szczątkowa blokada nerwowo-mięśniowa
Szczątkowa blokada nerwowo-mięśniowa (residual neuromuscular blockade) to stan, w którym pacjent po zakończeniu znieczulenia ogólnego z zastosowaniem środków zwiotczających mięśnie szkieletowe doświadcza niecałkowitego powrotu funkcji nerwowo-mięśniowej. Występuje, gdy działanie leków blokujących przekaźnictwo nerwowo-mięśniowe utrzymuje się mimo zakończenia procedury operacyjnej.
Klinicznie objawia się osłabieniem mięśni oddechowych, zaburzeniami połykania, niewyraźną mową oraz zmniejszoną siłą mięśniową. Nawet niewielki stopień blokady szczątkowej (TOF ratio 0,7-0,9) może prowadzić do zwiększonego ryzyka powikłań oddechowych, takich jak niedodma, zachłystowe zapalenie płuc czy hipoksemia w okresie pooperacyjnym.
Diagnostyka opiera się głównie na monitorowaniu przewodnictwa nerwowo-mięśniowego za pomocą stymulacji nerwów obwodowych metodą Train-of-Four (TOF). Za pełne ustąpienie blokady przyjmuje się wartość TOF ratio ≥0,9. W przypadku wykrycia blokady szczątkowej stosuje się leki odwracające działanie środków zwiotczających, takie jak neostygmina (w połączeniu z atropiną) lub nowszy sugammadeks, który jest szczególnie skuteczny w odwracaniu blokady wywołanej rokuronium i wekuronium.
Czynniki ryzyka wystąpienia blokady szczątkowej obejmują: stosowanie długo działających środków zwiotczających, niedostateczne monitorowanie bloku nerwowo-mięśniowego, hipotermię, zaburzenia elektrolitowe oraz współistniejące choroby nerek i wątroby. Odpowiednia farmakologiczna rewersja blokady przed ekstubacją oraz rutynowe monitorowanie funkcji nerwowo-mięśniowej są kluczowe dla zapobiegania temu powikłaniu anestezjologicznemu.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sugammadex Sandoz 100 mg/ml
Sugammadex Sandoz, będący zmodyfikowaną gamma-cyklodekstryną, działa poprzez selektywne wiązanie leków zwiotczających mięśnie szkieletowe, takich jak rokuronium i wekuronium, tworząc kompleksy w osoczu i tym samym znosząc blokadę nerwowo-mięśniową. W badaniach klinicznych stosowano dawki od 0,5 do 16 mg/kg mc., wykazując zależność dawka-odpowiedź oraz możliwość elastycznego stosowania w różnych fazach blokady. Sugammadex w dawce 4 mg/kg mc. odwracał głęboką blokadę (1-2 PTC) po rokuronium w medianie 2,7 min (zakres 1,2-16,1 min) i po wekuronium w medianie 3,3 min (zakres 1,4-68,4 min). Dawka 2 mg/kg mc. podawana po ponownym pojawieniu się T2 skutkowała odwróceniem bloku w medianie 1,4 min (rokuronium) i 2,1 min (wekuronium). W porównaniu z neostygminą, sugammadex znacząco skracał czas powrotu stosunku T4/T1 do ≥0,9. W badaniach u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z otyłością wykazano skuteczność i bezpieczeństwo stosowania, przy czym dawkowanie według rzeczywistej masy ciała skracało czas odwrócenia bloku (mediana 1,8 min vs. 3,3 min, p<0,0001).
blokada nerwowo-mięśniowa, bradykardia zatokowa, bromek rokuronium, bromek wekuronium, chorobliwa otyłość, ciężkie zaburzenie czynności nerek, cis-atrakurium, gamma cyklodekstryna, glikopirolan, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, neostygmina, płytka nerwowo-mięśniowa, receptor nikotynowy, rokuronium, roztwór do wstrzykiwań, stymulacja tężcowa, sugammadeks, sukcynylocholina, szczątkowa blokada nerwowo-mięśniowa, tachykardia zatokowa, wekuronium, współczynnik ciągu czterech - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sugammadex Juta 100 mg/ml
Sugammadeks, będący zmodyfikowaną gamma-cyklodekstryną, działa poprzez selektywne wiązanie leków zwiotczających mięśnie szkieletowe, takich jak rokuronium i wekuronium, tworząc z nimi kompleksy w osoczu i tym samym redukując ich dostępność do receptorów nikotynowych w płytce nerwowo-mięśniowej. W badaniach klinicznych wykazano zależność dawka-odpowiedź w zakresie 0,5–16 mg/kg mc. sugammadeksu, z efektywnym zniesieniem bloku nerwowo-mięśniowego zarówno w głębokiej (PTC 1-2) jak i umiarkowanej (T2) blokadzie. W porównaniu z neostygminą (50–70 µg/kg mc.) sugammadeks w dawkach 2–4 mg/kg mc. znacząco skracał czas odwrócenia blokady wywołanej rokuronium lub wekuronium (np. mediana 1,4–3,3 min vs. dłuższe czasy dla neostygminy). Ponadto, w porównaniu z neostygminą odwracającą blokadę po cis-atrakurium, sugammadeks w dawce 2 mg/kg mc. szybciej znosił blokadę po rokuronium (mediana 1,9 min vs. 7,2 min). Wysoka dawka 16 mg/kg mc. podana 3 min po rokuronium (1,2 mg/kg mc.) umożliwiała szybkie odwrócenie bloku (mediana 4,2 min), przewyższając czas samoistnego ustąpienia blokady po sukcynylocholinie (7,1 min). W populacji pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u osób z chorobliwą otyłością skuteczność i czas odwrócenia blokady były porównywalne do populacji ogólnej, przy czym dawkowanie według rzeczywistej masy ciała dawało lepsze wyniki niż według masy idealnej (mediana czasu do TOF ≥ 0,9: 1,8 min vs. 3,3 min, p<0,0001).
American Society of Anesthesiologists, blok nerwowo-mięśniowy, bradykardia zatokowa, bromek rokuronium, bromek wekuronium, chorobliwa otyłość, ciąg czterech, cis-atrakurium, działanie niepożądane, gamma cyklodekstryna, głęboka blokada, glikopirolan, idealna masa ciała, lek zwiotczający mięśnie szkieletowe, nawrót blokady, neostygmina, płytka nerwowo-mięśniowa, receptor nikotynowy, rokuronium, rzeczywista masa ciała, stymulacja tężcowa, sukcynylocholina, szczątkowa blokada nerwowo-mięśniowa, tachykardia zatokowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie rytmu serca