kardiotoksyczność naparstnicy

Kardiotoksyczność naparstnicy (digitalis toxicity) to zespół objawów klinicznych wynikających z przedawkowania glikozydów naparstnicowych, stosowanych w leczeniu niewydolności serca oraz niektórych zaburzeń rytmu serca. Może wystąpić zarówno przy stosowaniu digoksyny, jak i digitoksyny.

Mechanizm kardiotoksyczności polega na nadmiernym zahamowaniu pompy sodowo-potasowej, co prowadzi do wzrostu wewnątrzkomórkowego stężenia wapnia i zwiększonej kurczliwości mięśnia sercowego. Jednocześnie dochodzi do wydłużenia okresu refrakcji i zwolnienia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, co może skutkować zaburzeniami rytmu serca.

Objawy kardiotoksyczności naparstnicy obejmują zaburzenia rytmu serca (najczęściej tachyarytmie przedsionkowe z blokiem przedsionkowo-komorowym, bradykardia, częstoskurcz komorowy, migotanie komór), nudności, wymioty, zaburzenia widzenia (widzenie w żółtym kolorze, tzw. xanthopsia), splątanie i halucynacje. Czynnikami ryzyka są: podeszły wiek, hipokaliemia, hipomagnezemii, niedoczynność tarczycy oraz niewydolność nerek.

Leczenie kardiotoksyczności naparstnicy obejmuje odstawienie leku, monitorowanie elektrokardiograficzne, korekcję zaburzeń elektrolitowych oraz w ciężkich przypadkach podanie swoistych przeciwciał (Fab) wiążących digoksynę. W przypadku zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca może być konieczne zastosowanie tymczasowej stymulacji serca.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Symapamid SR

Indapamid, składnik aktywny leku Symapamid SR 1,5 mg o przedłużonym uwalnianiu, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami wątroby ze względu na ryzyko encefalopatii wątrobowej, zwłaszcza przy zaburzeniach elektrolitowych. W trakcie terapii należy monitorować stężenia sodu i potasu w osoczu, gdyż indapamid może powodować hiponatremię oraz hipokaliemię (<3,4 mmol/l), co zwiększa ryzyko kardiotoksyczności glikozydów naparstnicy i zaburzeń rytmu serca, w tym torsades de pointes. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, z marskością wątroby, chorobą wieńcową, niewydolnością serca oraz z wydłużonym odstępem QT. Ponadto, indapamid może indukować hipomagnezemię i nieznacznie podnosić stężenie wapnia w osoczu, co wymaga monitorowania, zwłaszcza w przypadku podejrzenia nadczynności przytarczyc. U pacjentów z cukrzycą konieczna jest kontrola glikemii, a u osób z hiperurykemią – monitorowanie kwasu moczowego.
alkaloza metaboliczna, ciężka arytmia, dna moczanowa, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hiponatremia, indapamid, jaskra zamkniętego kąta, kardiotoksyczność naparstnicy, lek moczopędny, nadczynność przytarczyc, nadwrażliwość na światło, nietolerancja galaktozy, przesączanie kłębuszkowe, torsades de pointes, wydłużony odstęp QT, wysięk naczyniówkowo-twardówkowy, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Rawel SR

Indapamid w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (Rawel SR 1,5 mg) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, ze względu na ryzyko encefalopatii wątrobowej, zwłaszcza przy zaburzeniach równowagi wodno-elektrolitowej. Konieczne jest monitorowanie stężenia sodu w osoczu, aby zapobiec hiponatremii, która może przebiegać bezobjawowo, a także hipokaliemii (<3,4 mmol/l), szczególnie u osób starszych, niedożywionych, z marskością wątroby, chorobą wieńcową czy niewydolnością serca. Hipokaliemia zwiększa ryzyko kardiotoksyczności i zaburzeń rytmu serca, w tym torsades de pointes. Zaleca się pierwsze oznaczenie potasu w osoczu w pierwszym tygodniu terapii oraz korektę niedoborów potasu i magnezu, gdyż hipomagnezemia może utrudniać wyrównanie hipokaliemii. Indapamid może także powodować hiperkalcemię, dlatego w przypadku podejrzenia nadczynności przytarczyc leczenie należy przerwać.
bradykardia, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dna moczanowa, encefalopatia wątrobowa, fotosensytywność, hiperkalcemia, hiperurykemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, hipowolemia, indapamid, jaskra ostra, jaskra z zamkniętym kątem, jaskra zamkniętego kąta, kardiotoksyczność naparstnicy, nagromadzenie płynu między naczyniówką a twardówką, niedociśnienie ortostatyczne, niewydolność nerek, przesączanie kłębuszkowe, rabdomioliza, śpiączka wątrobowa, tiazyd, tiazydopodobny lek moczopędny, wydłużony odstęp QT, zaburzenie rytmu serca, zasadowica metaboliczna, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy

kardiotoksyczność naparstnicy

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Symapamid SR

Specjalne ostrzeżenia – Rawel SR