Leksykon wskazań
na literę „F”

Wskazania na „F”

• fobia społeczna

  Fobia społeczna, znana również jako zaburzenie lękowe społeczne (social anxiety disorder), to przewlekłe zaburzenie psychiczne charakteryzujące się silnym, irracjonalnym lękiem przed sytuacjami społecznymi, w których osoba może być oceniana przez innych. Pacjenci doświadczają intensywnego lęku przed zawstydzeniem, upokorzeniem lub negatywną oceną w sytuacjach takich jak publiczne wystąpienia, rozmowy z nieznajomymi, jedzenie w miejscach publicznych czy korzystanie z publicznych toalet.

• fuzarioza

  Fuzarioza to choroba wywoływana przez grzyby z rodzaju Fusarium, które atakują zarówno rośliny, jak i człowieka. W kontekście medycznym fuzarioza (fuzariomykoza) może przybierać różne postacie: od zakażeń powierzchownych (skóry, paznokci) po inwazyjne infekcje narządowe, szczególnie niebezpieczne u pacjentów z obniżoną odpornością. Najczęściej występuje u osób po przeszczepach, chorych na nowotwory hematologiczne, pacjentów z neutropenią czy leczonych immunosupresyjnie.

• flebografia

  Flebografia, inaczej wenografia, to badanie diagnostyczne radiologiczne stosowane do obrazowania układu żylnego. Polega na podaniu środka cieniującego do naczyń żylnych, a następnie wykonaniu serii zdjęć rentgenowskich w celu uwidocznienia naczyń żylnych i oceny ich stanu. Badanie to jest wykonywane w celu diagnostyki zakrzepicy żył głębokich, oceny drożności żył, wykrywania anomalii naczyniowych czy planowania zabiegów chirurgicznych.

• fotodermatoza

  Fotodermatoza to ogólne określenie grupy chorób skóry, które wynikają z nieprawidłowej reakcji skóry na promieniowanie ultrafioletowe (UV). Może objawiać się świądem, wysypką, rumieniem, pęcherzami, obrzękiem lub zmianami pigmentacyjnymi w miejscach eksponowanych na słońce. Fotodermatozy dzielą się na endogenne (np. toczeń rumieniowaty, bielactwo) i egzogenne (np. fotoalergia, fototoksyczność), które mogą być wywołane przez substancje zewnętrzne, w tym leki.

• fibromialgia

  Fibromialgia to przewlekły zespół bólowy charakteryzujący się uogólnionym bólem mięśniowo-szkieletowym, zwiększoną wrażliwością na ucisk w określonych punktach ciała oraz szeregiem objawów towarzyszących, takich jak przewlekłe zmęczenie, zaburzenia snu, zaburzenia poznawcze czy objawy depresyjne. Schorzenie to występuje częściej u kobiet niż u mężczyzn, a jego etiologia nie jest w pełni poznana, choć sugeruje się udział czynników genetycznych, neuroendokrynnych oraz psychospołecznych.

• fobia

  Fobia to zaburzenie lękowe charakteryzujące się irracjonalnym, nadmiernym i uporczywym strachem przed określonymi sytuacjami, przedmiotami lub zjawiskami. Może dotyczyć różnych aspektów życia, a najczęstsze jej typy obejmują agorafobię (lęk przed miejscami publicznymi), fobię społeczną (lęk przed oceną przez innych), oraz fobie specyficzne (np. lęk przed pająkami, wysokością, zamkniętymi przestrzeniami). Fobia występuje, gdy strach jest nieproporcjonalny do rzeczywistego zagrożenia i prowadzi do znacznego unikania bodźca wywołującego lęk, co negatywnie wpływa na codzienne funkcjonowanie.

• frambezja

  Frambezja to przewlekła, zakaźna choroba tropikalna wywoływana przez bakterię Treponema pallidum subspecies pertenue. Choroba ta należy do krętkowic niewnerzycznych i występuje głównie w ciepłych, wilgotnych regionach Afryki, Azji Południowo-Wschodniej oraz Ameryki Południowej i Środkowej, gdzie dotyka przede wszystkim dzieci w wieku 2-15 lat.

• faza ostrego bólu głowy w przebiegu migreny bez aury

  Migrena bez aury to rodzaj migreny, w której napad bólu głowy nie jest poprzedzony objawami neurologicznymi zwanymi aurą. Faza ostrego bólu głowy stanowi najbardziej dokuczliwy etap ataku migreny i charakteryzuje się silnym, pulsującym bólem, najczęściej jednostronnym, który może trwać od 4 do 72 godzin. Towarzyszą mu zazwyczaj nudności, wymioty, nadwrażliwość na światło (fotofobia) i dźwięki (fonofobia), a aktywność fizyczna nasila dolegliwości.

