zwykle po 3-30 dniach od zakażenia. Ma postać powiększającej się, okrągłej lub owalnej zmiany rumieniowej, często z centralnym przejaśnieniem, przypominającej tarczę strzelniczą. Średnica rumienia przekracza zwykle 5 cm i może osiągać nawet kilkadziesiąt centymetrów.

• rumień wielopostaciowy

  Rumień wielopostaciowy (erythema multiforme) to ostra, samoograniczająca się dermatoza o podłożu immunologicznym, charakteryzująca się występowaniem typowych zmian skórnych o charakterze „tarczy strzelniczej” (target lesions). Najczęściej jest reakcją na infekcje (zwłaszcza zakażenie wirusem opryszczki HSV) lub stosowane leki. Wyróżnia się postać mniejszą (erythema multiforme minor) z zajęciem tylko skóry oraz postać większą (erythema multiforme major) z zajęciem błon śluzowych.

• rozedma płuc

  Rozedma płuc to przewlekła choroba obturacyjna płuc charakteryzująca się niszczeniem ścian pęcherzyków płucnych, co prowadzi do zmniejszenia powierzchni wymiany gazowej i upośledzenia funkcji oddechowych. Występuje najczęściej u osób z długotrwałym wywiadem palenia tytoniu, choć może być również spowodowana przez czynniki genetyczne (np. niedobór alfa-1 antytrypsyny) lub narażenie zawodowe na szkodliwe pyły i gazy.

• rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia

  Rodzinna heterozygotyczna hipercholesterolemia (HeFH) to zaburzenie genetyczne charakteryzujące się znacznie podwyższonym stężeniem cholesterolu LDL w osoczu od urodzenia, co prowadzi do przedwczesnej miażdżycy i chorób sercowo-naczyniowych. Występuje z częstością około 1:200-1:500 w populacji ogólnej. Pacjenci z HeFH dziedziczą jedną zmutowaną kopię genu (najczęściej LDLR, APOB lub PCSK9) od jednego z rodziców.

• rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek

  Rozplemowe zewnątrzwłośniczkowe kłębuszkowe zapalenie nerek (extracapillary proliferative glomerulonephritis) to poważna postać glomerulonefrytu charakteryzująca się proliferacją komórek nabłonkowych torebki Bowmana, tworzeniem półksiężyców (crescents) w przestrzeni Bowmana i znacznym uszkodzeniem kłębuszków nerkowych. Ta forma zapalenia nerek ma często gwałtowny przebieg i nieleczona prowadzi do szybkiej utraty funkcji nerek.

• reaktywne zapalenie stawów

  Reaktywne zapalenie stawów (ReA), dawniej znane jako zespół Reitera, to zapalenie stawów, które pojawia się w odpowiedzi na zakażenie w innej części organizmu, najczęściej w układzie pokarmowym lub moczowo-płciowym. Charakterystyczne jest wystąpienie objawów zapalnych stawów w okresie od kilku dni do kilku tygodni po przebytej infekcji. Najczęściej dotyka młodych dorosłych, zwłaszcza mężczyzn w wieku 20-40 lat.

• rozstrzenie oskrzeli

  Rozstrzenie oskrzeli (bronchiectasis) to nieodwracalne poszerzenie oskrzeli, które skutkuje przewlekłym zapaleniem i nieprawidłowym kliransem śluzowo-rzęskowym. Może być wrodzone lub nabyte w wyniku nawracających infekcji układu oddechowego, aspiracji ciała obcego, chorób autoimmunologicznych czy niedoborów odporności. Pacjenci cierpią na przewlekły kaszel z odkrztuszaniem ropnej wydzieliny, nawracające infekcje oskrzelowo-płucne, duszność oraz krwioplucie.

• refluks żołądkowo-przełykowy

  Refluks żołądkowo-przełykowy (GERD) to schorzenie, w którym zawartość żołądka cofa się do przełyku, powodując objawy takie jak zgaga, kwaśne odbijanie, ból w klatce piersiowej, trudności w połykaniu, czy uczucie cofania się pokarmu. Schorzenie to występuje, gdy dolny zwieracz przełyku (LES) nie zamyka się prawidłowo, co umożliwia cofanie się treści żołądkowej zawierającej kwas solny.

