szczep HIV oporny
Szczep HIV oporny to odmiana wirusa HIV, która wykształciła mechanizmy pozwalające na przetrwanie i replikację pomimo stosowania leków antyretrowirusowych. Zjawisko oporności na leki jest jednym z głównych wyzwań w leczeniu zakażeń HIV.
Oporność rozwija się najczęściej wskutek mutacji w genach wirusa kodujących białka będące celem działania leków. Może być wynikiem pierwotnej transmisji szczepu opornego lub konsekwencją nieprawidłowo prowadzonej terapii antyretrowirusowej, zwłaszcza przy niskiej adherencji pacjenta do zaleceń terapeutycznych.
Szczepy oporne mogą wykazywać oporność na pojedyncze leki, całe klasy leków lub wykazywać oporność wielolekową (MDR – Multi-Drug Resistance). Diagnostyka oporności obejmuje badania genotypowe (wykrywanie mutacji związanych z opornością) oraz rzadziej stosowane badania fenotypowe (ocena bezpośredniej wrażliwości na leki).
Postępowanie w przypadku wykrycia szczepu opornego wymaga modyfikacji schematu leczenia w oparciu o wyniki badań oporności oraz historię leczenia pacjenta. Kluczowe jest zastosowanie co najmniej dwóch, a najlepiej trzech w pełni aktywnych leków, do których wirus pozostaje wrażliwy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Retrovir 100 mg
Retrovir (zydowudyna) jest nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF01) wykazującym silne działanie przeciwwirusowe przeciwko HIV poprzez fosforylację do trifosforanu, który hamuje syntezę DNA wirusa. Zydowudyna ma około 100-krotnie większe powinowactwo do odwrotnej transkryptazy HIV niż do polimerazy alfa-DNA gospodarza. Monoterapia zydowudyną jest ograniczona przez rozwój oporności, związanej z mutacjami w kodonach 41, 67, 70, 210, 215 i 219 odwrotnej transkryptazy. Terapie skojarzone, zwłaszcza z lamiwudyną, dydanozyną lub zalcytabiną, znacząco zmniejszają progresję choroby i śmiertelność, a dodanie inhibitora proteazy dodatkowo opóźnia rozwój oporności i poprawia przeżycie. Oporność wielolekowa, związana z mutacjami w kodonach 62, 75, 77, 116, 151 lub mutacją T69S z insercją 6 par zasad, ogranicza skuteczność nukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy i komplikuje dalsze leczenie.
abakawir, dydanozyna, ekspozycja płodu na lek, fosforylacja, HIV, inhibitor proteazy, interferon alfa, kinaza tymidylanowa, kinaza tymidynowa, lamiwudyna, lek przeciwretrowirusowy, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza, oporność na analogi tymidyny, oporność wielolekowa, oporność wirusowa, polimeraza alfa-DNA, prowirusowe DNA, Retrovir, szczep HIV oporny, transmisja perinatalna, transmisja wertykalna HIV, trifosforan zydowudyny, trymestr ciąży, wada rozwojowa, zalcytabina, zydowudyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Retrovir 10 mg/ml
Retrovir, zawierający zydowudynę, jest nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF01) o silnym działaniu przeciwwirusowym wobec HIV. Mechanizm działania opiera się na fosforylacji zydowudyny do trifosforanu, który hamuje odwrotną transkryptazę wirusa, blokując syntezę DNA prowirusowego. Trifosforan zydowudyny wykazuje około 100-krotnie większe powinowactwo do enzymu wirusowego niż do polimerazy alfa-DNA gospodarza, co zapewnia selektywność działania. Długotrwała monoterapia prowadzi do powstawania szczepów opornych, co ogranicza jej skuteczność kliniczną. Terapia skojarzona z lamiwudyną, dydanozyną lub zalcytabiną oraz inhibitorami proteazy znacząco zmniejsza progresję choroby i śmiertelność, a także opóźnia rozwój oporności. Mutacje w odwrotnej transkryptazie (kodony 41, 67, 70, 210, 215, 219) odpowiadają za oporność na analogi tymidyny, a mutacje wielolekowe (m.in. kodony 62, 75, 77, 116, 151 oraz T69S z insercją) ograniczają dalsze opcje terapeutyczne.
analog tymidyny, fosforylacja, inhibitor proteazy, kinaza tymidynowa, lek przeciwretrowirusowy, mechanizm oporności, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza, oporność krzyżowa, oporność wielolekowa, polimeraza alfa-DNA, replikacja łańcucha DNA, szczep HIV oporny, terapia skojarzona, transmisja wertykalna HIV, trifosforan zydowudyny, wada rozwojowa, wada wrodzona, wirus upośledzenia odporności, zakażenie HIV, zakażenie wertykalne HIV, zydowudyna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Lamivudine + Zidovudine Accord 150 mg + 300 mg
Lamivudine + Zidovudine Accord (150 mg + 300 mg) to złożony preparat przeciwwirusowy z grupy nukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (NRTI), stosowany w terapii zakażeń HIV-1 i HIV-2. Lamivudyna wykazuje dodatkową aktywność przeciwko wirusowi HBV. Po podaniu, oba składniki ulegają wewnątrzkomórkowej konwersji do aktywnych metabolitów 5′-trójfosforanów, które hamują odwrotną transkryptazę wirusa, blokując replikację wirusowego RNA. Mutacja M184V w odwrotnej transkryptazie jest głównym mechanizmem oporności na lamivudynę, prowadząc do zmniejszonej wrażliwości i obniżonej zdolności replikacji wirusa. Pomimo oporności, kontynuacja terapii lamivudyną może utrzymywać szczątkową aktywność przeciwwirusową, jednak zaleca się włączenie innych aktywnych NRTI w przypadku wykrycia mutacji M184V. Oporność krzyżowa w obrębie NRTI jest ograniczona, a zydowudyna i stawudyna zachowują aktywność wobec szczepów opornych na lamivudynę.
analog nukleozydowy, inhibitor proteazy, koinfekcja HIV i HBV, komórki CD4, lamiwudyna i zydowudyna, mutacja analogów tymidyny, mutacja M184V, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza, oporność krzyżowa, replikacja HIV, szczep HIV oporny, terapia przeciwretrowirusowa, zakażenie HIV, zapalenie wątroby typu B