naciek tłuszczu
Naciek tłuszczu (stłuszczenie) to patologiczne gromadzenie się lipidów w komórkach narządów, które fizjologicznie nie powinny zawierać znacznych ilości tkanki tłuszczowej. Najczęściej dotyczy wątroby (stłuszczenie wątroby), mięśnia sercowego, nerek oraz trzustki, choć może wystąpić również w innych narządach.
W przypadku wątroby, stłuszczenie (steatoza wątroby) jest najczęstszą patologią tego narządu, a jej występowanie szacuje się na 25-30% populacji ogólnej. Może być związane z alkoholem (alkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, ALD) lub występować niezależnie od spożycia alkoholu (niealkoholowa choroba stłuszczeniowa wątroby, NAFLD).
Naciek tłuszczowy rozwija się w wyniku zaburzeń metabolizmu lipidów, które mogą być spowodowane otyłością, cukrzycą typu 2, zespołem metabolicznym, nadmiernym spożyciem alkoholu, niedożywieniem białkowym, przyjmowaniem niektórych leków czy ekspozycją na toksyny. W diagnostyce wykorzystuje się badania obrazowe (USG, TK, MRI), badania laboratoryjne oraz biopsję, która pozostaje złotym standardem w ocenie stopnia stłuszczenia i towarzyszącego zapalenia.
W zależności od narządu i zaawansowania procesu, naciek tłuszczowy może prowadzić do różnych powikłań, takich jak zapalenie (np. stłuszczeniowe zapalenie wątroby – NASH), włóknienie, a w konsekwencji niewydolność narządu. Leczenie obejmuje modyfikację stylu życia, redukcję masy ciała, leczenie chorób współistniejących oraz, w wybranych przypadkach, farmakoterapię.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Intralipid 20% 200 mg/ml
Intralipid 20% to emulsja lipidowa do infuzji zawierająca 200 g oczyszczonego oleju sojowego w 1000 ml roztworu, stosowana w żywieniu pozajelitowym, o wartości energetycznej 8,4 MJ (2000 kcal) na litr. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są podwyższenie temperatury ciała, drżenia, dreszcze oraz nudności i wymioty, występujące z częstością poniżej 1%. Bardzo rzadkie działania niepożądane (<1/10 000) obejmują reakcje anafilaktyczne, zaburzenia krążenia (niedociśnienie lub nadciśnienie), przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych, małopłytkowość, hemolizę, retikulocytozę, priapizm u mężczyzn oraz zmiany skórne jak pokrzywka i wysypka. Długotrwałe stosowanie u niemowląt może wiązać się z małopłytkowością oraz przejściowym wzrostem aktywności enzymów wątrobowych, przy czym etiologia tych zaburzeń pozostaje nie do końca wyjaśniona.
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Intralipid 10% 100 mg/ml
Intralipid 10% to emulsja do infuzji zawierająca 100 g oczyszczonego oleju sojowego w 1000 ml, stosowana w terapii żywieniowej. Profil bezpieczeństwa preparatu obejmuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, głównie niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) lub bardzo rzadko (<1/10 000). Do najczęstszych objawów należą ból głowy, wzrost temperatury ciała, drżenia, dreszcze oraz uczucie zmęczenia. Bardzo rzadko mogą wystąpić poważne reakcje anafilaktyczne, zaburzenia krążenia (niedociśnienie lub nadciśnienie), przejściowe podwyższenie enzymów wątrobowych, małopłytkowość, hemoliza, retikulocytoza, priapizm u mężczyzn oraz reakcje skórne jak pokrzywka i wysypka. Długotrwałe stosowanie u niemowląt może prowadzić do małopłytkowości, podwyższenia enzymów wątrobowych oraz zwiększenia stężenia cholesterolu.
ból brzucha, ból głowy, dreszcze, drżenie, działanie niepożądane, emulsja do infuzji, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipemia, Intralipid, małopłytkowość, naciek tłuszczu, niedociśnienie tętnicze, nudności, olej sojowy, pokrzywka, priapizm, reakcja anafilaktyczna, retikulocytoza, śpiączka, terapia żywieniowa, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie krwi, zaburzenie naczyniowe, zaburzenie skóry, zaburzenie układu rozrodczego, zaburzenie żołądka i jelit, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie dożylne, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kabiven –
Kabiven, jako trójkomorowa emulsja do infuzji zawierająca aminokwasy, glukozę i tłuszcze, charakteryzuje się specyficznym profilem działań niepożądanych, które należy monitorować podczas terapii. Najważniejsze z nich to zakrzepowe zapalenie żył przy podawaniu do żył obwodowych, związane z wysoką osmolarnością roztworu (~1060 mOsm/l), oraz zespół przedawkowania tłuszczu, który może wystąpić zarówno przy nadmiernych dawkach, jak i przy zmianach stanu klinicznego pacjenta (np. niewydolność nerek, zakażenie). Objawy zespołu obejmują hiperlipidemię, gorączkę, nacieki tłuszczowe, hepatomegalię, splenomegalię, anemię, leukopenię, trombocytopenię, zaburzenia krzepnięcia oraz w ciężkich przypadkach śpiączkę. Wszystkie te objawy ustępują zwykle po przerwaniu infuzji tłuszczów, co stanowi podstawę postępowania terapeutycznego.
