zaawansowany rak jelita grubego i odbytnicy
Zaawansowany rak jelita grubego i odbytnicy (CRC) to nowotwór w stadium III lub IV według klasyfikacji TNM, charakteryzujący się naciekaniem przez komórki nowotworowe pełnej grubości ściany jelita oraz zajęciem regionalnych węzłów chłonnych i/lub obecnością przerzutów odległych. W stadium III 5-letnie przeżycie wynosi 30-60%, natomiast w stadium IV spada do około 10-15%.
Diagnostyka zaawansowanego CRC obejmuje kolonoskopię z biopsją, badania obrazowe (TK, MRI, PET-CT) oraz ocenę markerów nowotworowych (CEA). Kluczowe znaczenie ma określenie statusu mutacji genów KRAS, NRAS, BRAF oraz niestabilności mikrosatelitarnej (MSI), które determinują wybór terapii systemowej.
Leczenie zaawansowanego CRC ma charakter multimodalny. W stadium III standardem pozostaje radykalna resekcja chirurgiczna z następczą chemioterapią adjuwantową (FOLFOX, CAPOX). W przypadku stadium IV z ograniczonymi przerzutami (najczęściej do wątroby) możliwe jest leczenie z intencją wyleczenia poprzez resekcję zmian pierwotnych i przerzutowych. U pozostałych pacjentów stosuje się leczenie paliatywne obejmujące chemioterapię (schematy oparte na fluoropirymidynach, oksaliplatynie, irynotekanie), leki biologiczne (bewacyzumab, cetuksymab, panitumumab) oraz immunoterapię (pembrolizumab, nivolumab) u pacjentów z MSI-H/dMMR.
Nowoczesne podejście terapeutyczne obejmuje również metody lokoregionalne (ablacja mikrofalowa, TACE, SIRT) oraz techniki cytoredukcji z HIPEC w przypadku przerzutów otrzewnowych. Rosnące znaczenie ma terapia ukierunkowana molekularnie, dostosowana do profilu genetycznego guza, co stanowi realizację koncepcji medycyny precyzyjnej w onkologii.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Irinotecan SUN 1,5 mg/ml
Irynotekan (Irinotecan SUN, 1,5 mg/ml) jest cytotoksycznym lekiem stosowanym głównie w terapii zaawansowanych nowotworów jelita grubego i odbytnicy. W leczeniu pierwszego rzutu u pacjentów bez wcześniejszej chemioterapii stosuje się go w skojarzeniu z 5-fluorouracylem (5-FU) i kwasem folinowym, z opcją dodania bewacyzumabu w przypadku przerzutowego raka. Alternatywnie, możliwe jest zastosowanie irynotekanu z kapecytabiną, z lub bez bewacyzumabu. W leczeniu opornym na 5-FU irynotekan może być podawany jako monoterapia. Ponadto, u pacjentów z przerzutowym rakiem jelita grubego i odbytnicy, wykazujących ekspresję EGFR i dziki typ genu RAS, irynotekan w połączeniu z cetuksymabem jest wskazany zarówno w pierwszej linii, jak i po niepowodzeniu wcześniejszego leczenia cytotoksycznego z irynotekanem.
5-fluorouracyl, bewacyzumab, cetuksymab, choroba nowotworowa, choroba przerzutowa, gen RAS typu dzikiego, irynotekan, irynotekan chlorowodorek trójwodny, kapecytabina, kwas folinowy, leczenie cytotoksyczne, leczenie onkologiczne, leczenie pierwszego rzutu, lek cytotoksyczny, nietolerancja fruktozy, przerzutowy rak jelita grubego, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, roztwór do infuzji, zaawansowany rak jelita grubego i odbytnicy - Leksykon substancji czynnych
Irynotekan – Wskazania do stosowania
Irynotekan jest inhibitorem topoizomerazy I stosowanym przede wszystkim w leczeniu zaawansowanego raka jelita grubego i odbytnicy. Mechanizm działania polega na blokowaniu ponownego łączenia pęknięć nici DNA, co prowadzi do apoptozy komórek nowotworowych. Lek dostępny jest w formie koncentratu lub roztworu do infuzji i może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej. W monoterapii irynotekan jest wskazany u pacjentów po niepowodzeniu leczenia schematem zawierającym 5-fluorouracyl. W leczeniu pierwszej linii stosuje się go w połączeniu z 5-fluorouracylem i kwasem folinowym, z opcjonalnym dodatkiem bewacyzumabu lub kapecytabiny, w zależności od stopnia zaawansowania choroby i obecności przerzutów. Warto podkreślić, że terapia skojarzona z cetuksymabem jest zarezerwowana dla pacjentów z ekspresją EGFR i genem KRAS/RAS typu dzikiego, co wymaga wcześniejszej diagnostyki molekularnej.
5-fluorouracyl, bewacyzumab, cetuksymab, chemioterapia, EGFR, ekspresja receptora EGFR, inhibitor topoizomerazy I, kapecytabina, komórki nowotworowe, kwas folinowy, leczenie cytotoksyczne, lek przeciwnowotworowy, rak jelita grubego z przerzutami, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, rozsiana postać raka jelita grubego, terapia skojarzona, zaawansowany rak jelita grubego i odbytnicy