• rak gruczołu krokowego

  Rak gruczołu krokowego (rak prostaty) to nowotwór złośliwy wywodzący się z komórek gruczołu krokowego. Jest to najczęstszy nowotwór złośliwy u mężczyzn, którego częstość występowania wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia. Początkowo choroba może przebiegać bezobjawowo, a w późniejszych stadiach może powodować trudności w oddawaniu moczu, krwiomocz, ból w okolicy krocza, lędźwi lub miednicy.

• reumatyzm pozastawowy

  Reumatyzm pozastawowy, określany również jako fibromialgia lub zespół fibromialgii, jest przewlekłym zespołem bólowym charakteryzującym się uogólnionym bólem mięśniowo-szkieletowym, uczuciem zmęczenia oraz zaburzeniami snu i funkcji poznawczych. W przeciwieństwie do innych chorób reumatycznych, nie powoduje on zapalenia ani uszkodzenia stawów, lecz manifestuje się obecnością punktów wrażliwych na ucisk (tender points) w określonych lokalizacjach ciała.

• rak przytarczyc

  Rak przytarczyc to niezwykle rzadki, złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek przytarczyc, gruczołów odpowiedzialnych za wydzielanie parathormonu (PTH) regulującego gospodarkę wapniowo-fosforanową. Stanowi mniej niż 1% wszystkich przypadków pierwotnej nadczynności przytarczyc, co czyni go jednym z najrzadszych nowotworów złośliwych u człowieka. Choroba najczęściej występuje u osób w średnim wieku (40-50 lat), z nieznaczną przewagą u kobiet.

• rozsiane zakażenie Mycobacterium avium

  Rozsiane zakażenie Mycobacterium avium (MAC – Mycobacterium avium complex) to choroba wywoływana przez prątki atypowe, które występują powszechnie w środowisku (woda, gleba). Zakażenie to zazwyczaj pojawia się u osób z obniżoną odpornością, szczególnie u pacjentów z zaawansowanym HIV/AIDS, gdy liczba limfocytów CD4 spada poniżej 50 komórek/μl. Może również dotyczyć pacjentów po przeszczepach, otrzymujących leki immunosupresyjne lub osób z innymi zaburzeniami odporności.

• rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka

  Rozlane zapalenie błony naczyniowej tylnego odcinka oka (posterior diffuse uveitis) stanowi poważny stan zapalny, obejmujący naczyniówkę, siatkówkę i ciało szkliste w tylnej części gałki ocznej. To schorzenie może występować jako izolowany proces zapalny lub jako objaw chorób ogólnoustrojowych, takich jak sarkoidoza, choroba Behçeta, toczeń rumieniowaty układowy czy zespół Vogta-Koyanagiego-Harady.

• reakcja Jarischa-Herxheimera

  Reakcja Jarischa-Herxheimera to nagłe, ostro przebiegające pogorszenie stanu pacjenta, które występuje w krótkim czasie po rozpoczęciu leczenia antybiotykami przeciwko infekcjom bakteryjnym wywołanym przez krętki. Najczęściej obserwuje się ją podczas terapii kiły, boreliozy, leptospirozy, a także gorączki powrotnej. Objawy pojawiają się zwykle w ciągu kilku godzin od podania pierwszej dawki antybiotyku.

• rumień guzowaty

  Rumień guzowaty (erythema nodosum) to zapalenie tkanki podskórnej charakteryzujące się wystąpieniem bolesnych, czerwonych guzków, najczęściej zlokalizowanych na przednich powierzchniach podudzi. Schorzenie to może być reakcją immunologiczną na różne czynniki, w tym infekcje (głównie paciorkowcowe, gruźlicę, zakażenia grzybicze), leki (sulfonamidy, doustne środki antykoncepcyjne), choroby zapalne jelit, sarkoidozę lub może występować idiopatycznie.

• rak trzustki

  Rak trzustki to nowotwór złośliwy charakteryzujący się wysoką śmiertelnością i trudnościami w diagnostyce we wczesnym stadium. Najczęstszym typem histologicznym jest gruczolakorak przewodowy trzustki (85% przypadków). Choroba często rozwija się bezobjawowo, a pierwsze symptomy – niespecyficzny ból brzucha, żółtaczka mechaniczna, utrata masy ciała, spadek apetytu – pojawiają się zwykle w zaawansowanym stadium.

• rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego

  Rzutowo-remisyjna postać stwardnienia rozsianego (RRMS – Relapsing-Remitting Multiple Sclerosis) jest najczęstszą formą stwardnienia rozsianego (SM), dotykającą około 85% pacjentów w momencie diagnozy. Charakteryzuje się występowaniem wyraźnych rzutów (zaostrzeń) choroby, po których następują okresy remisji, kiedy objawy ustępują całkowicie lub częściowo. Rzuty definiowane są jako nowe lub nasilające się objawy neurologiczne, utrzymujące się co najmniej 24 godziny, bez towarzyszącej infekcji czy gorączki.

• rak okrężnicy

  Rak okrężnicy to nowotwór złośliwy rozwijający się w obrębie jelita grubego, z wyłączeniem odbytnicy. Jest jednym z najczęstszych nowotworów w krajach rozwiniętych, a jego częstość występowania stale wzrasta. Najczęściej rozwija się na podłożu gruczolaków, a do głównych czynników ryzyka należą wiek powyżej 50 lat, predyspozycje genetyczne, przewlekłe choroby zapalne jelit, dieta bogata w czerwone mięso, a uboga w błonnik, otyłość oraz siedzący tryb życia.

• rak żołądka

  Rak żołądka to nowotwór złośliwy, który rozwija się w obrębie śluzówki żołądka. Jest trzecią najczęstszą przyczyną zgonów z powodu nowotworów na świecie, chociaż w ostatnich dekadach obserwuje się stopniowy spadek zachorowalności w krajach rozwiniętych. Najczęstszą postacią jest gruczolakorak, stanowiący około 95% wszystkich przypadków. Do głównych czynników ryzyka należą: zakażenie Helicobacter pylori, dieta bogata w produkty konserwowane, wędzone i solone, palenie tytoniu, wcześniejsze zabiegi chirurgiczne żołądka oraz predyspozycje genetyczne.

• rak odbytnicy

  Rak odbytnicy to nowotwór złośliwy rozwijający się w końcowej części jelita grubego. Zazwyczaj rozwija się z polipów gruczolakowych i charakteryzuje się stopniowym wzrostem oraz możliwością przerzutowania do okolicznych tkanek i narządów odległych. Najczęstszymi objawami są krwawienie z odbytu, zmiana rytmu wypróżnień, ból w okolicy odbytu, uczucie niepełnego wypróżnienia oraz spadek masy ciała.

• reakcje anafilaktoidalne

  Reakcje anafilaktoidalne to nagłe, zagrażające życiu reakcje alergopodobne, które mogą przypominać anafilaksję, ale nie są związane z mechanizmem immunologicznym zależnym od IgE. Występują one bez wcześniejszej ekspozycji na alergen i nie wymagają uczulenia. Objawy kliniczne obejmują nagły spadek ciśnienia tętniczego, obrzęk krtani, skurcz oskrzeli, świąd skóry, pokrzywkę, obrzęk naczynioruchowy, zaburzenia żołądkowo-jelitowe oraz zaburzenia rytmu serca.

• reakcja nadwrażliwości na leki

  Reakcja nadwrażliwości na leki to niepożądany, nieprzewidywalny efekt odpowiedzi immunologicznej organizmu na zastosowany preparat leczniczy. Nadwrażliwość na leki może objawiać się w różny sposób – od łagodnych reakcji skórnych (wysypka, świąd, pokrzywka), przez obrzęk naczynioruchowy, do zagrażających życiu reakcji anafilaktycznych. Reakcje te mogą wystąpić po pierwszym kontakcie z lekiem lub po wielu miesiącach stosowania, co często utrudnia diagnostykę.

• rak jelita grubego

  Rak jelita grubego (RJG) jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych przewodu pokarmowego, stanowiąc poważny problem zdrowotny na całym świecie. Rozwija się najczęściej w okrężnicy i odbytnicy, a jego występowanie wiąże się z czynnikami genetycznymi, dietą bogatą w czerwone mięso i ubogą w błonnik, otyłością, paleniem tytoniu oraz wiekiem powyżej 50 lat. Często rozwija się z polipów gruczolakowych, które początkowo są zmianami łagodnymi.

