dieta o niskiej zawartości FODMAP
Dieta o niskiej zawartości FODMAP to schemat żywieniowy opracowany przez naukowców z Uniwersytetu Monash w Australii, stosowany głównie w leczeniu zespołu jelita drażliwego (IBS) oraz innych zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. FODMAP to akronim oznaczający fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole – krótkołańcuchowe węglowodany, które są słabo wchłaniane w jelicie cienkim i ulegają fermentacji bakteryjnej w jelicie grubym.
Mechanizm działania diety polega na ograniczeniu spożycia produktów bogatych w FODMAP, które mogą powodować wzmożoną fermentację jelitową, zwiększenie ilości wody w świetle jelita oraz produkcję gazów, co prowadzi do objawów takich jak wzdęcia, bóle brzucha, biegunki lub zaparcia. Do produktów o wysokiej zawartości FODMAP należą m.in. pszenica, żyto, niektóre owoce (jabłka, gruszki, mango), miód, produkty mleczne, niektóre warzywa (cebula, czosnek, kalafior) oraz sztuczne słodziki.
Wdrażanie diety o niskiej zawartości FODMAP powinno odbywać się pod nadzorem lekarza lub dietetyka i składa się z trzech faz: eliminacji (2-6 tygodni), systematycznej reintrodukcji poszczególnych grup FODMAP w celu identyfikacji indywidualnych czynników wywołujących objawy oraz fazy modyfikacji, pozwalającej na opracowanie spersonalizowanego, długoterminowego planu żywieniowego. Badania kliniczne wykazują, że dieta ta przynosi poprawę objawów u około 70% pacjentów z IBS.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Czynnościowa dyspepsja – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Czynnościowa dyspepsja (FD) to przewlekłe zaburzenie czynnościowe górnego odcinka przewodu pokarmowego, charakteryzujące się objawami nadbrzusza (np. uczucie pełności poposiłkowej, wczesne uczucie sytości, ból, pieczenie, wzdęcia, nudności) bez wykrywalnych zmian organicznych w badaniu endoskopowym. Wyróżnia się dwa podtypy: zespół bólu nadbrzusza (EPS) i zespół poposiłkowego dyskomfortu (PDS). Diagnostyka i leczenie wymagają podejścia interdyscyplinarnego, obejmującego m.in. farmakoterapię (IPP, antagoniści H2, leki prokinetyczne, neuromodulatory takie jak TCA i SSRI), modyfikacje stylu życia, wsparcie psychologiczne oraz edukację pacjenta. Eradykacja Helicobacter pylori jest jedyną terapią mogącą zmienić przebieg choroby u około 50% pacjentów z dodatnim testem. Zalecane jest unikanie pokarmów tłustych, alkoholu, napojów gazowanych, kawy, herbaty, czekolady, mięty i innych potencjalnych czynników wyzwalających objawy. Regularna aktywność fizyczna i techniki redukcji stresu (np. mindfulness, ćwiczenia relaksacyjne) wspomagają leczenie.
antagonista receptora H2, bloker H2, czynnościowa dyspepsja, depresja i lęk, dieta o niskiej zawartości FODMAP, dysfagia, dziennik pokarmowy, eradykacja Helicobacter pylori, inhibitor pompy protonowej, lek prokinetyczny, motoryka żołądka, objaw żołądkowo-jelitowy, opróżnianie żołądka, oś jelitowo-mózgowa, patofizjologia schorzenia, pełność poposiłkowa, psychoterapia psychodynamiczna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, terapia eradykacyjna, terapia poznawczo-behawioralna, trójcykliczny lek przeciwdepresyjny, utrata masy ciała, wczesna sytość, wrzód żołądka, zaburzenie interakcji jelitowo-mózgowej, zapalenie żołądka, zarządzanie stresem, zespół bólu nadbrzusza, zespół poposiłkowego dyskomfortu