zapalenie naczyń związane z IgA
Zapalenie naczyń związane z IgA (dawniej znane jako plamica Henocha-Schönleina) to choroba autoimmunologiczna charakteryzująca się odkładaniem kompleksów immunologicznych zawierających immunoglobulinę A (IgA) w ścianach małych naczyń krwionośnych. Jest to najczęstsza forma zapalenia naczyń u dzieci, chociaż może wystąpić w każdym wieku.
Patogeneza choroby obejmuje nieprawidłową glikozylację IgA1, co prowadzi do tworzenia auto-przeciwciał i formowania kompleksów immunologicznych. Te kompleksy odkładają się w naczyniach skóry, przewodu pokarmowego, nerek i stawów, wywołując stan zapalny i charakterystyczne objawy kliniczne.
Obraz kliniczny zapalenia naczyń związanego z IgA obejmuje klasyczną tetradę objawów: plamicę niewyczerpującą się pod uciskiem (głównie na kończynach dolnych i pośladkach), bóle brzucha, zapalenie stawów oraz zajęcie nerek. Nefropatia IgA, która może się rozwinąć, jest głównym czynnikiem determinującym długoterminowe rokowanie.
Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym oraz badaniach histopatologicznych, które wykazują charakterystyczne nacieki neutrofilowe w ścianach naczyń i złogi IgA widoczne w badaniu immunofluorescencyjnym. Leczenie jest głównie objawowe, ale w przypadkach z zajęciem nerek lub ciężkim przebiegiem mogą być stosowane glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne lub preparaty immunoglobulin.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba henocha-schönleina – Patofizjologia i mechanizm
Choroba Henocha-Schönleina (HSP), obecnie klasyfikowana jako zapalenie naczyń związane z IgA (IgA vasculitis), jest układowym zapaleniem małych naczyń, charakteryzującym się odkładaniem kompleksów immunologicznych zawierających nieprawidłowo glikozylowane IgA1 z niedoborem galaktozy (Gd-IgA1) w ścianach naczyń skóry, nerek, przewodu pokarmowego i stawów. Patogeneza HSP opiera się na modelu wieloetapowym, w którym kluczową rolę odgrywa produkcja Gd-IgA1, powstawanie autoprzeciwciał IgG przeciwko tym cząsteczkom oraz formowanie i odkładanie kompleksów immunologicznych, co prowadzi do aktywacji alternatywnej i lektynowej drogi dopełniacza (z podwyższonymi poziomami C3a, C5a, C4 i C5b-9) oraz indukcji stanu zapalnego. Proces ten jest wspomagany przez cytokiny prozapalne (TNF, IL-1, IL-6) oraz czynniki wzrostu (TGF, VEGF), które nasilają proliferację komórek mezangialnych i rekrutację komórek zapalnych, co jest szczególnie istotne w nefropatii HSP. Genetyczne predyspozycje, takie jak polimorfizmy HLA i IL1RN-2, oraz czynniki środowiskowe, zwłaszcza infekcje górnych dróg oddechowych (Streptococcus, Staphylococcus, Parainfluenza), odgrywają rolę w wyzwalaniu choroby.
alternatywna droga dopełniacza, białko kationowe eozynofilów, choroba Henocha-Schönleina, czynnik martwicy nowotworu, czynnik wzrostu hepatocytów, IgA1 z niedoborem galaktozy, immunoglobulina A, kompleks atakujący błonę, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, naczyniowy śródbłonkowy czynnik wzrostu, nefropatia IgA, nieprawidłowa glikozylacja, odpowiedź autoimmunologiczna, plamica wyczuwalna, syntaza tlenku azotu, transformujący czynnik wzrostu, zapalenie małych naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń związane z IgA, zapalenie stawów - Leksykon chorób i schorzeń
Wgłobienie jelita – Patofizjologia i mechanizm
Wgłobienie jelita (intussusceptio) to wpuklenie się segmentu jelita (intussusceptum) do światła odcinka dystalnego (intussuscipiens), prowadzące do niedrożności przewodu pokarmowego. U dzieci, zwłaszcza poniżej 2. roku życia, stanowi najczęstszą przyczynę ostrego brzucha i niedrożności jelit, z dominującym typem krętniczo-kątniczym (>80%). Etiologia u dzieci jest w 75-90% idiopatyczna, związaną z przerostem tkanki limfatycznej w kępkach Peyera, często po infekcjach wirusowych (adenowirusy, rotawirusy), co potwierdza sezonowość zachorowań i związek z niektórymi szczepieniami przeciw rotawirusom. U dorosłych wgłobienie jest rzadsze (1-5% niedrożności jelit) i zwykle ma punkt wiodący, najczęściej nowotwory (30-35%) lub zmiany zapalne. Patofizjologia obejmuje zaburzenie równowagi sił podłużnych i poprzecznych w ścianie jelita, prowadzące do upośledzenia drenażu limfatycznego, zastojów żylnych, niedokrwienia, martwicy i potencjalnej perforacji. Charakterystycznym objawem jest stolce typu „galaretki porzeczkowej”.