• ropień okołozębowy

  Ropień okołozębowy to miejscowe nagromadzenie ropy w tkankach otaczających ząb, będące najczęściej konsekwencją nieleczonej próchnicy, martwicy miazgi lub urazu zęba. Stan ten charakteryzuje się nasilonym bólem, obrzękiem tkanek, zaczerwienieniem oraz ogólnym złym samopoczuciem. W zaawansowanych przypadkach może wystąpić gorączka, powiększenie okolicznych węzłów chłonnych, a nawet trudności w połykaniu lub oddychaniu.

• rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej

  Rzeżączkowe zapalenie cewki moczowej to zakażenie wywołane przez bakterię Neisseria gonorrhoeae (dwoinka rzeżączki), przenoszone głównie drogą kontaktów seksualnych. U mężczyzn objawia się jako wyciek ropny z cewki moczowej, pieczenie podczas oddawania moczu oraz ból cewki moczowej. U kobiet może przebiegać bezobjawowo lub dawać objawy niespecyficzne, takie jak upławy, dyskomfort podczas mikcji czy krwawienia międzymiesiączkowe.

• rozsiana postać boreliozy

  Rozsiana postać boreliozy (stadium II boreliozy z Lyme) to etap choroby, który występuje, gdy bakterie Borrelia burgdorferi, przenoszone przez kleszcze, rozprzestrzeniają się z miejsca ukłucia do różnych tkanek i narządów. Faza ta rozwija się zwykle kilka tygodni lub miesięcy po zakażeniu, gdy bakterie przedostają się do układu krwionośnego i limfatycznego.

• rak pęcherza moczowego

  Rak pęcherza moczowego to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka przejściowego wyściełającego pęcherz moczowy. Najczęstszym typem histologicznym (ponad 90% przypadków) jest rak urotelialny. Głównymi czynnikami ryzyka są palenie tytoniu, narażenie zawodowe na aminy aromatyczne oraz przewlekłe stany zapalne. Typowym objawem jest bezbolesny krwiomocz, który wymaga pilnej diagnostyki urologicznej.

• ropień

  Ropień to miejscowe nagromadzenie ropy, które rozwija się w odpowiedzi na zakażenie bakteryjne. Jest to proces zapalny, podczas którego organizm próbuje odizolować infekcję od reszty tkanek. Ropnie mogą występować w różnych częściach ciała, włączając skórę, tkanki podskórne, narządy wewnętrzne oraz zęby. Najczęstszymi patogenami wywołującymi ropnie są bakterie Staphylococcus aureus, paciorkowce oraz bakterie beztlenowe.

• rak piersi z przerzutami

  Rak piersi z przerzutami, określany jako zaawansowany lub przerzutowy rak piersi, oznacza stadium choroby, w którym komórki nowotworowe rozprzestrzeniły się poza pierwotne ognisko w piersi do innych części ciała, najczęściej do kości, płuc, wątroby lub mózgu. Jest to stadium IV raka piersi, które stanowi poważne wyzwanie terapeutyczne i zwykle nie jest całkowicie wyleczalne, choć nowoczesne metody leczenia mogą znacząco przedłużyć życie pacjentek i poprawić jego jakość.

• rak wątrobowokomórkowy

  Rak wątrobowokomórkowy (HCC, hepatocellular carcinoma) to najczęstszy pierwotny nowotwór złośliwy wątroby, stanowiący około 80-90% wszystkich nowotworów tego narządu. Rozwija się głównie u pacjentów z marskością wątroby (w 80-90% przypadków), najczęściej na podłożu zakażenia wirusami zapalenia wątroby typu B lub C, nadużywania alkoholu, niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD) czy hemochromatozy.

• rozsiana gruźlica płuc

  Rozsiana gruźlica płuc to ciężka postać gruźlicy charakteryzująca się obecnością licznych, drobnych zmian naciekowych w obu płucach. Powstaje w wyniku masywnego rozsiewu prątków gruźlicy drogą krwionośną lub limfatyczną. Jest to stan zagrażający życiu, szczególnie niebezpieczny u pacjentów z obniżoną odpornością, takich jak osoby zakażone HIV, chorzy na nowotwory, pacjenci po przeszczepach czy stosujący leki immunosupresyjne.

