zaburzenie wchłaniania kwasów żółciowych
Zaburzenie wchłaniania kwasów żółciowych (BADS – Bile Acid Diarrhea Syndrome) to schorzenie polegające na nieprawidłowym transporcie zwrotnym kwasów żółciowych z jelita krętego do krążenia wątrobowo-jelitowego. W warunkach fizjologicznych 95% kwasów żółciowych podlega wchłanianiu zwrotnemu w dystalnym odcinku jelita krętego, a jedynie 5% wydalane jest ze stolcem.
Etiologia zaburzeń wchłaniania kwasów żółciowych jest złożona. Wyróżnia się postać pierwotną (typ 1), związaną z dysfunkcją transporterów jelitowych ASBT, oraz wtórne zaburzenia wynikające z chorób zapalnych jelit (typ 2) lub po resekcji jelita krętego (typ 3). Do innych przyczyn należą radioterapia, celiakia, mikroskopowe zapalenie jelita grubego oraz zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego.
Głównym objawem klinicznym jest przewlekła wodnista biegunka, często mylnie diagnozowana jako zespół jelita drażliwego. Nadmierna ilość kwasów żółciowych w jelicie grubym powoduje podrażnienie błony śluzowej, zwiększenie sekrecji wody i elektrolitów oraz przyspieszenie pasażu jelitowego. Pacjenci mogą również zgłaszać pilne parcia na stolec, nietrzymanie stolca i bóle brzucha.
Diagnostyka obejmuje test SeHCAT (wchłanianie znakowanego izotopowo kwasu tauroselcholowego), oznaczanie stężenia 7α-hydroksy-4-cholesten-3-onu (C4) w surowicy oraz FGF19 (czynnika wzrostu fibroblastów 19). W leczeniu stosuje się sekwestranty kwasów żółciowych (cholestyramina, kolesewelam), które wiążą nadmiar kwasów żółciowych w świetle jelita, zmniejszając ich działanie drażniące.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – SeHCAT 370 kBq
SeHCAT, czyli kwas tauroselcholowy znakowany izotopem selenu-75, jest produktem leczniczym stosowanym wyłącznie w diagnostyce medycyny nuklearnej do ilościowego pomiaru resorpcji kwasów żółciowych. Preparat dostępny jest w formie twardych kapsułek o radioaktywności 370 kBq w dniu referencyjnym, zawierających mniej niż 0,1 mg kwasu tauroselcholowego. Test SeHCAT jest szczególnie wskazany u pacjentów z przewlekłą biegunką, gdy istnieje podejrzenie zaburzeń wchłaniania kwasów żółciowych lub konieczność wykluczenia ich złego wchłaniania w diagnostyce różnicowej. Izotop selen-75 charakteryzuje się okresem półtrwania około 118 dni oraz emituje promieniowanie gamma o energiach 0,136 MeV i 0,265 MeV, co umożliwia skuteczną detekcję gammakamerą w długim okresie po podaniu preparatu.
detekcja promieniowania, diagnostyka różnicowa, gammakamera, kwas tauroselcholowy, medycyna nuklearna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, okres półtrwania, promieniowanie gamma, przewlekła biegunka, resorpcja kwasów żółciowych, retencja kwasów żółciowych, SeHCAT, wchłanianie kwasów żółciowych, zaburzenie wchłaniania kwasów żółciowych, złe wchłanianie kwasów żółciowych - Leksykon chorób i schorzeń
Enteritis promieniowa – Patofizjologia i mechanizm
Enteritis promieniowa to zapalenie jelit wywołane ekspozycją na promieniowanie jonizujące, najczęściej podczas radioterapii nowotworów jamy brzusznej i miednicy. Patogeneza obejmuje bezpośrednie uszkodzenie DNA komórek nabłonkowych oraz pośrednie działanie wolnych rodników, prowadzące do apoptozy i zaburzeń regeneracji komórek macierzystych krypt jelitowych. Uszkodzenie to skutkuje zmniejszeniem długości kosmków, zaburzeniem integralności bariery jelitowej i zwiększoną przepuszczalnością jelitową, co sprzyja rozwojowi stanu zapalnego. Mikronaczynia ulegają apoptozie i fenotypowi prozapalnemu, a przewlekłe zmiany obejmują obliteracyjne zapalenie naczyń, włóknienie i niedokrwienie błony śluzowej. Kluczową rolę w patogenezie odgrywa TGF-beta, którego podwyższone poziomy utrzymują się do 26 tygodni po napromieniowaniu, promując włóknienie i przewlekłe uszkodzenie. Dysbioza mikrobioty jelitowej, ze spadkiem Lactobacilli i Bifidobacteria oraz wzrostem Proteobacteria i patogenów, nasila stan zapalny i zaburza funkcję bariery. Zaburzenia wchłaniania kwasów żółciowych w jelicie krętym prowadzą do biegunek, a układ odpornościowy wykazuje zwiększoną ekspresję cytokin prozapalnych, takich jak IL-6 i TNF-alfa.