aminokwas, anemia, ból brzucha, dreszcze, emulsja tłuszczowa, enzym wątrobowy, hemoliza, hepatomegalia, hiperlipidemia, leukopenia, naciek tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, osmolarność, parametr hematologiczny, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja immunologiczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór hipertoniczny, splenomegalia, tachypnoe, trombocytopenia, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowe zapalenie żył, zespół przedawkowania tłuszczu - Leksykon leków
Działania niepożądane – Kabiven Peripheral –
Kabiven Peripheral to emulsja do infuzji dożylnej stosowana w żywieniu pozajelitowym, której działania niepożądane wynikają zarówno ze składu (emulsja tłuszczowa, aminokwasy, glukoza), jak i drogi podania. Działania niepożądane klasyfikowane są według częstości występowania: często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) oraz bardzo rzadko (<1/10 000). Do często obserwowanych należą bóle brzucha, nudności, wymioty, podwyższenie temperatury ciała, dreszcze i zmęczenie. Niezbyt często występują reakcje nadwrażliwości, w tym anafilaksja, wysypka i pokrzywka, a także zaburzenia ciśnienia tętniczego (niedociśnienie i nadciśnienie). Zakrzepowe zapalenie żył jest częstym powikłaniem przy podawaniu do żył obwodowych, co jest typowe dla roztworów hipertonicznych. W badaniach diagnostycznych może wystąpić zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz objawy hematologiczne, takie jak hemoliza, retikulocytoza, anemia, leukopenia i trombocytopenia.
aminokwasy, anemia, ból brzucha, ból głowy, dreszcze, emulsja do infuzji dożylnej, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hiperlipidemia, infuzja dożylna, leukopenia, naciek tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, pokrzywka, powiększenie śledziony, powiększenie wątroby, priapizm, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór hipertoniczny, śpiączka, tachypnoe, trombocytopenia, wymioty, wysypka, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie żył obwodowych, zespół przedawkowania tłuszczu, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Lizyna bezwodna – Działania niepożądane
Lizyna bezwodna, obecna w produktach do żywienia pozajelitowego takich jak Kabiven Peripheral (3,4–5,6 g lizyny bezwodnej w postaci chlorowodorku lizyny na worek), jest związana z szeregiem działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu naczyniowego. Szczególnie istotne jest ryzyko zakrzepowego zapalenia żył, zwłaszcza przy podawaniu dożylnym obwodowym roztworów hipertonicznych, co może prowadzić do powikłań takich jak zakrzepica żył głębokich czy zatorowość płucna. Niezbyt częste działania niepożądane obejmują zaburzenia żołądkowo-jelitowe (bóle brzucha, nudności, wymioty), neurologiczne (bóle głowy), ogólne (gorączka, dreszcze, zmęczenie) oraz naczyniowe (niedociśnienie i nadciśnienie tętnicze). Bardzo rzadko obserwuje się hemolizę, retikulocytozę, reakcje nadwrażliwości (w tym anafilaksję), przyspieszony oddech, podwyższenie enzymów wątrobowych oraz priapizm.
anemia, anemia hemolityczna, ból brzucha, ból głowy, chlorowodorek lizyny, dreszcze, emulsja tłuszczowa, enzymy wątrobowe, gorączka, hemoliza, hepatomegalia, hiperlipidemia, hipotensja, Kabiven Peripheral, leukopenia, lizyna bezwodna, naciek tłuszczu, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, nudności, obrzęk krtani, podwyższona temperatura ciała, pokrzywka, priapizm, przyspieszony oddech, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, retikulocytoza, roztwór hipertoniczny, skurcz oskrzeli, śpiączka, splenomegalia, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wymioty, wysypka, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepica żył głębokich, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zespół przedawkowania tłuszczu, żółtaczka, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, żywienie pozajelitowe