osteoradionekroza żuchwy
Osteoradionekroza żuchwy to poważne powikłanie radioterapii głowy i szyi, charakteryzujące się martwicą kości żuchwy spowodowaną napromieniowaniem. Patofizjologia obejmuje uszkodzenie naczyń krwionośnych, zmniejszone unaczynienie kości, zaburzenie replikacji komórek, hipoksję i upośledzenie czynności osteoblastów, co prowadzi do przewagi procesów resorpcji nad tworzeniem kości.
Czynniki ryzyka obejmują wysoką dawkę promieniowania (powyżej 60 Gy), obecność ubytków zębowych, ekstrakcje zębów po radioterapii, zły stan uzębienia oraz choroby współistniejące jak cukrzyca czy niedożywienie. Klinicznie obserwuje się ból, obnażenie kości, przetoki, utrudnione gojenie ran oraz zwiększone ryzyko złamań patologicznych.
Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym oraz obrazowaniu (RTG, TK, MRI). Leczenie jest wieloetapowe i obejmuje: intensywną antyseptykę jamy ustnej, antybiotykoterapię w przypadku infekcji, terapię tlenem hiperbarycznym, a w zaawansowanych przypadkach interwencję chirurgiczną z potencjalną rekonstrukcją ubytków. Kluczową rolę odgrywa profilaktyka, w tym sanacja jamy ustnej przed radioterapią i regularne kontrole stomatologiczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwór jamy ustnej – Leczenie
Nowotwory jamy ustnej stanowią szósty najczęściej występujący nowotwór na świecie, wymagający wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Leczenie opiera się na chirurgii, radioterapii, chemioterapii, terapii celowanej (np. cetuksymab) oraz immunoterapii (pembrolizumab, niwolumab), dobieranych w zależności od stadium i lokalizacji guza. Chirurgia, obejmująca resekcję guza, glossektomię, mandibulektomię czy limfadenektomię, jest podstawą terapii we wczesnych stadiach (I-II), z 70-85% skutecznością wyleczenia. W zaawansowanych stadiach (III-IV) stosuje się leczenie skojarzone: chirurgię, radioterapię (w tym IMRT, brachyterapię), chemioradioterapię oraz terapie celowane i immunoterapię. Radioterapia może wywoływać powikłania takie jak mucositis, kserostomia czy osteoradionekroza, a chemioterapia – nudności, mielosupresję i owrzodzenia jamy ustnej. Terapie celowane i immunoterapia niosą ryzyko reakcji skórnych i autoimmunologicznych. W przypadku przerzutów odległych i nawrotów stosuje się leczenie paliatywne oraz udział w badaniach klinicznych.
brachyterapia, cetuksymab, chemioradioterapia, chemioterapia, chirurgia rekonstrukcyjna, dysfagia, glossektomia, immunoterapia, inhibitory punktów kontrolnych, kserostomia, leczenie chirurgiczne, limfadenektomia szyjna, maksillektomia, mandibulektomia, mucositis, nawrót nowotworu, niwolumab, nowotwór jamy ustnej, onkolog kliniczny, opieka paliatywna, osteoradionekroza żuchwy, pembrolizumab, pochodne platyny, radioterapia, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, resekcja guza, stadium zaawansowania nowotworu, teleradioterapia, terapia celowana, zakażenie grzybicze - Leksykon chorób i schorzeń
Rak języka – Leczenie
Leczenie raka języka opiera się głównie na chirurgii, obejmującej glossektomię częściową lub całkowitą z ewentualną limfadenektomią szyjną, w zależności od zaawansowania guza. Wczesne stadia (I i II) mogą być skutecznie leczone samodzielnie chirurgicznie, z wskaźnikami wyleczenia sięgającymi 70-85%. W bardziej zaawansowanych przypadkach (III i IV) stosuje się leczenie skojarzone, łączące operację z radioterapią (dawka 66-72 Gy przez 6-7 tygodni) i/lub chemioterapią, najczęściej z użyciem związków platyny i 5-fluorouracylu. Nowoczesne techniki chirurgiczne, takie jak chirurgia laserowa, robotyczna (TORS) oraz technika Mohsa, pozwalają na precyzyjne usunięcie guza z zachowaniem funkcji języka. W leczeniu paliatywnym i nawrotowym stosuje się terapie celowane (np. cetuksymab) oraz immunoterapię (pembrolizumab, niwolumab), które działają na poziomie molekularnym i immunologicznym, zwiększając skuteczność terapii i poprawiając jakość życia pacjentów.
5-fluorouracyl, brachyterapia, cetuksymab, chemioradioterapia, chemioterapia, chirurgia laserowa, chirurgia robotyczna, cisplatyna, dysfagia, EGFR, glossektomia, immunoterapia, IMRT, inhibitor PD-1, karboplatyna, leczenie adjuwantowe, leczenie indukcyjne, leczenie neoadjuwantowe, limfadenektomia szyjna, niwolumab, osteoradionekroza żuchwy, PEG, pembrolizumab, przezskórna endoskopowa gastrostomia, radioterapia, radioterapia z modulacją intensywności, rak płaskonabłonkowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, teleradioterapia, terapia celowana, terapia fotodynamiczna, terapia protonowa, węzły chłonne szyi