anion nadtlenkowy, apoptoza, autofagia, białko ścisłego połączenia, cytokina prozapalna, dysbioza mikrobioty jelitowej, enteritis promieniowa, inhibitor aktywatora plazminogenu, komórka śródbłonka naczyniowego, mikrotromboza, nadtlenek wodoru, niedokrwienie tkanki, niedrożność jelit, ostra enteritis promieniowa, perforacja jelita, promieniowanie jonizujące, przepuszczalność naczyń, przetoka jelitowa, przewlekła enteritis promieniowa, pyroptoza, rodnik hydroksylowy, transformujący czynnik wzrostu, uszkodzenie DNA, włóknienie tkanki, wolne rodniki, zaburzenie wchłaniania kwasów żółciowych, zapalenie błony śluzowej - Leksykon substancji czynnych
Kwas tauroselcholowy – Wskazania do stosowania
Kwas tauroselcholowy znakowany izotopem selenu-75 (75Se) jest stosowany wyłącznie w diagnostyce ilościowej resorpcji kwasów żółciowych w przewodzie pokarmowym, głównie u pacjentów z przewlekłą biegunką o niejasnej etiologii. Preparat SeHCAT dostępny jest w postaci kapsułek twardych o radioaktywności 370 kBq w dniu referencyjnym, zawierających mniej niż 0,1 mg kwasu tauroselcholowego oraz 71,04 mg sodu. Izotop 75Se charakteryzuje się okresem półtrwania około 118 dni i emituje promieniowanie gamma o energiach 0,136 MeV i 0,265 MeV, co umożliwia precyzyjną ocenę wchłaniania kwasów żółciowych w przewodzie pokarmowym.
izotop selenu-75, kapsułka twarda, kwas tauroselcholowy, okres półtrwania, promieniowanie gamma, przewlekła biegunka, przewód pokarmowy, resorpcja kwasów żółciowych, SeHCAT, selen-75, test diagnostyczny, zaburzenia wchłaniania kwasów żółciowych, zaburzenie wchłaniania kwasów żółciowych, złe wchłanianie kwasów żółciowych - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – SeHCAT 370 kBq
SeHCAT (kwas tauroselcholowy znakowany izotopem selenu-75) jest radiofarmaceutykiem stosowanym w diagnostyce zaburzeń wchłaniania kwasów żółciowych. Preparat dostarczany jest w kapsułkach o aktywności 370 kBq, zawierających mniej niż 0,1 mg znakowanego kwasu tauroselcholowego oraz 71,04 mg sodu. Selen-75, z okresem półtrwania około 118 dni, emituje promieniowanie gamma o energiach 0,136 MeV i 0,265 MeV. SeHCAT, będący analogiem naturalnych kwasów żółciowych, odzwierciedla fizjologiczne procesy krążenia kwasów żółciowych, umożliwiając ocenę ich wchłaniania zwrotnego w przewodzie pokarmowym. Pomiar retencji po 7 dniach odpowiada zatrzymaniu kwasów po około 35 cyklach jelitowo-wątrobowych, co pozwala na precyzyjną ocenę funkcji tego obiegu.
aktywność farmakodynamiczna, cykl jelitowo-wątrobowy, diagnostyka radioizotopowa, kwas tauroselcholowy, kwas żółciowy, procedura diagnostyczna, promieniowanie gamma, przewlekła biegunka, radiofarmaceutyk, retencja kwasu tauroselcholowego, schorzenie przewodu pokarmowego, SeHCAT, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zaburzenie wchłaniania kwasów żółciowych, zespół jelita drażliwego