zmiany zwyrodnieniowe stawu

Zmiany zwyrodnieniowe stawu, określane również jako choroba zwyrodnieniowa stawów (ChZS) lub osteoartroza, to przewlekła choroba degeneracyjna, charakteryzująca się postępującym uszkodzeniem chrząstki stawowej oraz zmianami w kości podchrzęstnej. Proces ten prowadzi do stopniowego upośledzenia funkcji stawu i pojawienia się dolegliwości bólowych.

Patofizjologia zmian zwyrodnieniowych stawu obejmuje zaburzenie równowagi między procesami degradacji i syntezy macierzy chrząstki stawowej. W przebiegu choroby dochodzi do utraty proteoglikanów, zmian w strukturze kolagenu oraz zmniejszenia zawartości wody w chrząstce. Równolegle występują zmiany w kości podchrzęstnej, takie jak tworzenie osteofitów, torbieli podchrzęstnych oraz stwardnienie (sklerotyzacja) podchrzęstne.

Czynniki ryzyka zmian zwyrodnieniowych stawów obejmują wiek (częstość występowania rośnie po 40. roku życia), płeć żeńską, predyspozycje genetyczne, otyłość, przeciążenie stawów, urazy mechaniczne, niestabilność stawową oraz zaburzenia osi mechanicznej. Najczęściej proces chorobowy dotyczy stawów kolanowych, biodrowych, rąk (szczególnie stawów międzypaliczkowych dalszych) oraz kręgosłupa.

Diagnostyka zmian zwyrodnieniowych stawu opiera się na badaniu klinicznym, ocenie radiologicznej oraz badaniach laboratoryjnych wykluczających inne przyczyny dolegliwości. W obrazie RTG charakterystyczne są: zwężenie szpary stawowej, obecność osteofitów, stwardnienie podchrzęstne oraz torbiele podchrzęstne. W zaawansowanych przypadkach pomocne mogą być badania MRI, USG lub artroskopia.

Leczenie zmian zwyrodnieniowych stawu ma charakter wielokierunkowy i obejmuje metody niefarmakologiczne (redukcja masy ciała, fizjoterapia, modyfikacja aktywności), farmakoterapię (leki przeciwbólowe, NLPZ, dostawowe iniekcje steroidów lub kwasu hialuronowego) oraz w zaawansowanych przypadkach leczenie operacyjne (artroskopia, osteotomia korekcyjna, endoprotezoplastyka). Strategia terapeutyczna powinna być indywidualnie dostosowana do pacjenta, uwzględniając stopień zaawansowania zmian, nasilenie objawów oraz współistniejące schorzenia.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl