układ Purkinjego
Układ Purkinjego (inaczej: układ przewodzący serca) to wyspecjalizowana sieć włókien mięśniowych odpowiedzialna za przesyłanie impulsów elektrycznych w sercu, które inicjują i koordynują skurcze mięśnia sercowego. Został nazwany na cześć czeskiego anatoma Jana Evangelisty Purkinjego, który odkrył te struktury w 1839 roku.
Anatomicznie układ Purkinjego składa się z węzła zatokowo-przedsionkowego (SA), węzła przedsionkowo-komorowego (AV), pęczka Hisa, odnóg pęczka Hisa oraz sieci włókien Purkinjego. Impulsy elektryczne powstają w węźle SA (naturalny rozrusznik serca), przechodzą przez węzeł AV, a następnie szybko rozprzestrzeniają się przez pęczek Hisa i jego odnogi do włókien Purkinjego, które przekazują impuls do komórek mięśnia sercowego, wywołując skoordynowany skurcz.
Włókna Purkinjego charakteryzują się szybkim przewodnictwem (około 4 m/s), co umożliwia niemal jednoczesną aktywację komórek mięśnia sercowego. Zaburzenia w układzie Purkinjego mogą prowadzić do różnych form arytmii, bloków przewodzenia oraz innych nieprawidłowości rytmu serca, które mogą wymagać interwencji kardiologicznej, takiej jak wszczepienie rozrusznika serca.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Migotanie komór – Patofizjologia i mechanizm
Migotanie komór (VF) to krytyczna arytmia charakteryzująca się chaotyczną, nieskoordynowaną aktywnością elektryczną komór serca o częstości 300-450/min, prowadzącą do natychmiastowego zatrzymania krążenia i śmierci bez szybkiej interwencji. Mechanizmy patofizjologiczne obejmują zaburzenia powstawania impulsów (zwiększona automatyczność, aktywność wyzwalana), zaburzenia przewodzenia (obwody re-entry) oraz dynamikę rotorów, które generują niestabilne fale pobudzenia. Kluczową rolę odgrywa układ Purkinjego, będący źródłem przedwczesnych pobudzeń komorowych (PVC), szczególnie w warunkach niedokrwienia. Mutacje genetyczne w kanałach jonowych (SCN5A, kanały potasowe IK1) oraz zaburzenia homeostazy wapniowej (np. cytrulinacja SERCA2a przez PAD2) zwiększają podatność na VF. Migotanie komór najczęściej występuje w przebiegu choroby niedokrwiennej serca, kardiomiopatii, zespołu Brugadów i zespołu długiego QT, a także w idiopatycznych postaciach (IVF), które stanowią około 5% nagłych zgonów sercowych.
aktywność wyzwalana, choroba niedokrwienna serca, elektrokardiogram, hiperkaliemia, hipoksja, homeostaza wapniowa, idiopatyczne migotanie komór, kardiomiopatia, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia rozstrzeniowa, migotanie komór, peptydyloarginina deiminaza, polimorficzna tachykardia komorowa, trzepotanie komór, układ Purkinjego, zatrzymanie krążenia, zatrzymanie przepływu krwi, zespół Brugadów, zespół długiego QT - Leksykon chorób i schorzeń
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych – Patofizjologia i mechanizm
Blok gałęzi przedsionkowo-komorowych (BBB) to zaburzenie przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu, polegające na opóźnieniu lub całkowitym zablokowaniu przewodzenia przez prawą lub lewą gałąź pęczka Hisa. W przypadku całkowitego bloku, depolaryzacja komory następuje przez impulsy z przeciwnej komory, co wydłuża czas trwania zespołu QRS powyżej 120 ms. RBBB charakteryzuje się opóźnioną aktywacją prawej komory, wtórną falą R (R’) w odprowadzeniach przedsercowych oraz szerokim załamkiem S w odprowadzeniach bocznych, przy zachowanej osi elektrycznej serca. LBBB natomiast powoduje odwróconą aktywację przegrody (od prawej do lewej), eliminację załamków Q w odprowadzeniach bocznych, wysokie załamki R w I, V5-6 oraz głębokie załamki S w V1-3, a także wydłużenie zespołu QRS do ponad 120 ms. LBBB prowadzi do dyssynchronii międzykomorowej, przerostu ściany bocznej lewej komory, funkcjonalnej niedomykalności zastawki mitralnej oraz może indukować kardiomiopatię rozstrzeniową (LBBB-iDCM), potencjalnie odwracalną po terapii resynchronizującej (CRT).
arytmogenna kardiomiopatia prawej komory, blok gałęzi przedsionkowo-komorowy, blok lewej gałęzi, blok prawej gałęzi, całkowity blok przedsionkowo-komorowy, choroba Chagasa, choroba Lenegre’a, choroba Leva, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatia przerostowa, kardiomiopatia rozstrzeniowa, kardiomiopatia włóknista, LBBB, nadciśnienie tętnicze, niedomykalność zastawki mitralnej, niewydolność serca, pęczek Hisa, RBBB, rytm zastępczy, stenoza aortalna, terapia resynchronizująca serca, układ Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zapalenie mięśnia sercowego, zespół Kearnsa-Sayre’a, zespół QRS