mediatory reakcji alergicznej

Mediatory reakcji alergicznej to substancje chemiczne uwalniane przez komórki układu immunologicznego podczas odpowiedzi alergicznej. Odgrywają kluczową rolę w patofizjologii alergii, odpowiadając za objawy kliniczne takie jak świąd, obrzęk, skurcz oskrzeli czy spadek ciśnienia tętniczego.

Najważniejszym źródłem mediatorów są komórki tuczne (mastocyty) i bazofile, które po aktywacji przez kompleks IgE-alergen uwalniają mediatory preformowane (histamina, tryptaza, chymaza, heparyna) oraz nowo syntetyzowane (leukotrieny, prostaglandyny, cytokiny). Histamina jest głównym mediatorem fazy natychmiastowej reakcji alergicznej, odpowiadającym za zwiększoną przepuszczalność naczyń, skurcz mięśni gładkich i stymulację zakończeń nerwowych.

W fazie późnej reakcji alergicznej dominują mediatory lipidowe (leukotrieny LTC4, LTD4, LTE4, prostaglandyna D2) oraz cytokiny (IL-4, IL-5, IL-13), które odpowiadają za rekrutację i aktywację komórek zapalnych, głównie eozynofilów i limfocytów T. Mediatory te podtrzymują stan zapalny i mogą prowadzić do przewlekłych zmian w tkankach, takich jak remodeling dróg oddechowych w astmie.

Zrozumienie roli poszczególnych mediatorów ma kluczowe znaczenie w farmakoterapii chorób alergicznych. Leki przeciwhistaminowe blokują receptory H1, glikokortykosteroidy hamują syntezę wielu mediatorów zapalnych, a leki antyleukotrienowe blokują działanie leukotrienów cysteinylowych. W ciężkich reakcjach alergicznych, takich jak anafilaksja, adrenalina pozostaje lekiem pierwszego wyboru, działając antagonistycznie wobec wielu mediatorów.

Powiązane wpisy

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl