dysfunkcja bariery jelitowej

Dysfunkcja bariery jelitowej, znana również jako zespół nieszczelnego jelita, to stan, w którym dochodzi do zwiększonej przepuszczalności nabłonka jelitowego. W warunkach fizjologicznych bariera jelitowa selektywnie reguluje transport substancji pomiędzy światłem jelita a krążeniem ogólnoustrojowym, zapewniając jednocześnie skuteczną ochronę przed patogenami.

Uszkodzenie bariery jelitowej prowadzi do zwiększonej przepuszczalności dla makrocząsteczek, toksyn bakteryjnych (np. lipopolisacharydów) oraz patogenów, które w normalnych warunkach nie pokonują tej bariery. Skutkuje to aktywacją układu immunologicznego, przewlekłym stanem zapalnym i może przyczyniać się do rozwoju chorób autoimmunologicznych, metabolicznych oraz zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego.

Wśród czynników przyczyniających się do dysfunkcji bariery jelitowej wymienia się: przewlekły stres, zaburzenia mikrobioty jelitowej (dysbiozę), przewlekłe stany zapalne jelit, dietę bogatą w cukry proste i tłuszcze nasycone, alkohol, niektóre leki (w tym niesteroidowe leki przeciwzapalne) oraz infekcje przewodu pokarmowego. Diagnostyka obejmuje m.in. testy przepuszczalności jelitowej, badania mikrobiologiczne kału oraz markery stanu zapalnego.

Leczenie dysfunkcji bariery jelitowej koncentruje się na eliminacji czynników wywołujących, modulacji mikrobioty jelitowej poprzez probiotyki i prebiotyki, suplementacji substancji wspierających regenerację nabłonka jelitowego (np. L-glutamina, cynk) oraz wdrożeniu diety eliminacyjnej. W ostatnich latach rośnie zainteresowanie terapiami ukierunkowanymi na przywrócenie integralności połączeń ścisłych pomiędzy enterocytami.