• ropień płuca

  Ropień płuca to patologiczna jama w miąższu płucnym zawierająca ropę, powstała w wyniku martwicy tkanki płucnej spowodowanej zakażeniem bakteryjnym. Najczęściej występuje jako powikłanie zachłystowego zapalenia płuc, aspiracji treści żołądkowej lub ciała obcego, a także jako następstwo nieodpowiednio leczonego zapalenia płuc. Czynnikami ryzyka są: alkoholizm, narkomania, zła higiena jamy ustnej, zaburzenia świadomości oraz immunosupresja.

• rak jądra

  Rak jądra to nowotwór złośliwy rozwijający się w obrębie jądra, dotykający głównie młodych mężczyzn w wieku 15-40 lat. Charakteryzuje się on relatywnie wysoką wyleczalnością w porównaniu do innych nowotworów złośliwych, nawet w zaawansowanych stadiach. Najczęściej występują nowotwory zarodkowe: nasieniaki (seminoma) oraz nienasieniaki (non-seminoma), a rzadziej nowotwory podścieliska gonady oraz chłoniaki jądra.

• respiratorowe zapalenie płuc

  Respiratorowe zapalenie płuc (VAP – Ventilator-Associated Pneumonia) jest ciężkim powikłaniem występującym u pacjentów poddanych mechanicznej wentylacji, rozwijającym się co najmniej 48 godzin po intubacji. Jest to jedna z najczęstszych infekcji szpitalnych na oddziałach intensywnej terapii, dotykająca 8-28% pacjentów wentylowanych mechanicznie.

• rekonwalescencja

  Rekonwalescencja to okres powrotu do zdrowia po przebytej chorobie, zabiegu operacyjnym lub urazie. W tym czasie organizm stopniowo odzyskuje siły i funkcje, które zostały osłabione lub zaburzone. Czas rekonwalescencji jest indywidualny i zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj i ciężkość schorzenia, wiek pacjenta, jego ogólny stan zdrowia oraz zastosowane leczenie.

• rybia łuska

  Rybia łuska to grupa genetycznych chorób skóry (ichtiozy) charakteryzujących się nadmiernym rogowaceniem naskórka i złuszczaniem się skóry w postaci przypominającej rybie łuski. Schorzenie to może występować jako wrodzone lub nabyte, przy czym postacie wrodzone mogą być dziedziczone autosomalnie dominująco, autosomalnie recesywnie lub w sposób sprzężony z chromosomem X. Pacjenci z rybią łuską cierpią na suchość skóry, świąd oraz bolesne pęknięcia, co znacząco wpływa na jakość życia.

• rak piersi z obecnością receptorów hormonalnych bez nadmiernej ekspresji receptora ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu 2

  Rak piersi z obecnością receptorów hormonalnych (ER+ i/lub PR+) bez nadmiernej ekspresji receptora ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu 2 (HER2-) stanowi najczęstszy podtyp raka piersi, obejmujący około 70% wszystkich przypadków. Ten typ nowotworu charakteryzuje się ekspresją receptorów estrogenowych i/lub progesteronowych, co czyni go podatnym na terapie hormonalne, które blokują działanie tych hormonów na komórki nowotworowe.

• rak piersi z obecnymi receptorami estrogenowymi

  Rak piersi z obecnymi receptorami estrogenowymi (ER-dodatni) to najczęściej występujący podtyp raka piersi, stanowiący około 70-80% wszystkich przypadków. Charakteryzuje się ekspresją receptorów estrogenowych w komórkach nowotworowych, co oznacza, że wzrost guza jest stymulowany przez estrogeny. Diagnoza opiera się na badaniu immunohistochemicznym, które pozwala określić status receptorów w tkance nowotworowej.

• rozsiane zakażenie Mycobacterium intracellulare

  Rozsiane zakażenie Mycobacterium intracellulare stanowi poważne wyzwanie kliniczne, będąc jedną z najczęstszych postaci zakażeń wywołanych przez prątki niegruźlicze (NTM). M. intracellulare należy do kompleksu Mycobacterium avium (MAC) i wywołuje zakażenia zwykle u osób z upośledzoną odpornością, szczególnie u pacjentów z HIV/AIDS, przewlekłymi chorobami płuc lub po przeszczepach narządów.