• faza ostrego bólu głowy w przebiegu migreny z aurą

  Faza ostrego bólu głowy w przebiegu migreny z aurą to jedna z najbardziej dokuczliwych faz napadu migreny, która pojawia się po wystąpieniu objawów aury. Aura migrenowa zazwyczaj trwa od 5 do 60 minut i może objawiać się zaburzeniami widzenia (mroczki, błyski, linie zygzakowate), zaburzeniami czucia, mowy czy równowagi. Po ustąpieniu aury następuje faza ostrego bólu, charakteryzująca się silnym, pulsującym, jednostronnym bólem głowy, który nasila się przy wysiłku fizycznym i zwykle towarzyszy mu nadwrażliwość na światło, dźwięki oraz zapachy, a także nudności i wymioty.

• faza maniakalna zaburzenia afektywnego dwubiegunowego

  Faza maniakalna zaburzenia afektywnego dwubiegunowego (ChAD) to stan charakteryzujący się patologicznie podwyższonym nastrojem, nadmierną energią i aktywnością, zmniejszoną potrzebą snu oraz przyspieszonym myśleniem. U pacjentów obserwuje się wzmożoną pewność siebie, gadatliwość, rozpraszalność uwagi oraz często nieadekwatnie optymistyczną ocenę własnych możliwości, co może prowadzić do podejmowania ryzykownych decyzji. Epizod maniakalny diagnozuje się, gdy objawy utrzymują się przez co najmniej tydzień lub gdy wymagana jest hospitalizacja.

• figówka brody

  Figówka brody (łac. sycosis barbae) to przewlekłe, zakaźne schorzenie bakteryjne skóry twarzy, które dotyczy przede wszystkim okolicy zarostu męskiego. Jest to rodzaj zapalenia mieszków włosowych, wywołanego najczęściej przez bakterie Staphylococcus aureus, rzadziej przez Streptococcus spp. Infekcja objawia się występowaniem bolesnych guzków, krost i grudek zapalnych wokół mieszków włosowych brody, które mogą prowadzić do powstawania blizn.

• fistulografia

  Fistulografia to badanie diagnostyczne, polegające na obrazowaniu kanału przetoki z wykorzystaniem środka kontrastowego podawanego do ujścia przetoki i wykonywaniem zdjęć radiologicznych. Jest stosowana w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia istnienia przetok, czyli nieprawidłowych połączeń między narządami lub między narządem a powierzchnią ciała. Badanie to pozwala na dokładne określenie przebiegu przetoki, jej rozgałęzień oraz ujść wewnętrznych i zewnętrznych.

• figówka

  Figówka, znana również jako brodawki miękkie lub kłykciny płaskie (condylomata lata), jest objawem skórnym charakterystycznym dla wtórnej kiły (syfilis). Objawia się w postaci płaskich, wilgotnych, szarawobiałych zmian skórnych, najczęściej zlokalizowanych w okolicach narządów płciowych, odbytu, pachwin, a czasem również w fałdach skórnych, pod pachami czy w kącikach ust.

• fluktuacje ruchowe (zjawisko on-off) w chorobie Parkinsona

  Fluktuacje ruchowe (zjawisko on-off) w chorobie Parkinsona to naprzemienne występowanie okresów dobrej kontroli objawów motorycznych (faza „on”) oraz okresów znacznego nasilenia objawów parkinsonowskich (faza „off”). Zjawisko to pojawia się zwykle po kilku latach leczenia lewodopą i dotyczy około 50-80% pacjentów po 5-10 latach farmakoterapii.

• faza depresyjna w chorobie afektywnej dwubiegunowej

  Faza depresyjna w chorobie afektywnej dwubiegunowej (ChAD) to stan kliniczny charakteryzujący się obniżonym nastrojem, zmniejszoną energią, utratą zainteresowań oraz anhedonią. Pacjenci doświadczają zaburzeń snu (najczęściej nadmiernej senności), zmian apetytu (zazwyczaj zwiększonego), poczucia winy, bezwartościowości oraz mogą mieć myśli samobójcze. W przeciwieństwie do depresji jednobiegunowej, depresja w ChAD często cechuje się większą sennością, zwiększonym apetytem oraz objawami psychomotorycznego spowolnienia.