plamica wyczuwalna
Plamica wyczuwalna (łac. purpura palpabilis) to choroba skóry charakteryzująca się obecnością wyczuwalnych, niewielkich zmian plamistych lub grudkowych, które nie bledną pod wpływem ucisku. Zmiany te mają najczęściej zabarwienie purpurowe lub czerwono-brązowe i są spowodowane wynaczynieniem krwi do skóry i tkanki podskórnej.
Plamica wyczuwalna może być objawem różnych schorzeń, takich jak zapalenie naczyń, reakcje polekowe, choroby autoimmunologiczne czy infekcje. Najczęstszą przyczyną jest leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, w którym dochodzi do uszkodzenia drobnych naczyń krwionośnych skóry przez kompleksy immunologiczne. Zmiany skórne lokalizują się głównie na kończynach dolnych i pośladkach, rzadziej na tułowiu i kończynach górnych.
Diagnostyka plamicy wyczuwalnej obejmuje badanie histopatologiczne wycinka skóry, badania serologiczne oraz ocenę parametrów nerkowych i innych narządów wewnętrznych, gdyż może ona towarzyszyć chorobom układowym. Leczenie zależy od przyczyny i obejmuje eliminację czynnika wywołującego, leki przeciwzapalne, immunosupresyjne lub glikokortykosteroidy w przypadkach o cięższym przebiegu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Granulomatoza z wieloogniskowym zapaleniem naczyń – Diagnostyka i diagnoza
Granulomatoza z wieloogniskowym zapaleniem naczyń (GPA) to rzadkie, autoimmunologiczne zapalenie naczyń małych i średnich, charakteryzujące się martwiczym zapaleniem ziarniniakowym obejmującym głównie górne i dolne drogi oddechowe oraz nerki. Diagnostyka GPA opiera się na ocenie klinicznej, badaniach laboratoryjnych (w tym obecności przeciwciał ANCA, zwłaszcza C-ANCA anty-PR3, wykrywanych u około 80% pacjentów), analizie moczu (krwinkomocz >5 erytrocytów w polu widzenia, wałeczki erytrocytarne, białkomocz), badaniach obrazowych (RTG i TK klatki piersiowej wykazujące guzki, kawitacje w około 50% przypadków, zmiany w zatokach przynosowych) oraz biopsji (potwierdzającej zapalenie naczyń, ziarniniaki i martwicę). Kryteria klasyfikacyjne ACR/EULAR 2022 uwzględniają m.in. objawy kliniczne, obecność ANCA i zmiany obrazowe, osiągając czułość 93% i swoistość 94%. Diagnostyka różnicowa obejmuje inne zapalenia naczyń, infekcje, nowotwory i choroby ziarniniakowe.
azatiopryna, cyklofosfamid, cytoplazmatyczne ANCA, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, glikokortykosteroidy, granulomatoza z wieloogniskowym zapaleniem naczyń, immunofluorescencja, indukcja remisji, kłębuszkowe zapalenie nerek, metoda immunoenzymatyczna, metotreksat, mieloperoksydaza, odbiorczy ubytek słuchu, okołojądrowe ANCA, plamica wyczuwalna, plazmafereza, proteinaza 3, przeciwciała anty-MPO, przeciwciała przeciw cytoplazmie neutrofilów, rytuksymab, wałeczki erytrocytarne, zespół Churga-Straussa, ziarniniakowatość Wegenera, złogi immunoglobulin - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba henocha-schönleina – Patofizjologia i mechanizm
Choroba Henocha-Schönleina (HSP), obecnie klasyfikowana jako zapalenie naczyń związane z IgA (IgA vasculitis), jest układowym zapaleniem małych naczyń, charakteryzującym się odkładaniem kompleksów immunologicznych zawierających nieprawidłowo glikozylowane IgA1 z niedoborem galaktozy (Gd-IgA1) w ścianach naczyń skóry, nerek, przewodu pokarmowego i stawów. Patogeneza HSP opiera się na modelu wieloetapowym, w którym kluczową rolę odgrywa produkcja Gd-IgA1, powstawanie autoprzeciwciał IgG przeciwko tym cząsteczkom oraz formowanie i odkładanie kompleksów immunologicznych, co prowadzi do aktywacji alternatywnej i lektynowej drogi dopełniacza (z podwyższonymi poziomami C3a, C5a, C4 i C5b-9) oraz indukcji stanu zapalnego. Proces ten jest wspomagany przez cytokiny prozapalne (TNF, IL-1, IL-6) oraz czynniki wzrostu (TGF, VEGF), które nasilają proliferację komórek mezangialnych i rekrutację komórek zapalnych, co jest szczególnie istotne w nefropatii HSP. Genetyczne predyspozycje, takie jak polimorfizmy HLA i IL1RN-2, oraz czynniki środowiskowe, zwłaszcza infekcje górnych dróg oddechowych (Streptococcus, Staphylococcus, Parainfluenza), odgrywają rolę w wyzwalaniu choroby.
alternatywna droga dopełniacza, białko kationowe eozynofilów, choroba Henocha-Schönleina, czynnik martwicy nowotworu, czynnik wzrostu hepatocytów, IgA1 z niedoborem galaktozy, immunoglobulina A, kompleks atakujący błonę, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, naczyniowy śródbłonkowy czynnik wzrostu, nefropatia IgA, nieprawidłowa glikozylacja, odpowiedź autoimmunologiczna, plamica wyczuwalna, syntaza tlenku azotu, transformujący czynnik wzrostu, zapalenie małych naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń związane z IgA, zapalenie stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba henocha-schönleina – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Henocha-Schönleina (HSP) to najczęstsze zapalenie naczyń małych u dzieci, charakteryzujące się odkładaniem kompleksów immunologicznych IgA w ścianach naczyń. Diagnostyka opiera się na kryteriach EULAR/PRINTO/PRES, które wymagają obecności plamicy wyczuwalnej lub wybroczyn bez małopłytkowości oraz co najmniej jednego z objawów: rozlanego bólu brzucha, zapalenia stawów, zajęcia nerek (białkomocz, krwinkomocz, wałeczki erytrocytarne) lub potwierdzenia leukocytoklastycznego zapalenia naczyń z IgA w badaniu histopatologicznym. Badania laboratoryjne, takie jak morfologia krwi, badania układu krzepnięcia, funkcji nerek, stężenie IgA (podwyższone w 50-60% przypadków) oraz markery stanu zapalnego (OB, CRP), służą głównie do wykluczenia innych schorzeń i oceny zajęcia narządów. Biopsja skóry lub nerek z immunofluorescencją wykazującą złogi IgA jest kluczowa w diagnostyce wątpliwych przypadków, zwłaszcza u dorosłych. Badania obrazowe (USG, CT, endoskopia) są pomocne w ocenie powikłań przewodu pokarmowego.
angina brzuszna, badanie histopatologiczne, badanie układu krzepnięcia, białko C-reaktywne, białkomocz, choroba Henocha-Schönleina, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, eozynofilia, fibrynogen, kłębuszkowe zapalenie nerek, krioglobulinemia, krwinkomocz, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, małopłytkowość samoistna, martwica włóknikowa, mezangium kłębuszkowe, morfologia krwi, nefropatia IgA, odczyn Biernackiego, perforacja jelit, plamica wyczuwalna, średnia objętość płytek krwi, wałeczki erytrocytarne, wgłobienie jelit, zajęcie nerek, zapalenie małych naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń ANCA, zapalenie naczyń IgA, zapalenie nerek, zapalenie stawów, zespół hemolityczno-mocznicowy, zespół nerczycowy, złogi IgA