adenowirus jelitowy, chłoniak, choroba Crohna, choroba trzewna, ektopowa trzustka, kępki Peyera, martwica jelita, mukowiscydoza, naczyniak, niedrożność jelit, niedrożność przewodu pokarmowego, nowotwór łagodny, nowotwór złośliwy, ostry brzuch, perystaltyka, posocznica, przerost tkanki limfatycznej, punkt wiodący, szczepionka przeciw rotawirusom, tlenek azotu, torbiel duplikacyjna, uchyłek Meckela, upośledzenie drenażu limfatycznego, wgłobienie jelita, wgłobienie krętniczo-kątnicze, wirusowe zapalenie żołądka i jelit, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie naczyń związane z IgA, zapalenie otrzewnej, zapalenie ucha środkowego, zastawka krętniczo-kątnicza, zrosty pooperacyjne - Leksykon chorób i schorzeń
Wgłobienie jelita – Etiologia i przyczyny
Wgłobienie jelita (intussusceptio) to patologiczne wsunięcie się jednego odcinka jelita do światła sąsiedniego, prowadzące do niedrożności przewodu pokarmowego. U dzieci, zwłaszcza w wieku 3 miesięcy do 6 lat, najczęściej dotyczy okolicy krętniczo-kątniczej i w 75-90% przypadków ma charakter idiopatyczny, z możliwym udziałem przerostu tkanki limfatycznej (płytek Peyera) w odpowiedzi na infekcje wirusowe (adenowirusy, rotawirusy). W około 10-25% przypadków u dzieci identyfikuje się anatomiczny punkt zaczepienia (lead point), jak uchyłek Meckela, polipy, torbiele czy nowotwory. U dorosłych wgłobienie jest rzadsze (1-5% niedrożności jelit) i w 90% przypadków związane z patologicznym punktem zaczepienia, najczęściej nowotworami łagodnymi (tłuszczaki) lub złośliwymi (gruczolakoraki, chłoniaki). Lokalizacja wgłobienia wpływa na etiologię – jelito cienkie częściej dotyczy zmian łagodnych, a jelito grube zmian złośliwych (50-80%).
chłoniak jelita cienkiego, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba trzewna, endometrioza, gruczolakorak, limfadenopatia krezkowa, malformacja naczyniowa, malrotacja jelit, mukowiscydoza, niedrożność porażenna, niedrożność przewodu pokarmowego, owrzodzenie jelitowe, polip jelitowy, tłuszczak, uchyłek Meckela, węzły chłonne krezkowe, wgłobienie jelita, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie naczyń związane z IgA, zastój żylny - Leksykon chorób i schorzeń
Choroba henocha-schönleina – Objawy
Choroba Henocha-Schönleina (HSP) to zapalenie naczyń małych związane z depozytami IgA, manifestujące się głównie wysypką skórną (95-100% przypadków) w postaci purpury palpacyjnej, bólami i obrzękiem stawów (60-84%), dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego (50-75%) oraz zajęciem nerek (40-50%). Wysypka lokalizuje się najczęściej na pośladkach, nogach i łokciach, zmieniając barwę z czerwonej na purpurową, brunatną, a następnie blednie w ciągu około 10 dni. Objawy stawowe są zwykle symetryczne, niemigrujące i przemijające, natomiast dolegliwości żołądkowo-jelitowe mogą obejmować ból brzucha, nudności, wymioty, biegunkę i krwawienia, a w ciężkich przypadkach powikłania takie jak wgłobienie jelita czy perforacja. Zajęcie nerek objawia się krwinkomoczem, białkomoczem, a w ciężkich przypadkach zespołem nerczycowym, co stanowi główny czynnik rokowniczy.
białkomocz, choroba Henocha-Schönleina, faza prodromalna, infekcja górnych dróg oddechowych, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwinkomocz, nadciśnienie indukowane ciążą, nawrót choroby, nefropatia, obrzęk stawów, orchitis, ostre uszkodzenie nerek, perforacja jelita, przewlekła choroba nerek, schyłkowa niewydolność nerek, stan przedrzucawkowy, vasculitis, wgłobienie jelita, wysypka skórna, zapalenie jąder, zapalenie małych naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń związane z IgA, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy