HNSCC
HNSCC (Head and Neck Squamous Cell Carcinoma) to nowotwór złośliwy wywodzący się z nabłonka płaskiego, który rozwija się w obrębie górnych dróg oddechowych i pokarmowych. Obejmuje nowotwory jamy ustnej, gardła, krtani, zatok przynosowych oraz ślinianek. Jest szóstym najczęściej występującym nowotworem na świecie.
Główne czynniki ryzyka HNSCC to palenie tytoniu, nadużywanie alkoholu oraz zakażenie wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), szczególnie typami 16 i 18. Nowotwory HPV-dodatnie charakteryzują się lepszym rokowaniem niż te związane z używkami. Objawy mogą obejmować przewlekłą chrypkę, trudności w połykaniu, niegojące się owrzodzenia w jamie ustnej, ból gardła oraz powiększone węzły chłonne szyi.
Diagnostyka HNSCC opiera się na badaniu klinicznym, endoskopii, biopsji oraz badaniach obrazowych (CT, MRI, PET). Leczenie jest multimodalne i obejmuje chirurgię, radioterapię oraz chemioterapię. W zaawansowanych przypadkach stosuje się również terapie celowane (np. cetuksymab) oraz immunoterapię (inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego). Pięcioletnie przeżycie waha się od 40% do 80%, zależnie od lokalizacji i zaawansowania choroby.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Mukozitis – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zapalenie błony śluzowej jamy ustnej (mukozytis) jest częstym i poważnym powikłaniem leczenia przeciwnowotworowego, szczególnie u pacjentów z nowotworami głowy i szyi (HNC), gdzie częstość występowania sięga około 90%. Mukozytis 3. stopnia koreluje z niską liczbą limfocytów przed radioterapią, a czynniki ryzyka obejmują starszy wiek, płeć żeńską, wysoką masę ciała, zmniejszony klirens leków, predyspozycje genetyczne oraz kombinację chemio- i radioterapii. Ciężkie mukozytis prowadzi do hospitalizacji u 19% pacjentów oraz opóźnień w leczeniu przeciwnowotworowym, co pogarsza rokowanie i zwiększa koszty opieki. Modele predykcyjne, zwłaszcza multi-omiczne łączące cechy kliniczne, radiomiczne i doziomiczne, wykazują wyższą skuteczność (AUC do 0,774 w treningu) w przewidywaniu ciężkiego mukozytis niż modele konwencjonalne. Nowatorskie metody, takie jak pomiar miejscowych parametrów elektrycznych tkanek (TEPs) oraz analiza obrazów termicznych z wykorzystaniem głębokiego uczenia, oferują obiecujące narzędzia do wczesnej identyfikacji pacjentów zagrożonych rozwojem mukozytis.
cechy radiomiczne, chemioradioterapia, chemioterapia, czynnik martwicy nowotworu alfa, gardło środkowe, głębokie uczenie, HNSCC, interleukina 1 beta, leczenie przeciwnowotworowe, liczba płytek krwi, limfocyty, markery ostrej fazy, mukozytis, niekodujące RNA, nowotwór głowy i szyi, nowotwór hematologiczny, obrazowanie termiczne, predyspozycja genetyczna, rak nosogardła, stratyfikacja pacjentów